Hastalıklar Yaygın anksiyete bozukluğu

Her insan zaman zaman korkar veya kaygı hisseder. Tehlike durumunda, bu duygunun önemli bir koruyucu işlevi vardır: Korku, trafikteki kritik durumlar gibi anlarda insanları hızlı tepki verebilmeleri için alarma geçirir. Gelecek, iş veya aile ile ilgili kaygılar ve korkular da koruyucu olabilir; örneğin tedbirsiz davranmayı ve zor bir duruma düşmeyi önleyebilir.

Ancak kaygı ve korkular aşırı seviyeye ulaştığında bir yük haline gelebilir. Kaygı ve korkuların tüm yaşamlarını belirlediği bir noktaya gelen insanlar vardır. Bu kaygılar her şeyi gölgeliyor ve artık hiç kaybolmuyorsa arkasında yaygın anksiyete bozukluğu (YAB) yatıyor olabilir.

Anksiyete bozukluğu olan kişiler genellikle kaygılarının doğal seviyenin üzerinde olduğunu bilirler. Ancak korkuları kontrol edemezler ve tek başına bu durumun üstesinden gelmekte zorlanırlar. Çeşitli tedavi seçenekleri bu konuda yardımcı olabilir.

Yaygın anksiyete bozukluğu, fiziksel olduğu kadar duygusal da olabilir. Psikolojik belirtiler, kalıcı, gerçek dışı ve abartılı korkuları içerir. Bu tür korkular yaşayan kişiler yalnızca belirli tehditlerden veya durumlardan korkmaz.

Korku hayatın çok farklı alanlarını etkiler. Kaygı herhangi bir şeyle ilgili olabileceği için veya artık somut durumlarla bağlantılı olmadığı için uzmanlar "yaygın anksiyete" terimini kullanır.

Örneğin, yaygın anksiyete bozukluğundan etkilenen herkes, bir noktada kendi çocuğunun okula giderken ezilebileceğinden kaygılanır. Bir sonraki anda ise eşinin işe giderken kaza geçirebileceği düşüncesi kaygı verir. Ardından kendisinin yakında kalp krizi geçirebileceği kaygısı gelir.

Bu tür bir anksiyete bozukluğu yaşayan kişiler hemen hemen her şey için kaygılanabilir. Devam eden korkular, günlük yaşamı önemli ölçüde sınırlar veya normal günlük yaşamı imkansız hale getirir. Bu kişiler bunalıma girebilir ve bu durum depresyona kadar uzanabilir.

Diğer olası semptomlar şunları içerir:

• Uyuşukluk
• Sinirlilik
• Baş dönmesi
• Titreme
• Terleme
• Kas gerginlikleri
• Kalp çarpıntısı
• Mide rahatsızlığı

Sürekli korkanlar kendilerini bitkin hissedebilir, konsantrasyon ve uyku bozuklukları yaşayabilir. Özellikle aynı zamanda depresyon söz konusuysa intihar riski yüksek olabilir.

Kaygılar yalnızca belirli durumlarda ortaya çıkıyorsa olasılıkla yaygın anksiyete bozukluğu söz konusu değildir. Ani anksiyete veya panik ataklar, yaygın anksiyete bozukluğunun özellikleri değildir, bazen bunların yanı sıra ortaya çıkar.

Yaygın anksiyete bozukluğunun nasıl geliştiği henüz tam olarak anlaşılamamıştır. Hem biyolojik hem de psikolojik faktörlerin rol oynadığı tahmin edilmektedir.

Anksiyete bozukluğu olan bazı insanlar çocukluklarında veya daha sonraki yaşamlarında ciddi bir olay (travma) veya kayıp yaşamışlardır. Ek olarak, şiddetli aile stresi veya kalıcı iş yükleri gibi çok stresli deneyimler de risk faktörü olarak kabul edilir.

Yaşam krizleri, genel bir kaygı bozukluğuna dönüşebilen kaygıya da neden olabilir. Bazı ailelerde kaygıya yönelik artan bir eğilim olabilir ve bu da hastalık riskini artırabilir.

Bazı durumlarda yaygın anksiyete bozukluğu depresyon veya panik bozukluğu gibi başka bir hastalığın sonucudur. Yaygın anksiyete bozuklukları bağımlılıklarla ilişkili olabilir. Yaygın anksiyete bozuklukları belirgin neden olmaksızın aniden ortaya çıkabilir.

Yaygın anksiyete bozukluğu, sık görülen bir kaygı hastalığıdır. Tahminlere göre tüm insanların yaklaşık %5'i yaşamları boyunca bu teşhisi almaktadır. Kadınlar erkeklere kıyasla iki kat daha sık etkilenmektedir. Bir anksiyete bozukluğu genellikle orta yetişkinlik döneminde başlar ancak bazen çocuklukta veya yaşlılık döneminde de başlayabilir.

Yaygın anksiyete bozukluğu genellikle yavaş gelişir ve ilk başlarda çoğunlukla fark edilmez. Şikayetler kademeli olarak günlük yaşamı daha da fazla kısıtlamaya başlar.

Belirgin bir anksiyete bozukluğu son derece inatçı olabilir. Üstesinden gelmek çoğunlukla aylar veya yıllar alır. Etkilenen kişiler çoğunlukla daha iyi ve daha kötü oldukları dönemler yaşarlar.

Uzun vadede korkularını yenebilenlerin oranı yüksektir. Bir araştırmaya göre, insanların yaklaşık dörtte biri iki yıl sonra anksiyete bozukluğunu yenmiştir.

Yaygın anksiyete bozukluğunun belirtileri; fobiler, panik bozukluklar veya takıntı bozuklukları gibi diğer ruh hastalıklarının belirtilerine benzeyebilir. Anksiyete bozukluğu olan birçok kişi de depresyon belirtileri gösterir.

Bu nedenle yaygın anksiyete bozukluğunu teşhis etmek zordur ve yalnızca eğitimli uzmanlarla yapılacak kapsamlı bir görüşme ile tespit edilebilir. Bunlar psikologları ve psikiyatrları içerir.

Uygun bir tedavi seçebilmek için hangi şikayet ve sorunların ön planda olduğunu netleştirmek önemlidir.

Aşırı korkular aşağıdaki özellikleri gösterdiğinde "yaygın anksiyete bozukluğu" teşhisi konur:

• En az 6 ay sürüp çoğu gün varsa
• Kontrol edilemez hale geliyorsa
• Günlük hayatı etkileyecek kadar strese neden oluyorsa
• Hızlanmış nabız, titreme, kas gerginliği veya mide şikayetleri gibi en az üç fiziksel semptomla ilişkiliyse

Yaygın anksiyete bozukluğunu açıkça teşhis etmek zaman alabilir. Anksiyete bozukluğu olan kişilerin ilk olarak fiziksel şikayetleri nedeniyle tıbbi tavsiyeye başvurması sıkça görülen bir durumdur. Bunun sonucunda bazen uykusuzluk gibi yaygın anksiyete bozukluğunun yalnızca bir semptomu tedavi edilir.

Bir anksiyete bozukluğunu zaman içinde daha iyi kontrol altına almanın birkaç yolu vardır: Etkilenenler, stresle ve korkuyla baş etmeyi öğrenebilir. Semptomlar ilaçla da hafifletilebilir. Ancak yaygın anksiyete bozukluğunun hızlı ve kolayca üstesinden gelinmesi beklenmemelidir.

Tedavi için dört farklı yöntem düşünülebilir:

• Bilişsel davranışçı terapi gibi psikolojik ve psikoterapötik tedaviler: Bu süreçte kişi düşüncelerini ve kaygılarını yönlendirmeyi veya değiştirmeyi öğrenebilir.
• Gevşeme teknikleri: Bunlar arasında otojenik antrenman, progresif kas gevşetme veya nefes egzersizleri yer alır. Bu teknikler rahatlamanıza ve stresi daha iyi yönetmenize yardımcı olabilir. Genellikle psikoterapötik tedavilerin bir parçası olarak da sunulurlar.
• İlaç tedavisi: Bazı antidepresanlar burada özellikle yararlıdır. Bazı insanlar kediotu veya papatya gibi bitkisel sakinleştiriciler de kullanır.
• Kendi kendine yardım önlemleri: Kendi kendine yardım grupları, diğer insanlarla kişisel deneyimlerini paylaşma gibi olanaklar sağlar. Bazılarına ise kitaplar, broşürler veya internet aracılığıyla hastalık hakkında iyice bilgi sahibi olmak yardımcı olur.

Yaygın anksiyete bozukluğuyla ilgili ayrıntılı bilgileri gesundheitsinformation.de adresinde bulabilirsiniz.