Küme tipi baş ağrısı

Küme baş ağrıları, şiddetli, her zaman tek taraflı baş ağrıları ile sık sık meydana gelir. Genellikle şakak veya göz bölgesinde görülürler. Çoğu zaman, bazı migren ilaçları (triptanlar) veya saf oksijen solumak ağrıyı hafifletebilir.

Bir bakışta

  • Küme baş ağrıları her zaman bir tarafta, çoğunlukla şakak veya göz bölgesinde meydana gelir.
  • Ataklar evreler halinde gerçekleşir.
  • Ayrıca yaşaran gözler, burun akıntısı veya hafif sarkık göz kapağı gibi semptomları ile diğer baş ağrılarından farklıdırlar.
  • Bazı migren ilaçları veya saf oksijen solumak genellikle ağrıyı hafifletebilir.
  • Erkeklerin etkilenme olasılığı kadınlardan üç kat daha fazladır.

Not: Bu yazıdaki bilgiler bir doktor muayenesinin yerini tutamaz ve kişinin kendi kendine teşhis yapabilmesi veya tedavi etmesi için kullanılmamalıdır.

Küme tipi baş ağrısı: Bir adam bir bankta oturuyor ve başını eğiyor ve iki eliyle şakaklarını tutuyor.

Küme tipi baş ağrıları nedir?

Küme tipi baş ağrısı çeken insanlarda sık sık şiddetli baş ağrısı atakları olur. Bunlar her zaman tek tarafta, genellikle göz veya şakak bölgesinde meydana gelir. Diğer baş ağrısı türlerinin aksine, küme tipi baş ağrılarına eşlik eden tipik semptomlar vardır. Bunlar gözlerin yaşarması (genellikle yine tek taraflı), burun akıntısı veya hafif sarkık göz kapağıdır.  

Şikayetler belirli evrelerde daha sık ortaya çıktığından, bunlara küme tipi baş ağrıları denir (İngilizce cluster = gruplanma, birikme). Etkilenen kişiler, bu evrelerin arasında genellikle semptom göstermez. Küme tipi baş ağrılarının nedeni bilinmemektedir. 

Küme tipi baş ağrılarına Bing-Horton baş ağrıları da denir. Tıp uzmanları, küme tipi baş ağrılarını birincil baş ağrılarından biri olarak tanımlamaktadır. Diğer birincil baş ağrıları, küme tipi baş ağrılarından çok daha yaygın ancak daha az ağrılı olan migren ve stres kaynaklı baş ağrılarıdır.

Yaygın baş ağrısı türleri nelerdir?

Aşağıdaki videodan, baş ağrılarının yaygın türlerini ve bunların belirtilerini öğrenebilirsiniz.

Bu ve başka videolar YouTube kanalında da mevcuttur

Şimdi izleyin

Bu sitede yayınlanan veri koruma bildirimleri geçerlidir.

Küme tipi baş ağrısı semptomları nelerdir?

Küme tipi baş ağrılarında kısa sürede bir göz bölgesinde delici, batan veya yanan ağrılar oluşur. Ağrı çok şiddetlidir ve şakak bölgesinde ve bitişik alın bölgesinde de ortaya çıkabilir. Bazı insanlar ağrı sırasında göze bir çivi batıyormuş gibi hissettiğini söyler. 

Etkilenen göz genellikle kızarır ve yaşarır. Diğer olası etkiler şunlardır:

  • Burun akıntısı veya tıkalı burun
  • Gözbebeğinde küçülme
  • Alın ve yanaklarda terleme
  • Sarkık veya şişmiş göz kapağı
  • Sese veya ışığa karşı aşırı duyarlılık
Küme tipi baş ağrılarının semptomları arasında göz çevresinde keskin ağrı, alın ve yanaklarda terleme, burun tıkanıklığı veya burun akıntısı, sarkık veya şiş göz kapağı, gürültüye veya ışığa duyarlılık sayılabilir.

Çoğu insan, ağrı hareketle biraz azaldığından, nöbet sırasında huzursuz olur veya etrafta dolaşabilir. Bir ağrı nöbetinin süresi 15 dakika ile üç saat arasındadır. Bu sürenin sonunda, ağrı genellikle geldiği kadar hızla geçer. Çoğu insanda her zaman başın aynı tarafını etkiler.

Küme Baş Ağrıları neyle tetiklenir?

Küme baş ağrılarının nedeni bilinmemektedir. Doktorlar, örneğin, gündüz-gece ritmini düzenlemekten de sorumlu olan beyindeki sinir hücrelerinin aşırı aktif olabileceğinden şüphelenmektedirler. Bazı ailelerde küme baş ağrıları daha yaygın olduğundan, kalıtım da rol oynuyor olabilir. 

Migrene benzer şekilde, küme baş ağrılarının da ağrı nöbetleri için belirli tetikleyicileri vardır. Bunlar örneğin farklı maddeler veya durumlardır. Birçok insanda küme baş ağrılarına alkollü içecekler neden olmaktadır. Diğer olası tetikleyiciler şunlardır:

  • Çok yüksek rakımlarda bulunmak
  • Nitrogliserin içeren ilaçlar (örneğin, koroner kalp hastalığında kullanılan göğüs sıkışmasına karşı ilaçlar)

Nöbetler, yalnızca bu tetikleyicilerin etkilediği kişi küme baş ağrılarının sıklıkla meydana geldiği aktif bir evrede ise tetiklenir.

Bazı insanlar, belirli kokuların küme baş ağrılarına neden olabileceğini bildirmektedir. Bazı peynir türleri veya sosis ürünleri gibi yiyecekler de sıklıkla hastalıkla ilişkilendirilir. Ancak bu tür gıdaların ağrı nöbetlerini tetikleyebileceği kanıtlanmamıştır. 

Küme tipi baş ağrılarının görülme sıklığı nedir?

1000 kişiden sadece 1'inde küme baş ağrıları vardır. Strese bağlı baş ağrısı ve migren gibi baş ağrısı türleri ile karşılaştırıldığında küme baş ağrıları çok nadir görülmektedir.

İnsanların yaklaşık %0,1'inde küme tipi baş ağrıları vardır.

Erkeklerin etkilenme olasılığı kadınlardan üç kat daha fazladır. Küme baş ağrıları genellikle ilk kez 20 ile 40 yaşları arasında ortaya çıkar. Ama her yaşta ortaya çıkabilirler. 

Küme tipi baş ağrısı nasıl seyreder?

Küme tipi baş ağrıları genellikle yalnızca belirli evrelerde ortaya çıkar. Bu evrelere kümeler veya bölümler de denir. Süreleri birkaç gün ile birkaç hafta arasındadır. Bu evreler arasında, etkilenenlerde genellikle uzun bir süre, hatta bazen yıllarca semptom görülmez. Ağrı nöbetlerinin olduğu evreler genellikle ilkbahar veya sonbahardadır.

Bir küme baş ağrısı evresinde, ataklar iki günde bir veya günde birkaç kez meydana gelebilir. Ağrı genellikle tekrar tekrar, özellikle sabahın erken saatlerinde veya uykuya daldıktan bir veya iki saat sonra ortaya çıkar. 

Küme tipi baş ağrıları nasıl önlenebilir?

İnsanların küme baş ağrılarından muzdarip olmasını temelden engelleyebilecek bilinen bir yol yoktur. Bununla birlikte, nöbetleri önlemek için, etkilenenler tetikleyicileri bulmaya çalışabilir ve mümkün olduğunca onlardan kaçınabilir. Etkilenenlerin, diğer şeylerin yanı sıra, nöbetten önce ne yediklerini, içtiklerini veya ne yaptıklarını yazdıkları bir günlük tutmaları yararlıdır. 

Bazı ilaçlar sık nöbetleri önlemeye yardımcı olabilir. Tedavide en sık kullanılan etken madde verapamildir. Ancak verapamilin kalp ritmi düzensizliği gibi yan etkileri olabilir. Ayrıca, bu aktif bileşen, Almanya'da küme tipi baş ağrılarının tedavisi için resmi olarak onaylanmamıştır. Bazı durumlarda doktorlar hala verapamil reçete edebilmektedir (etiketteki kullanım amacı dışı kullanım). Lityum veya kortizon da bazen önleme amacıyla kullanılmaktadır.

Küme tipi baş ağrısı nasıl teşhis edilir?

Doktorlar ayrıntılı bir görüşme (anamnez) ve fizik muayene ile sözkonusu şikayetin küme tipi baş ağrısı olup olmadığını belirler. Muayenede, diğerlerinin yanı sıra, dokunma ve kas kuvveti algısı nörolojik olarak incelenir. Baş ağrısının nedeni olarak diğer hastalıkları dışlamak için genellikle başın manyetik rezonans görüntülemesi (MRI) yapılır. 

Küme tipi baş ağrısı nasıl tedavi edilir?

İbuprofen veya parasetamol gibi ağrı kesiciler, akut küme baş ağrılarına karşı etkili değildir. Bununla birlikte, birçok insana saf oksijen solumak yardımcı olur. Bunun için solunum maskesi ile bir oksijen cihazı kullanırlar. Yeterli oksijen konsantrasyonuna ulaşılması önemlidir. Bu nedenle kullanılan solunum maskesi ağzınızı ve burnunuzu kapatmalıdır.

Triptan ilaç sınıfından bazı migren ilaçları da akut küme baş ağrılarını hafifletebilir. Şırınga veya burun spreyleri, tabletlere göre daha etkilidirler. Tedavinin başlangıcında hastaneye yatış gerekebilir.

gesundheitsinformation.de adresinde, örneğin bir ağrı nöbetinde nelerin yardımcı olduğu gibi küme tipi baş ağrıları hakkında daha ayrıntılı bilgileri bulabilirsiniz.

Küme baş ağrıları olan insanlar için günlük yaşam nasıldır?

Küme baş ağrıları genellikle etkilenenler tarafından dayanılmaz olarak tanımlanır. Bir nöbet sırasında başka şeylere konsantre olmak, günlük faaliyetleri yürütmek veya trafikte yer almak genellikle mümkün olmaz. İş ve aile hayatı da etkilenmekte ve boş zaman etkinlikleri daha da zorlaşmaktadır. Etkilenenler ayrıca, nöbetlerin genellikle geceleri meydana gelmesinden ve bazen uykuyu saatlerce kesintiye uğratmasından şikayet etmektedir. Etkilenen birçok insan, uzun süre küme baş ağrıları olduğunu bilmez ve ölümcül riski olan bir hastalıkları olmasından korkar. Hatta bazı insanlar küme baş ağrıları nedeniyle yaşama isteklerini bile kaybetmektedir.

Küme tipi baş ağrısının teşhisi ve etkili tedavileri olduğunun bilgisi genellikle insanları rahatlatır. Terapiye bağlı olarak, belirli değişiklikleri gerçekleştirebilmek önemlidir. Örneğin, ilgili kişinin oksijen maskesini nasıl kullanacağını veya derisinin altına nasıl ilaç enjekte edeceğini öğrenmesi gerekebilir.

Daha fazla bilgi mi istiyorsunuz? Hastalar, küme tipi baş ağrılarıyla ilgili deneyimlerini gesundheitsinformation.de adresinde paylaşıyor.

Institut für Qualität und Wirtschaftlichkeit im Gesundheitswesen (Sağlık Hizmetlerinde Kalite ve Verimlilik Enstitüsü) (IQWiG) ile birlikte hazırlanmıştır. Tarih:

Bu yazıyı faydalı buldunuz mu?