COVID-19 aşısı: En önemli soruların cevapları

Korona aşısı ile kendinizi ağır geçecek ciddi bir COVID-19 hastalığına ve olası uzun vadeli sonuçlara karşı da ayrıca koruyabilirsiniz. Ayrıca aşı, sağlık sisteminde ve tıbbi bakım kurumlarında yoğunluk oluşmasını önlemeye yardımcı olur. Aşıların nasıl işlev gördüğünü, ne kadar iyi koruduklarını ve ne kadar güvenli olduklarını buradan öğrenebilirsiniz.

Bir bakışta

  • Korona aşıları, pandemiyi kontrol altına almak için önemli bir katkı sağlamaktadır.
  • Almanya'da onaylanan COVID-19 aşılarının tümü etkili ve güvenlidir. Ciddi yan etkiler çok nadirdir.
  • Aşı öncelikle, bir virüs varyantıyla enfekte olsanız bile, COVID-19 ile ağır şekilde hastalanmaya karşı koruma sağlar. Bunun için tam aşılama gereklidir.
  • Aşının sağladığı koruyucu bağışıklık belirli bir süre sonra azalır. Bir süre aşıya rağmen hastalanmak söz konusu olabilir. Ancak aşılı olanlar aşılanmamış olanlara göre yoğun bakım tedavisine daha az ihtiyaç duymaktadır.
  • Sistematik Aşı Kurulu (STIKO), 12 yaş ve üzeri herkese ve daha önceden hastalığı olan veya risk gruplarıyla temas halinde olan 5 yaş ve üzeri çocuklara COVID-19 aşısı yapılmasını önermektedir. Bireysel talep üzerine önceden hastalığı olmayan çocuklar da aşı yaptırabilir.
  • STIKO, aşıya rağmen enfeksiyonları önlemek için ayrıca 12 yaşından itibaren iki kez aşılanan herkese ve 5 yaşından itibaren daha önce hastalığı olan çocuklara da hatırlatma aşısı (güçlendirme dozu) önermektedir.
  • STIKO, özellikle yüksek enfeksiyon riski taşıyan veya hastalığı ağır geçiren kişiler için de ikinci bir hatırlatma dozu önermektedir. 

Not: Bu yazıdaki bilgiler bir doktor muayenesinin yerini tutamaz ve kişinin kendi kendine teşhis yapabilmesi veya tedavi etmesi için kullanılmamalıdır.

COVID-19 aşısı: Bir doktor yaşlı bir bayanın koluna aşı enjekte ediyor. Her ikisi de ağız ve burun koruması kullanıyor.

COVID-19 aşılarının faydaları nelerdir?

Aşılar pandeminin kontrol altına alınması için son derece önemlidir. COVID-19'a karşı ne kadar çok insan aşılanırsa SARS-CoV-2 ve varyantlarının yayılmasını önlemek o kadar kolay olur.

Özellikle, COVID-19'un ağır seyretmesi ve iyileşen bir koronavirüs enfeksiyonundan sonra sağlık sorunlarının ve şikayetlerinin uzun süre devam etmesi riski (Long COVID) azalır.

Ayrıca aşı olarak, daha önceki bazı hastalıklar veya yaşam koşulları nedeniyle aşı olamayan diğer insanları da korursunuz. Aşılama oranı ne kadar yüksek olursa, toplum o kadar iyi korunur.

Önemli bilgi: Aşı olmanıza rağmen SARS-CoV-2 ile enfekte olup virüsü bulaştırabileceğinizi unutmayın. Bu nedenle enfeksiyondan korunma önlemlerine uymaya devam etmek önemlidir. Ayrıca bir güçlendirme aşısı ile bağışıklık korumasının zamanında yenilenmesi önemlidir.

Aşı nasıl işe yarar?

Aşağıdaki videodan, aşının nasıl işe yaradığını öğrenebilirsiniz.

Bu ve diğer videolar YouTube kanalında da mevcuttur

Şimdi izleyin

Bu sitede yayımlanan veri koruma bildirimleri geçerlidir.

COVID-19'a karşı hangi aşılar var ve nasıl işlev görüyorlar?

Almanya'da ve Avrupa Birliği'nde birkaç korona aşısı onaylanmıştır. mRNA aşı, vektör aşı ve protein bazlı aşı olarak adlandırılan üç farklı aşı türü vardır.

Bu aşılarda çoğalabilen patojenler yoktur ve bu aşılar herhangi bir hastalığı tetiklemez. Bu nedenle bunlar bir bakıma ölü aşılar gibidir.

mRNA aşıları

Bazı aşılar, örneğin BioNTech/Pfizer (Comirnaty) ve Moderna (Spikevax) tarafından üretilen aşılar mRNA aşılardır. Bu, gen bazlı aşı grubundan yeni bir aşı sınıfıdır. Diğer gen bazlı aşılar gibi bunlar da laboratuvarda çok hızlı ve düşük maliyetle üretilebilme avantajını sağlamaktadır.

Prensip olarak, COVID-19'a karşı tüm mRNA aşıları çok benzerdir. Her hücrenin doğal bir bileşeni olan messenger ribonükleik asitten (mRNA) oluşurlar. Bir vücut hücresinin mRNA'sı, vücut yapı taşlarının planını içerir. Ancak aşılar söz konusu olduğunda mRNA, SARS-CoV-2’nin yüzeyinde bulunan bir protein olan spike proteinin yapı planını taşır.

Spike proteinin yapı planı nanopartiküller içinde paketlenmiştir. Bunlar vücut hücrelerine girebilen küçük yağ parçacıklarıdır. Araştırmalara göre bunlar insan vücudu için hiçbir tehlike oluşturmamaktadır.

Aşılamadan sonra vücut hücreleri, spike proteini kendileri üretmek için yapı planını kullanır. Daha önce vücut tarafından bilinmeyen bu protein, bir bağışıklık tepkisini tetikler. Böylece bağışıklık sistemi etkinleştirilir: Spike proteinine saldıran antikorlar oluşturulur ve savaşmak için gereken bilgi depolanır. Aşılanan kişi, gerçek virüsün spike proteini ile temas ederse, bağışıklık sistemi hızlı ve hedefe yönelik bir şekilde tepki verebilir.

Önemli bilgi: Aşılardan elde edilen mRNA, insan vücudunda uzun süre stabil kalmaz ve hızla parçalanır. Spike proteinin bundan sonra tekrar üretilmesi artık mümkün değildir. 

Vektör aşılar

AstraZeneca'nın Vaxzevria aşısı ve Janssen Cilag International/Johnson & Johnson'ın COVID-19 Vaccine Janssen aşısı gibi diğer aşılar, vektör aşılardır.

Dolayısıyla bir vektör aşı, aşılanmış kişinin alması gereken plan için bir taşıyıcı (vektör) kullanır. Taşıyıcı genellikle bir virüstür. 

Vektör aşının amacı, aşılanan kişinin vücudunun - mRNA aşılarına benzer şekilde - belirli bir virüs proteini üretmesidir. Bu, bu aşılarda da spike proteindir. Taşıyıcı virüsler olarak, hastalığa neden olmayan virüsler kullanılır. Ayrıca o kadar değişmişlerdir ki artık insanlarda çoğalamazlar. Spike proteinin yapı planı taşıyıcı virüsün yardımıyla aşılanmış kişinin bazı hücrelerine ulaştıktan sonra spike protein burada üretilir ve bir bağışıklık tepkisini tetikler. Aktarılan yapı planı parçalandıktan sonra spike proteinin tekrar üretilmesi mümkün değildir.

Protein aşıları

Novavax şirketinin ürettiği Nuvaxovid aşısı, protein bazlı aşılar grubuna aittir. SARS-CoV-2’deki spike proteinin genetik yapı planını ileten mRNA aşıların aksine, Nuvaxovid laboratuvar ortamında üretilmiş, nanopartiküllerle birleştirilmiş bir spike protein içerir. Yani insan vücudunun bağışıklık reaksiyonunu tetiklemek için bunu üretmesine gerek yoktur. Bu durumda mRNA aşılarından daha düşük olan bağışıklık reaksiyonunu güçlendirmek için, ek olarak bir aktif güçlendirici (adjuvan) eklenir.

İlginç bilgi: SARS-CoV-2'nin spike proteini, çoğu aşı üreticisi tarafından bir antijen olarak, yani bağışıklık tepkisini uyaran bir protein olarak seçilmiştir. Virüsün insan hücresine girebilmesi için spike proteine ​​ihtiyacı vardır. Virüsün yüzeyinde bulunur ve bu nedenle bağışıklık sistemi tarafından hızla tanınabilir.

Avrupa Birliğinde hangi COVID-19 aşılarının onaylandığı hakkında daha ayrıntılı bilgi Paul-Ehrlich-Institut (PEI) (Paul-Ehrlich-Institut) web sitesinde bulunabilir.

COVID-19 aşıları ne kadar güvenlidir?

Avrupa Birliği’nde şimdiye kadar mevcut olan tüm aşılar, şartlı onay almadan önce uzmanlar tarafından kalite, güvenlik ve etkinlik bakımından kapsamlı ve eleştirel bir şekilde incelenmiştir. Ayrıca ortaya çıkan yan etkilerin ve şimdiye kadar bilinmeyen olası risklerin kaydedilmesi için, onay verildikten sonra aşıların kullanımı kısa aralıklarla denetlenir. 

Onay süreci Avrupa İlaç Ajansı (EMA) tarafından koordine edilmektedir. EMA kısaltması, İngilizce Avrupa İlaç Ajansı adından türetilmiştir. Onay Avrupa Komisyonu tarafından verilir.

Önemli bilgi: Genel olarak, onaylanmış tüm aşılar güvenli kabul edilir ve şimdiye kadar nadiren yan etki görülmüştür. 

Paul-Ehrlich-Institut (PEI) COVID-19 aşılarının güvenliği hakkında düzenli olarak güncel raporlar yayınlamaktadır. 

Şartlı onay nedir?

Korona pandemisinde olduğu gibi ilaçlara veya aşılara acilen ihtiyaç duyulması durumunda ürünleri daha hızlı onaylayabilmek için EMA'daki test prosedürünün hızlandırılması mümkündür. Bu tür bir şartlı onay bir yıl boyunca geçerlidir ve her yıl yenilenebilir. Şartlı onay belirli yükümlülüklere tabidir. Bu durumda üretici, açık soruları netleştirmek için çalışmalar başlatmalı veya tamamlamalıdır. Yükümlülükler yerine getirilirse ve ilgili tüm veriler mevcutsa şartlı onay, düzenli bir onaya dönüştürülebilir.

COVID-19 aşılarının onay süreciyle ilgili ayrıntılı bilgileri Paul-Ehrlich-Institut'un (PEI) web sitesinde bulabilirsiniz.

COVID-19 aşıları ne kadar etkilidir?

Aşının etkisi genellikle uygulamadan 10 ila 14 gün sonra başlar. Yani aşıyı aldıktan sonra hemen korunma başlamaz.

COVID-19 hastalığına karşı koruma

Almanya’da bugüne kadar onaylanan tüm aşılar oldukça etkilidir ve ciddi COVID-19 hastalığına karşı iyi koruma sağlar.

Bugüne kadar onaylanan tüm aşılar oldukça etkilidir ve ciddi COVID-19 hastalığına karşı iyi koruma sağlar.

Tüm COVID-19 aşılarında temel bağışıklığın oluşması için iki doz aşı gereklidir.

Bu ilk bağışıklığın ne süreyle koruduğu henüz kesin olarak açıklığa kavuşturulmamıştır. Güncel bulgular doğrultusunda, özellikle Omikron gibi virüs varyantlarına karşı mümkün olan en iyi koruma etkisi için bir hatırlatma aşısı gereklidir.

Sistematik Aşı Kurulu (STIKO), iki kez aşılanmış olan 12 yaş ve üzerindeki tüm kişilere ve daha önce hastalığı olan 5 ila 11 yaşları arasındaki çocuklara hatırlatma aşısı yapılmasını önermektedir. Hangi durumda tam olarak hangi önerilerin geçerli olduğunu hatırlatma aşısı bölümünde okuyabilirsiniz.

Aşıya rağmen enfeksiyon ve bulaşma

Aşılar, COVID-19 ile ciddi şekilde hastalanmaya karşı koruma sağlar, ancak bazen semptomları olmayan veya hafif semptomları olan bir enfeksiyon mümkündür. 

Ancak bugüne kadarki veriler, aşı olmalarına rağmen koronavirüse yakalanan kişilerin hem daha az virüs yaydığını hem de virüs yayma sürelerinin daha kısa olduğunu göstermektedir. Bu nedenle uzmanlar aşılı insanların aşısızlara göre daha az bulaştırıcı olduğunu ve virüs bulaşma riskinin daha düşük olduğunu varsaymaktadır.

Önemli bilgi: STIKO, olası bulaşmaları önlemek için AHA+L kurallarına uyulmaya devam edilmesini tavsiye eder. Bu kurallar; günlük hayatta maske takmak, hijyen kurallarına uymak, mesafeyi korumak ve düzenli havalandırmadır.

Virüs varyantlarına karşı koruma

Virüslerin mutasyona uğraması yani zamanla değişmesi doğal bir süreçtir. Aşılar, bu virüs varyantlarına karşı otomatik olarak etkisiz hale gelmez. Aşıların etkisiz hale gelip gelmeyeceği ve ne ölçüde etkisiz hale geleceği, öncelikle spike proteinin ne kadar ve hangi noktalarda değiştiğine, yani insan vücudunun aşıyla aldığı spike proteini hakkındaki bilgilere dayanarak virüsün "gerçek" spike proteinini tespit etmeye devam edip edemeyeceğine bağlıdır.

Örneğin Delta varyantı için, aşıların etkisinin temel bağışıklama sonrasında çoğunlukla biraz azaldığını gösteren veriler mevcuttur. Ancak gerekli olan tüm dozlar uygulanmadığında aşının etkisi önemli ölçüde azalmaktadır. Bu nedenle iyi bir koruyucu etki elde etmek için gereken tüm aşı dozlarının yapılması önemlidir.

Uzmanlar, mevcut COVID-19 aşılarının Almanya'da hakim olan Omikron varyantına karşı ne kadar iyi koruma sağladığını henüz kesin olarak söyleyememektedir. Araştırma sonuçları, Omikron’a karşı temel bağışıklıkla sağlanan koruyucu etkinin Delta’ya göre çok daha düşük olduğunu göstermektedir. Ancak hatırlatma aşısı (güçlendirme dozu) ile, Omikron enfeksiyonunun neden olduğu ciddi bir hastalığa karşı koruma önemli ölçüde güçlendirilebilir.

Ayrıca aşı üreticileri, Omikron varyantına uyarlanmış mRNA aşıları üzerinde de halihazırda çalışmaktadır. Uzmanlar, 2022 yılı yaz mevsiminin başında ilk “Omikron aşılarının” onaylanacağını varsaymaktadır.

Hangi aşı reaksiyonları ve yan etkileri ortaya çıkabilir?

İlaçların ve aşıların güvenliği, aşılamadan sonra ortaya çıkan semptomların sayısı ve türü ile tanımlanır. Bu sırada, aşı reaksiyonları ve yan etkiler arasında bir ayrım yapılır. 

Aşı reaksiyonları

SARS-CoV-2 koronavirüsüne karşı uygulanan aşılardan sonra, genellikle hemen ortaya çıkan ve sadece birkaç gün süren hafif şikayetler görülmektedir. Burada aşı reaksiyonlarından bahsedilmektedir. Bunlar, enjeksiyon bölgesinde ağrı, kızarıklık veya şişmenin yanı sıra titreme, ateş, baş ağrısı ve kas ağrısı gibi grip benzeri semptomları içerir. Genel halsizlik ve mide bulantısı da mümkündür.

Aşı reaksiyonu genellikle endişe verici olmayıp bağışıklık sisteminin istendiği gibi aktive edildiğinin bir göstergesidir. Aşı reaksiyonu genellikle birkaç gün sonra kaybolur.

Aşı reaksiyonu genellikle endişe verici olmayıp bağışıklık sisteminin istendiği gibi aktive edildiğinin bir göstergesidir.

Zararsız aşı reaksiyonları, daha önce kullanılmış tüm COVID-19 aşılarının uygulanmasından sonra oldukça sık meydana gelir. Bazı insanlarda ise bu görülmez. Ancak bu, aşının daha az etkili olduğu anlamına gelmez.

Yan etkiler

AstraZeneca ve Janssen Cilag International/Johnson & Johnson vektör aşılarının uygulanmasından sonra, nadir durumlarda kan pıhtıları (tromboz) meydana gelmiştir. Aynı zamanda uzmanların trombositopeni dediği kan trombositlerinin sayısında da azalma olmuştur. Bazen kan pıhtıları, örneğin beyindeki sinüs ven trombozu gibi oldukça sıra dışı yerlerde ortaya çıkmıştır.

Düşük trombosit sayısıyla ilişkili kan pıhtıları, ölüme yol açabilecek ciddi bir yan etkidir. Bunun olası işaretleri şunlardır:

  • Nefes darlığı
  • Karın ağrısı
  • Kollarda veya bacaklarda şişme
  • Şiddetli, kalıcı baş ağrısı
  • Noktasal cilt kanamaları

Özellikle bu semptomlar aşı reaksiyonu geçtikten sonra ortaya çıkarsa - yani aşılamadan yaklaşık 4 ila 16 gün sonra - dikkatli olunması tavsiye edilir. Bu durumda derhal tıbbi yardım alınmalıdır.

BioNTech ve Moderna'nın mRNA aşılarının uygulanmasından sonra kalp kası ve perikard iltihabı çok nadir görülmüştür. Bunlar genellikle aşıyı olduktan sonraki 2 hafta içinde, çoğunlukla ikinci aşıdan sonra ve daha sık olarak genç erkeklerde meydana gelmiştir.

Novavax firmasının protein aşısından kaynaklanan ciddi bir yan etki henüz bilinmemektedir. Bu aşı yakın zamanda onaylandığından, yalnızca onay çalışmasından elde edilmiş veriler mevcuttur. Çalışmanın küçük ölçekli olması nedeniyle, nadir ve çok seyrek yan etkilerin tanımlanabilmesi için henüz yeterli veri bulunmamaktadır.

Ayrıca, her aşı (diğer ilaçlar gibi) bazı insanlarda alerjik reaksiyonlara neden olabilir. Reaksiyonun gücüne bağlı olarak, hafif veya şiddetli bir yan etki olabilir. 

Alerjik reaksiyonlar genellikle çok hızlı oluşur. Alerjik reaksiyonlarda gereken müdahalenin hemen yapılabilmesi için tüm aşılar için en az 15 dakikalık bir takip süresi öngörülmüştür. İlk dozdan sonra şiddetli alerjik reaksiyonlar meydana geldiyse, ikinci doz için alternatif bir aşı düşünülmelidir.

Önemli bilgi: Bir aşının belirli bileşenlerine alerjisi olduğu bilinen insanlar, COVID-19 aşısı olmadan önce bir alergoloji merkezinden tavsiye almalıdır.

Aşıya rağmen COVID -19 nasıl oluşur?

Aşıya rağmen enfeksiyon, bir kişinin tam aşı olmasına rağmen COVID-19 ile hastalanması - ve ayrıca hastalığa bağlı şikayetlerinin olması durumudur. Aşılı bir kişinin SARS-CoV-2 testi pozitif çıkarsa, ancak bu kişi semptom göstermezse, bu aşıya rağmen ortaya çıkmış bir enfeksiyon olarak kabul edilmez.

Aşıya rağmen enfeksiyon, nadir görülen bir durum değildir. Çünkü korona aşıları, SARS-CoV-2'nin çoğalmasını baskılayarak hastalığın ağır seyrine karşı etkili koruma sağlamaktadır. Ancak virüs kapmanızı engellemezler. Ayrıca çok sayıda insan koruyucu etkinin azalacağı kadar uzun süre önce aşılanmıştır. 

Aşılama oranı ne kadar yüksekse ve virüs halk arasında ne kadar yayılırsa, aşıya rağmen enfeksiyon o kadar sık meydana gelir. Bu durumda aşılanmış kişilerin COVID-19’a yakalanma olasılığı da artar. Hatırlatma aşısı ile bu risk azaltılır.

Önemli bilgi: Genel olarak, COVID-19'a karşı aşılanan kişilerin, aşı olmayanlara göre koronavirüs ile enfekte olma olasılığı daha düşüktür. Ayrıca aşılı kişilerde hastalığın yoğun bakım ünitesinde tedavi gerektirecek kadar ciddi seyretme olasılığı da çok daha azdır.

Robert Koch-Institut (RKI), Almanya’da COVID-19 durumu hakkında düzenli olarak haftalık raporlar yayınlamaktadır. Bu raporlarda enfeksiyon süreci ve yerel hastanelerdeki durum hakkında güncel verileri bulabilirsiniz.

Kimler COVID-19'a karşı aşı yaptırabilir?

Almanya’da 5 yaş ve üzeri herkes COVID-19 aşısı yaptırabilir. Yaşa bağlı olarak, mRNA aşıları Comirnaty (BioNTech/Pfizer) ve Spikevax (Moderna), protein aşısı Nuvaxovid (Novavax) ve vektör aşısı COVID-19 Vaccine Janssen şu anda mevcuttur. 

Sistematik Aşı Kurulu (STIKO), 12 ila 30 yaş arasındaki kişilerin ve her yaştan hamilenin BioNTech/Pfizer'in aktif bileşeni ile aşılanmasını önermektedir. 30 yaşından büyük yetişkinler için STIKO tavsiyelerine göre Moderna'nın aşısı mevcuttur. Alternatif olarak STIKO, 18 yaş ve üzeri kişilere Novavax aşısı yapılmasını önermektedir. 60 yaşın üzerindeki kişilerse alternatif olarak Janssen aşısı ile aşılanabilir. Ancak bu durumda STIKO, ikinci aşı dozu olarak bir mRNA aşısı önermektedir. 

Önemli bilgi: Vaccine Janssen COVID-19 aşısı olan insanlarda aşıya rağmen enfeksiyon, diğer aşılarla temel bağışıklamaya kıyasla daha sık görülmektedir. Bu nedenle STIKO, bağışıklık korumasının bir doz mRNA aşısıyla optimize edilmesini ve temel bağışıklamanın tam olarak sağlanmasını önerir. Bu, Janssen aşısından 4 hafta sonra yapılabilir. Güçlendirilmiş olarak kabul edilmesi için bir doz daha mRNA aşısı gereklidir. 

12 yaşın altındaki çocuklar için aşı önerileri

STIKO, 5 ila 11 yaş grubunda, sadece daha önce çeşitli hastalıkları olan ve risk gruplarından kişilerle yakın temasta bulunan bağışıklığı düşük çocuklar için aşı yapılmasını önermektedir. Buna bağışıklık sistemini zayıflatıcı ilaçlar kullanan kişiler örnek verilebilir.

Bu yaş grubundaki daha önce herhangi bir hastalığı olmayan çocuklar için STIKO şu anda genel olarak korona aşısı önermemektedir; ancak, tıbbi tavsiyeden sonra ve çocukların ve ebeveynlerin veya çocukların ve yasal vasilerin bireysel talebi üzerine aşılama mümkündür.

Hamileler ve emzirenler için aşı önerileri

STIKO, daha önce aşılanmamış olan hamileler (hamileliğin ikinci üç aylık döneminden itibaren) ve emzirenler için BioNTech/Pfizer'in mRNA aşısı ile aşılama yapılmasını önermektedir. Hamileler bu şekilde kendilerini yalnızca ağır seyreden bir COVID-19 hastalığından korumakla kalmaz, aynı zamanda bir korona enfeksiyonunun tetikleyebileceği hamilelik komplikasyonlarını da önleyebilirler. 

Önemli bilgi: Henüz hamile olmayan çocuk sahibi olmak isteyen kadınlar, tereddüt etmeden COVID-19 aşısı olabilir. Aşı doğurganlığı etkilemez ve olası bir gebelikten önce de optimum koruma sağlar.

Nasıl aşı olabilirim?

Kendisine veya çocuğuna aşı yaptırmak isteyen herkes bunu bir aşı merkezinde veya aile hekiminde, çocuk doktorunda veya uzman muayenehanesinde yaptırabilir. Ayrıca şirket doktorları, çalışanları COVID-19’a karşı aşılayabilir. Artık eczanelerde de eğitimli personel tarafından aşılama yapılması mümkündür. Ek olarak bazı yerlerde gezici aşı ekipleri de faaliyet göstermektedir.

Kassenärztliche Bundesvereinigung'un (Federal Yasal Sağlık Sigortası Hekimleri Birliği) web sitesinde, federal eyalete göre sıralanmış irtibat noktalarının bir listesini bulacaksınız.

İyileşenler de aşı olmalı mı?

STIKO, geçmişte SARS-CoV-2 ile enfekte olmuş (PCR testi pozitif olan) kişilere de temel bağışıklık için korona aşısı önermektedir. Öneriler doğrultusunda bu aşı, iyileştikten 3 ay sonra yapılmalıdır.

COVID-19 enfeksiyonu antikor bulgularıyla onaylandıysa, aşı dozu laboratuvar teşhisinden 4 hafta sonra uygulanabilir.

Önemli bilgi: Önceden hastalığı olmayıp iyileşen çocuklara öncelikle başka aşı uygulanmamalıdır. Bağışıklık yetmezliği olan kişiler için kaç doz aşı gerektiğine doktor karar vermelidir.

Hatırlatma aşısı ne zaman yapılmalıdır?

COVID-19’a karşı temel bağışıklamayla sağlanan bağışıklık koruması azalırsa veya asıl aşıyla yeterli koruma sağlanamazsa, hatırlatma aşısı düşünülebilir.

STIKO, daha önce iki kez aşılanmış olan 12 yaş ve üzeri tüm kişilere ve 5 - 11 yaş arası daha önce hastalığı olan çocuklara böyle bir hatırlatıcı aşıyı – aynı zamanda güçlendirici aşı olarak da bilinir – önermektedir. 18 yaş ve üzeri kişiler için hatırlatma aşısı temel bağışıklamadan 3 ay sonra, 12 ile 17 yaşları arasındaki çocuklar ve gençler için ise temel bağışıklamadan 3 ila 6 ay sonra uygulanmalıdır. Önceden hastalığı olan çocuk ve ergenler mümkün olduğunca erken, olmayanlarsa daha geç aşılanmalıdır. 5 - 11 yaşları arasında daha önceden hastalığı olan çocuklara, ilk aşılamadan en geç 6 ay sonra tekrar güçlendirici aşı yapılmalıdır.

SARS-CoV-2 enfeksiyonu geçirmiş olup temel bağışıklama için bir doz aşı yaptırmış olan kişiler için ise STIKO, ilk doz aşıdan 3 ay sonra bir hatırlatma aşısının yaptırılmasını önerir. Bu öneri 18 yaş ve üzeri olup iyileşmiş olan herkes için geçerlidir. 12 ila 17 yaşları arasındaki iyileşmiş ve bir kez aşılanmış ergenler için, hatırlatma aşısı için ilk aşılamadan sonra 3 ila 6 ay geçmelidir, daha küçük çocuklar için bu süre en az 6 ay olmalıdır. 

Güncel olarak, bağışıklık korumasının tazelenmesi için genel olarak BioNTech/Pfizer veya Moderna tarafından üretilen bir mRNA aşısı kullanılmaktadır. 

Kimler için başka bir hatırlatma aşısı daha önerilir?

STIKO, belirli insan gruplarının ikinci bir güçlendirici doz ile koronaya karşı bağışıklık korumalarını yenilemelerini tavsiye etmektedir. Örneğin:

  • 70 yaş üstü kişiler
  • Bakım tesislerinin sakinleri ve bu tesislerde muayene olan kişiler
  • Engelliler için entegrasyon yardımı tesislerinde kalan ve hastalığı ağır geçirme riski yüksek olan engelli kişiler
  • 5 yaşından itibaren bağışıklık sistemi zayıf olan kişiler
  • Tıbbi tesislerde ve bakım tesislerinde çalışanlar

Böyle bir ikinci hatırlatma aşısı, yüksek riskli hastalara ilk hatırlatma dozundan 3 ay sonra; personel içinse 6 ay sonra yapılmalıdır. Bunun için bir mRNA aşısı kullanılır.

Önemli bilgi: STIKO, ilk hatırlatma dozundan sonra Corona ile enfekte olan kişiler için daha fazla güçlendirici aşı önermez.

Hatırlatma aşısı konusuyla ilgili diğer soruları, Bundesministerium für Gesundheit (Federal Sağlık Bakanlığı) zusammengegencorona.de sitesinde cevaplamıştır.

Başka nereden bilgi edinebilirim?

Federal Sağlık Bakanlığı'nın (BMG) web sitesi olan zusammengegencorona.de adresinde COVID-19 aşısı hakkında ayrıntılı bilgi bulabilirsiniz.

Robert Koch-Institut'un web sitesinde COVID-19 ve aşı hakkında sık sorulan soruların yanıtlarını (RKI) bulabilirsiniz.

Robert Koch-Institut (RKI) ve Bundeszentrale für gesundheitliche Aufklärung'un (Federal Sağlık Bilgi Merkezi) (BZgA) bir broşürü olan "Herkes için aşı kitabı"nda aşılar, aşı araştırmaları ve COVID-19 aşısı ile ilgili toplu bilgiler mevcuttur. Eczanelerden ve internet üzerinden ücretsiz olarak temin edilebilir.

Ukrayna’dan gelen kişiler, COVID-19 ve korona aşısı konusundaki en önemli bilgileri ana dillerinde infektionsschutz.de adresinde bulabilirler.

Robert Koch-Institut (RKI) ile birlikte hazırlanmıştır. Tarih:

Bu yazıyı faydalı buldunuz mu?