Sağlık hizmeti Dijital kendi kendine yardım

Sağlık konusunda kısıtlamaları olan veya zor şartlarda yaşayan kişiler kendine kendine yardım grupları sayesinde sık sık anlaşıldığını hisseder, cesaret kazanır ve eşit şartlarda iletişim kurabilir. Bununla birlikte, yakında her zaman uygun bir grup olmayabilir ve gruplara fiziksel olarak katılmak zor olabilir. Bu durumda dijital kendi kendine yardım alternatif bir çözüm sunar.

Dijital kendi kendine yardım, internet üzerinden örneğin forum veya görüntülü görüşmeyle grup ile iletişim kurmayı sağlar. Fiziksel olarak buluşan kendi kendine yardım gruplarında olduğu gibi bu gruplarda da karşılıklı destek ve kişisel deneyim paylaşımı ön plandadır. Klasik kendi kendine yardım gruplarında olduğu gibi genellikle profesyonel yönlendirme olmaz. Katılımcılar kendi bilgilerini ve deneyimlerini paylaşır.

Dijital kendi kendine yardımın en sık görülen biçimi düzenli olarak internet üzerinden bir araya gelen kendi kendine yardım gruplarıdır. Buna ek olarak, örneğin çevrimiçi forumlarda iletişim kuran dijital kendi kendine yardım toplulukları da mevcuttur.

Dijital kendi kendine yardım kaynakları, kendisiyle benzer sorunlarla mücadele eden diğer kişilerle internet üzerinden iletişim kurmak isteyen herkese açıktır. Özellikle de hareket kabiliyeti sınırlı olan, fiziksel gruplardan uzakta yaşayan kişiler için faydalı olabilir. Yakınında uygun bir kendi kendine yardım grubu olmayan kişiler de internet üzerinden daha kolay bir şekilde uygun bir grup bulabilir. Bu nedenle dijital kendi kendine yardım, nadir hastalıklarda özellikle yararlı olabilir. Hasta sayısı genellikle çok düşük olduğundan dolayı bu hastalıklar için genellikle yerel gruplar kurulmaz. 

Çalışanlar, hasta bakan yakınlar ve düzenli olarak buluşmak için az vakti olan diğer kişiler genellikle dijital kaynakları yaşamlarına daha başarılı bir şekilde entegre edebilir. Ayrıca, bazı kişiler daha anonim ortamları tercih edebilir ve bunu internette bulmak daha kolaydır. Gençler veya dijital ortamlarda kendilerini daha rahat hisseden kişiler de dijital iletişimi tercih edebilir.

Dijital kendi kendine yardım, kişinin nasıl iletişim kurmak istediğine ve günlük yaşamına neyin uygun olduğuna bağlı olarak farklı şekillerde mümkündür.

Dijital kendi kendine yardım grupları

Dijital kendi kendine yardım, genellikle dijital kendi kendine yardım grupları üzerinden gerçekleşir. Bu yöntemde, küçük gruplar belirli saatlerde düzenli olarak görüntülü görüşme gibi araçlar üzerinden buluşur. Klasik kendi kendine yardım gruplarında olduğu gibi güven duyulan bir toplulukla iletişim ön plandadır. 

Dijital kendi kendine yardım toplulukları

Dijital kendi kendine yardım toplulukları internet üzerinden iletişim kuran grupların en büyük yüzdesini oluşturur. Bu gruplar örneğin forumlar sohbet grupları veya diğer sosyal medya ağları üzerinden iletişim kurar. Fiziksel kendi kendine yardım gruplarının aksine bu gruplarda iletişim canlı olarak değil, farklı zamanlarda ilerler. Kullanıcılar diledikleri vakitte paylaşım yapabilir veya paylaşımları okuyabilir. Anonimlik genellikle daha yüksektir ve diğer üyelerle kişisel ilişkiler dijital kendi kendine yardım gruplarına kıyasla daha zayıftır.

Diğer dijital kendi kendine yardım kaynakları

Gruplar ve topluluklar üzerinden iletişimin yanı sıra tamamlayıcı dijital kendi kendine yardım kaynakları da mevcuttur. Bu kaynaklar arasında örneğin, benzer sorunlarla mücadele eden diğer kişilerle iletişim kurmaya yönelik uygulamalar veya sorundan etkilenen kişilerin veya uzmanların konuştuğu podcast'ler yer alabilir.

Dijital kendi kendine yardım gruplarına birkaç kısa adımla katılmak mümkündür. İlk önce, hastanın kendi sorunuyla alakalı bir kendi kendine yardım grubu bulması gerekir. Örneğin, kendi kendine yardım iletişim noktalarının veya sağlık sigortası kurumlarının web sitelerinde yer alan çevrimiçi listelerde pek çok grup bulunabilir.
 
Uygun bir grup bulunduğunda genellikle e-posta, iletişim formu veya bir mesajlaşma hizmeti üzerinden irtibat kişisiyle iletişime geçilir. Bu kişi soruları yanıtlayıp katılım konusunda yönlendirme sağlar. İrtibat kişisi buluşmaların nasıl gerçekleştiğini, hangi konuların ele alındığını ve dikkat edilmesi gereken teknik meseleleri açıklar. Çoğu durumda, grup içindeki gizlilikle ilgili kurallardan da kısaca bahseder.

Genelde bir görüntülü görüşme yazılımı üzerinden çevrimiçi buluşma için bir davet gönderilerek katılım sağlanır. Bazı durumlarda şifre de gerekir. Görüşmeye katılmak için kamerası, mikrofonu ve internet bağlantısı olan bir bilgisayar, tablet veya akıllı telefon yeterlidir.

Dijital kendi kendine yardım kaynakları, kendi kendine yardıma erişimi önemli ölçüde kolaylaştırır. Yaşanan konumda uygun bir grup olmadığında veya sağlık, aile veya iş ile ilgili nedenlerden dolayı düzenli olarak fiziksel buluşmalara katılmak mümkün olmadığında bile benzer sorunlar yaşayan diğer kişilerle iletişim kurma imkanı sunar. Dijital kaynaklar pek çok kişi için kendi kendine yardımı öğrenme ve aynı sorunu yaşayan diğer kişilerle tanışma konusunda kolay erişilebilir imkanlar sunar.

Bununla birlikte, dijital kaynaklar bazı zorlukları da beraberinde getirir. Ekran üzerinden kurulan iletişimler daha uzak hissettirebilir. Teknik sorunlardan dolayı örneğin bir görüntülü görüşmeye katılmak zor olabilir. Ayrıca, mahremiyetin korunmasıyla ilgili önemli sorular da söz konusudur. Hassas konularda konuşan kişilerin, kişisel verilerinin ve bilgilerinin başkalarıyla paylaşılmayacağına güvenebilmesi gerekir. Bu nedenle hem katılımcılar ve düzenleyen irtibat kişilerinin hem de video hizmeti sunucularının ve topluluk platformu işletmecilerinin verilerin korunmasına dikkat etmesi önemlidir.

Sık sık kişisel konuların konuşulduğu dijital kendi kendine yardım gruplarında veri koruması özellikle önemlidir. Dijital kendi kendine yardım grupları ararken ve buluşmalara katılırken şu gibi noktalara dikkat etmek gerekir:

• Kaynak ciddi bir seçenek olmalı, örneğin tanınmış bir kendi kendine yardım kuruluşu veya kendi kendine yardım iletişim noktası tarafından düzenlenmelidir.
• İnternet sayfası veya platform anlaşılır bir veri koruma beyanı sunmalı ve Genel Veri Koruma Yönetmeliği (DSGVO) yönergelerine uymalıdır.
• Buluşmalar için verilerin iyi korunduğu güvenli bir program kullanılmalıdır. İdeal olarak uçtan uca şifreleme kullanılmalıdır. Bu terim, söylenen ve gösterilenleri yalnızca katılımcıların görüp duyabileceği anlamına gelir. Programı sunan taraf dahil olmak üzere başka birinin erişimi bulunmaz.
• Buluşmaların erişim bilgileri kamuya açık şekilde paylaşılmamalı ve yalnızca katılımcılara iletilmelidir.
• Kişisel veriler yalnızca gerçekten gerekli olduğu ölçüde paylaşılmalıdır.
• Dijital kendi kendine yardım gruplarında örneğin ekran görüntüsü alınmaması ve ses kaydı yapılmaması gibi konularda katı kurallar bulunması gerekir. Buluşmaların içerikleri harici kişilerle paylaşılmamalıdır.
• Kişinin kendi cihazı da (bilgisayar, tablet veya akıllı telefon) güvenli olmalıdır. Bunun için güçlü bir şifre kullanılması ve yazılımların güncel olması gerekir. Hassas bilgiler konusunda sorumlu şekilde hareket edilmelidir.

Dijital topluluk platformlarına yönelik ipuçları

Örneğin, forumlar veya sosyal medya ağları gibi büyük dijital topluluklarda verilerin korunması farklı şekilde düzenlenir: Bazı platformlarda, özellikle de belirli bir konuya özel forumlarda veri koruma düzenlemelerine uyulmaktadır. Ancak pek çok bilindik sosyal medya ağı bu gereklilikleri karşılamaz. 
Temel bir prensip olarak ad, konum ve iletişim bilgileri gibi kişisel bilgilerin herkese açık şekilde belirtilmemesi gerekir. Ayrıca bir forumda veya sosyal medya ağında yayınlanan gönderilerin genelde uzun süre görünür kalacağını unutmamak ve kişisel deneyimleri paylaşmadan önce bunu dikkate almak gerekir.

Uygun bir dijital kendi kendine yardım grubu veya topluluğu arıyorsanız internette çeşitli güvenilir iletişim noktaları bulabilirsiniz. Sağlık sigortası kurumunuz da bu konuda size yardımcı olabilir. 

Nationale Kontakt- und Informationsstelle zur Selbsthilfe (NAKOS, Kendi Kendine Yardım İçin Ulusal İletişim ve Bilgilendirme Merkezi) tarafından sunulan dijital kendi kendine yardım grupları ve kendi kendine yardım toplulukları veritabanında mevcut dijital kendi kendine yardım grupları ve kendi kendine yardım toplulukları hakkında genel bir bakış bulunmaktadır.