WEBVTT

00:00:08.240 --> 00:00:13.200
Bağışıklık sistemi, vücudu dışarıdan
gelen zararlı etkilere karşı korur.

00:00:13.240 --> 00:00:15.200
Görevleri şunlardır:

00:00:15.240 --> 00:00:21.200
• Bakteri, virüs, mantar veya parazit gibi
patojenlerin neden oluğu hastalıklara,

00:00:21.400 --> 00:00:24.960
• kanser hücreleri gibi hastalıklı
değişimlere karşı savaşmak,

00:00:25.240 --> 00:00:28.240
ve dışarıdan gelen zararlı maddeleri
zararsız hale getirmek.

00:00:29.920 --> 00:00:33.200
Bağışıklık sistemi,
özel üretilen savunma hücrelerini

00:00:33.240 --> 00:00:36.200
yani antikorları depolar.

00:00:36.520 --> 00:00:41.080
Bunlar, vücuda yabancı olan
dış yüzeylerindeki protein yapıları gibi

00:00:41.120 --> 00:00:46.200
belirli özellikler ile ayrılan
davetsiz misafirleri tanıyabilir.

00:00:46.480 --> 00:00:49.200
Bu, savunma reaksiyonunu harekete geçirir.

00:00:49.600 --> 00:00:54.000
Bunun yanı sıra belirli bağışıklık
hücreleri de hazırda bekler:

00:00:54.080 --> 00:00:57.200
Bu davetsiz girişe müdahale etmek
ve zararsız hale getirmek için

00:00:57.240 --> 00:01:00.560
anında engeller ve savunma maddeleri üretir.

00:01:00.720 --> 00:01:04.200
Bunlara inflamatuar maddeler 
ve antikorlar dahildir.

00:01:04.520 --> 00:01:08.200
Bağışıklık sistemi,
çok ince ayarlı bir sistemdir.

00:01:09.000 --> 00:01:13.800
Bazen yanlışlıkla vücudun
kendi dokularına da saldırır.

00:01:14.600 --> 00:01:18.520
Bu durum, yanlışlıkla sağlıklı 
hücreleri ve dokuyu parçalayan

00:01:18.600 --> 00:01:21.200
antikor üretimine neden olur.

00:01:21.840 --> 00:01:27.320
Bunu, genellikle
vücudun belirli hücrelerine bağlı

00:01:27.400 --> 00:01:31.800
otoantikor adı verilen antikorlar yapar.

00:01:31.840 --> 00:01:37.160
Bazı savunma hücreleri vücudun kendi
hücrelerine ve dokusuna direkt saldırır.

00:01:37.560 --> 00:01:41.960
Toparlamak gerekirse bu,
otoimmün reaksiyonudur.

00:01:42.440 --> 00:01:46.800
Belli bir hatanın sebep olduğu hastalıklara

00:01:46.840 --> 00:01:49.800
otoimmün hastalıklar denir.

00:01:49.840 --> 00:01:51.840
En çok bilinenler:

00:01:51.920 --> 00:01:56.840
• Ülseratif kolit olarak bilinen
kronik iltihaplı bağırsak hastalıkları

00:01:57.000 --> 00:01:58.840
• Tip -1 diyabet.

00:01:59.600 --> 00:02:04.480
• Hashimoto tiroidi,
yani tiroid bezi iltihaplanması.

00:02:04.560 --> 00:02:06.560
• Çoklu skleroz.

00:02:06.680 --> 00:02:08.840
• Romatoid artrit.

00:02:08.960 --> 00:02:11.840
• Sedef hastalığı (psoriyazis).

00:02:12.600 --> 00:02:14.840
• ve Lotus eritematozus.

00:02:15.680 --> 00:02:18.120
Örneğin tip -1 diyabette,

00:02:18.200 --> 00:02:24.200
bağışıklık sistemi pankreas 
hücrelerinin insülin üretimine karışır:

00:02:24.800 --> 00:02:29.480
Kan şekeri seviyesini düzenlemek için
vücut insüline ihtiyaç duyar.

00:02:29.600 --> 00:02:32.800
“Yanlış saldırı” yüzünden
hücreler zarar görür,

00:02:32.840 --> 00:02:37.080
bu yüzden vücutta çok az 
insülin kalır ya da hiç kalmaz.

00:02:37.400 --> 00:02:40.480
Bu nedenle kan şekeri seviyesi yükselir.

00:02:40.640 --> 00:02:43.200
Tedavi edilmezse damarlara zarar verir

00:02:43.280 --> 00:02:45.840
ve kalp ve dolaşım sistemi
hastalıklarına yol açar.

00:02:46.560 --> 00:02:51.840
Romatoid artritte, otoimmün 
reaksiyon eklemlere yöneliktir.

00:02:52.640 --> 00:02:57.840
Kıkırdak, çapraz bağ ve kemiklere
zarar veren enfeksiyona neden olur.

00:02:58.040 --> 00:03:01.800
En çok diz ve ellerdeki
kıkırdakların formunun bozulmasıyla

00:03:01.840 --> 00:03:04.840
kendini belli eder.

00:03:05.000 --> 00:03:10.840
Bu hastalık ilerlerse vücudun
diğer bölgelerine de sıçrayabilir.

00:03:11.320 --> 00:03:14.800
Sedef hastalığında enfeksiyon süreci,

00:03:14.840 --> 00:03:19.120
renk veren cilt hücrelerinin
düzensiz üremesiyle ilerler.

00:03:19.680 --> 00:03:22.560
Bu hücreler, cilt yüzeyinin üzerinde bulunur.

00:03:22.640 --> 00:03:27.840
Normalde hücreler, ölü hücre olarak
4 hafta içinde dışarı atılır.

00:03:28.240 --> 00:03:33.200
Sedef hastalığında bu olay, 4 gün gibi
kısa bir süre içinde gerçekleşir.

00:03:33.560 --> 00:03:39.360
Bu, ölü hücrelerin atılmasından 
sonra daha hızlı üretilmesidir.

00:03:39.640 --> 00:03:42.840
Devamında cilt kalınlaşır
ve sedef ciddileşir.

00:03:43.600 --> 00:03:46.120
Bu hastalığın ortaya çıkmasında

00:03:46.200 --> 00:03:50.640
kalıtsal yatkınlık 
ve çevresel etkiler rol oynayabilir.

00:03:50.760 --> 00:03:55.080
Otoimmün hastalıklarına hiçbir şey yapılamaz.

00:03:55.160 --> 00:04:00.360
Yine de farklı tedavi yöntemleriyle
şikayetler azaltılabilir.

00:04:00.440 --> 00:04:02.400
Özet:

00:04:02.520 --> 00:04:07.240
Bağışıklık sistemi, patojenlere
ve kanser hücrelerine karşı savaşır

00:04:07.320 --> 00:04:11.840
ve dışarıdan gelen zararlı maddeleri
zararsız hale getirir.

00:04:12.160 --> 00:04:15.800
Bunun için vücuda 
yabancı maddeleri tanıyabilen

00:04:15.840 --> 00:04:19.440
çok sayıda savunma hücresine sahiptir.

00:04:20.480 --> 00:04:25.800
Savunma reaksiyonu ortaya çıktığında
bu yabancı maddelere saldırıp yok eden

00:04:25.840 --> 00:04:28.840
belirli savunma maddeleri oluşturulur.

00:04:28.960 --> 00:04:35.080
Bazen vücudun sağlıklı hücrelerine
veya dokularına hata sonucu saldırır.

00:04:35.160 --> 00:04:38.240
Bu, otoimmün reaksiyonudur.

00:04:38.320 --> 00:04:42.800
Bilinen otoimmün 
rahatsızlıkları arasında tip-1 diyabet,

00:04:42.920 --> 00:04:46.600
romatoid artrit ve sedef hastalığı yer alır.