WEBVTT 00:00:08.500 --> 00:00:12.092 Diyaliz, böbrekler artık kendi başlarına yeterince çalışmadığında 00:00:12.093 --> 00:00:15.952 böbreklerin işlevini yerine getirir. 00:00:15.953 --> 00:00:18.773 Bu duruma böbrek yetmezliği adı verilir. 00:00:19.789 --> 00:00:22.084 Böbreklerin ana görevi, 00:00:22.085 --> 00:00:25.264 kandaki zehirli ve atık maddeleri filtrelemek 00:00:25.265 --> 00:00:28.592 ve bu maddeleri idrar yoluyla vücuttan atmaktır. 00:00:28.593 --> 00:00:33.474 Böbrekler iflas ederse, diyaliz bu kan temizleme işlemini üstlenir. 00:00:33.475 --> 00:00:37.000 En önemli yöntemler hemodiyaliz 00:00:37.000 --> 00:00:40.491 ve periton ya da karın zarı diyalizidir. 00:00:41.264 --> 00:00:46.334 Hemodiyalizde kan vücut dışında temizlenir. 00:00:46.335 --> 00:00:52.506 Bunu yapmak için doktorlar genellikle ön kola bir damar yolu açarlar. 00:00:52.507 --> 00:01:00.000 İnce hortumlar ve bir pompa aracılığıyla kan, diyalizör adı verilen özel bir filtreye akar. 00:01:00.000 --> 00:01:04.763 Burada kan bir diyaliz zarından geçirilir. 00:01:04.764 --> 00:01:10.240 Bu zar küçük gözenekler içerir ve belirli maddelere karşı geçirgendir. 00:01:10.241 --> 00:01:16.959 Zarın diğer tarafında diyalizat sıvısı ters yönde akar. 00:01:16.960 --> 00:01:20.068 Diyalizat, sulu bir çözeltidir 00:01:20.069 --> 00:01:23.920 ve kandan daha az yoğunluğa sahiptir. 00:01:23.921 --> 00:01:26.937 Bu yoğunluk farkı, 00:01:26.938 --> 00:01:31.789 zehirli ve atık maddelerin kandan diyalizat sıvısına geçmesini sağlar. 00:01:31.790 --> 00:01:36.945 Kan bileşenleri zar tarafından tutulur. 00:01:36.946 --> 00:01:41.874 Arıtılmış kan daha sonra vücuda geri akar. 00:01:41.875 --> 00:01:46.703 Kullanılmış diyalizat sıvısı sürekli olarak filtreden uzaklaştırılırken 00:01:46.704 --> 00:01:49.570 yeni diyalizat sıvısı sisteme akar. 00:01:49.571 --> 00:01:56.429 Bu şekilde kan, diyaliz cihazından defalarca pompalanarak temizlenir. 00:01:56.430 --> 00:01:59.874 Hemodiyaliz dört ila beş saat sürer. 00:01:59.875 --> 00:02:05.334 Genellikle bir diyaliz merkezinde haftada üç kez gerçekleştirilir. 00:02:05.335 --> 00:02:11.053 Periton diyalizinde kan doğrudan karın boşluğunda arıtılır. 00:02:11.054 --> 00:02:15.280 Karın boşluğu, iyi kanlanan bir doku ile kaplıdır - 00:02:15.281 --> 00:02:19.999 bu dokuya karın zarı, tıbbi adıyla periton denir. 00:02:20.000 --> 00:02:25.000 Bir kateter aracılığıyla diyalizat sıvısı doğrudan karın boşluğuna verilir. 00:02:25.000 --> 00:02:29.155 Karın zarı daha sonra bir diyaliz membranı görevi görür, 00:02:29.163 --> 00:02:36.514 böylece karın zarındaki kan damarlarından zehirli ve atık maddeler diyalizat sıvısına geçer. 00:02:36.515 --> 00:02:41.084 Belirli bir süre sonra bu diyalizat sıvısı kateter aracılığıyla boşaltılır 00:02:41.085 --> 00:02:43.264 ve yerine taze diyalizat sıvısı doldurulur. 00:02:43.265 --> 00:02:46.905 Bu, kanın eşit şekilde yıkanmasını sağlar. 00:02:46.906 --> 00:02:52.498 Periton diyalizi ayakta veya evde gerçekleştirilebilir. 00:02:52.499 --> 00:02:57.264 Diyalizat günde üç ila dört kez elle değiştirilir. 00:02:57.265 --> 00:03:00.139 Gündüz torbayı değiştirmek istemeyen kişiler, 00:03:00.140 --> 00:03:03.000 her gece özel bir cihaz kullanabilir, 00:03:03.000 --> 00:03:06.827 bu cihaz diyalizat sıvısını otomatik olarak değiştirir. 00:03:07.866 --> 00:03:09.929 Kısaca özetlersek: 00:03:09.930 --> 00:03:14.615 Diyaliz, böbrekler iflas ettiğinde onların işlevini üstlenir. 00:03:14.616 --> 00:03:19.630 Ana görevi toksinleri ve atık ürünleri kandan temizlemektir. 00:03:19.631 --> 00:03:25.747 Doktorlar genellikle hemo veya periton diyalizi kullanırlar. 00:03:25.748 --> 00:03:30.000 Hemodiyalizde kan vücut dışında temizlenir, 00:03:30.000 --> 00:03:33.889 peritonal diyalizde ise temizleme işlemi karın boşluğunda gerçekleşir. 00:03:33.890 --> 00:03:37.873 Temel prensip, kanın zehirli ve atık maddeleri 00:03:37.874 --> 00:03:42.107 bir zar aracılığıyla diyaliz sıvısına vermesidir. 00:03:42.108 --> 00:03:47.099 Bu diyalizat sıvısı düzenli olarak boşaltılır ve değiştirilir. 00:03:47.100 --> 00:03:51.724 Hemodiyalizde yapay bir zar kullanılırken, 00:03:51.725 --> 00:03:56.755 periton diyalizinde bu işlevi karın zarı üstlenir. 00:03:56.756 --> 00:04:02.718 Diyaliz türüne bağlı olarak, ayakta tedavi bazında veya evde gerçekleştirilir.