Uyku apnesi,
uyku sırasında solunumun durmasını tanımlamak için kullanılan bir terimdir.
Daha ileri seviye uyku apnesi
obstrüktif uyku apnesi olarak geçer.
"Obstrüktif" terimi "engelleyici" veya "tıkayıcı" anlamına gelir.
Obstrüktif uyku apnesinde, üst solunum yolunun tıkanması
ve hatta tamamen kapanması nedeniyle
düzenli ve uzun solunum durması ortaya çıkar.
Bunun nedeni uyku sırasında boğazda bulunan kasların zayıflamasıdır.
Obstrüktif uyku apnesi nasıl anlaşılır?
Üst solunum yolundaki zayıflayan kaslar
tipik horlama sesine neden olur.
Bu yüzden obstrüktif uyku apnesi olan insanlar çok sık ve yoğun horlar.
Ancak her yüksek sesli horlayan kişide
uyku apnesi vardır denemez.
Çünkü uyku apnesinin en belirgin özelliği
horlama değil solunumun durmasıdır.
Solunumun durması, kandaki oksijen miktarında azalmaya
ve karbondioksit miktarında artışa neden olur.
Bu durumda beyin alarma geçer.
Uyuyan kişi hemen uyanır
ve solunum yeniden başlar.
Çoğu zaman bunlar bilinçsizce olur,
ilgili kişi ertesi sabah uyandığında ne olduğunu hatırlamaz.
Gece yaşanan solunum durmalarını
genelde önce kişinin eşi fark eder.
Obstrüktif uyku apnesinin kişinin gün içinde kendisinin
fark edebileceği belirtileri de vardır.
• Uykunun sıklıkla bölünmesi
gün içinde yorgunluğa neden olabilir.
• Derin uyku eksikliği konsantrasyon bozukluğuna,
sinirliliğe ve sıkıntıya neden olur.
• Obstrüktif uyku apnesi,
sabahları görülen yoğun baş ağrılarına veya iktidarsızlığa da neden olabilir.
Doktorlar obstrüktif uyku apnesini
farklı muayene yöntemleri ile teşhis edebilir.
Bu yöntemler arasında uyku laboratuvarında bir gece geçirmek de yer alır.
Obstrüktif uyku apnesi hangi risk faktörlerini içerir?
Sırt üstü pozisyonda uyumak,
üst solunum yollarının yani kasların kapanmasına neden olur.
Ancak bunun olması için bu kasların önce yeterince gevşemesi gerekir.
Bu gevşeme, farklı risk faktörleri ile desteklenir. Örneğin;
• Aşırı obezite.
• Büyüyen bademcik veya dilin konumu gibi anatomik durumlar.
• Aşırı alkol tüketimi veya uyku hapları gibi bazı ilaçlar.
Tedavi edilmeyen uyku apnesinin,
sürekli yorgunluk nedeniyle hayat kalitesinin düşmesinden
depresyon veya kalp-damar hastalıkları gibi
ciddi ikincil rahatsızlıklara kadar olası sonuçları vardır.
Buna ek olarak gün içinde uyku eksikliği
nedeniyle kaza riski artar.
Obstrüktif uyku apnesi nasıl tedavi edilir?
Tıbbi tedavi öncelikle geceleri oluşan solunum durmasını
mümkün olduğunca azaltmayı ve böylelikle daha iyi bir uykuyu hedefler.
Aşırı kiloda ise
kilo vermek zaten tedaviye çok yardımcı olur.
CPAP-Terapisi, en etkili tıbbi tedavilerden biridir.
Bu tedavide hasta, geceleri hafifçe baskı uygulanan solunum maskesi takar.
Böylelikle solunum yolundaki tıkanıklık
ve uyku apnesi azalır veya önlenir.
Özet:
Obstrüktif uyku apnesinde geceleri yeterince dinlendirici şekilde
uyumayı engelleyen solunum durması söz konusudur.
En tipik sonucu ise gün içindeki aşırı yorgunluktur.
Tedavi edilmeyen uyku apnesi,
uzun vadede kalp-damar rahatsızlıkları gibi ciddi ikincil rahatsızlıklara neden olabilir.
Tıbbi tedavinin amacı,
uyku sırasında oluşan solunum yolu tıkanıklığını engelleyip
yeniden sağlıklı ve dinlendirici uyku sağlamaktır.