Hedefe yönelik kanser tedavileri, özellikle tümör büyümesi
açısından önemli olan süreçlere müdahale eder.
Hedefe yönelik ilaçlarla tedavi uygulamanın bir seçenek olup olmadığı şunlara bağlıdır:
tümör türü, tümör hücrelerinin özellikleri
ve hastalık durumu.
Bu nedenle öncelikle hastanın tümör hücrelerinin
hedef odaklı terapiye uygun biyolojik hedef yapısına
sahip olup olmadığı tespit edilir.
Hedef odaklı kanser tedavisinde kullanılan aktif bileşen,
tümör büyümesini farklı bir yolla engeller.
En önemli örnekler:
Tedavi, büyüme sinyallerini bastırabilir.
Bu, sinyalleri yakalayabileceği veya iletilmesini engelleyebileceği anlamına gelir.
Böylece kanser hücreleri bölünüp çoğalamaz.
Bu aynı zamanda antihormonal tedavi de içerebilir.
Tümörü oksijen ve gıda ile besleyen yeni damarlar oluşmasını engelleyerek
tümörün beslenmesini önüne geçebilir.
Kanser hücrelerinin protein yapısını bozar,
böylece hücreler dengesizleşir ve hatta yok olabilir.
Tümör hücrelerinin onarım mekanizmasını durdurur.
Sonuç olarak zamanla hücrelerin genetik yapısına
o kadar çok kusur girer ki bu hücreler ölürler.
Kanser hücrelerinin kendi kendini yok etme programını aktive edebilir.
Kanseri engelleyen genleri yeniden üretip ilerleten genleri bitirerek
kanser hücrelerinin genetik yapısındaki okuma hatalarını düzenleyebilir.
Ayrıca hedef odaklı aktif bileşenler
tümöre karşı vücut bağışıklık sistemini harekete geçirir.
Bazı tedaviler uzmanlar tarafından bağışıklık terapisi olarak tanımlanır.
Son olarak hedef odaklı bir madde örneğin kemoterapi ilacı ile bağlanabilir.
Böylelikle bu ilaç doğrudan tümör hücrelerine iletilebilir.
Hedef odaklı ilaçlara monoklonal antikor da denir.
Bunlar büyük protein molekülleridir.
Örneğin tümör hücrelerinin üst tarafında bulunan kenetlenme yerlerine (reseptörlere)
bağlanıp hücreleri etkisiz hale getirir.
Hastalar, antikoru genelde infüzyon olarak dığrudan kan yoluyla alır.
Bazı durumlarda deri altına da enjekte edilebilir.
Diğer bir ilaç türü ise “küçük molekül” olarak bilinen ilaçtır.
Örneğin, hücreye nüfuz edebilir ve sinyallerin hücre çekirdeğine iletilmesini engelleyebilir.
Genellikle hastalar, bu aktif bileşeni tablet olarak alır.
Hedefe yönelik tedaviler tek başına
veya kemoterapi veya radyasyon tedavisi ile birlikte verilir.
Bu tedavi türü çoğunlukla tümör ilerlemiş
ve metastaz oluşmuşsa kullanılır.
İleri seviyedeki hastalar genelde ilaç tedavisini ilaç etkili olduğu sürece
veya sıra dışı yan etkiyle karşılanana kadar kullanır.
Kemo veya radyoterapi gibi hedef odaklı kanser tedavileri
kanser hücreleri üzerinde etkili olsalar da kardiyovasküler sistemde,
mide-bağırsakta veya ciltte yan etkileri olabilir.
Bu nedenle diğer kanser terapilerinde olduğu gibi
doktorların tedavinin seyrini yakından izlemesi önemlidir.
Özet:
Hedef odaklı ilaçlar kanserin büyümesinde
büyük rol oynayan tümör hücrelerinin biyolojik yapısını hedef alır.
Hedefe yönelik tedavi ancak bu özelliklere sahipse işe yarayabilir.
Terapi, tek başına
veya kemo ve/veya radyasyon terapisi ile birlikte gerçekleştirilir.
Genelde kanser hastalığının ileri evrelerinde kullanılır.
Bu durumda tedavinin amacı genellikle iyileştirmek değil,
tümör büyümesinin durdurulması ve semptomların hafifletilmesidir.
Hedef odaklı ilaçlar, etken maddeye bağlı olarak infüzyon, tablet
ve bazen deri altına enjeksiyon halinde uygulanır.
Hedef odaklı aktif bileşen, diğer tedavi biçimleri gibi
öncelikle kanser hücrelerini hedef alsa da, bazen ciddi yan etkileri olabilir.