Sağlık hizmetleri Sağlık sigortasının değiştirilmesi

Yasal sağlık sigortanız varsa, sağlık sigortası şirketini seçme hakkınız vardır.  
Yani sağlık sigortası şirketini özgürce seçebilir ve başka bir yasal sağlık sigortasına geçebilirsiniz. Bu durum yasal sigortası olan herkes için 16. yaş gününden itibaren geçerlidir.

Belirli bir ikamet veya iş yerinin ya da belirli bir işletmenin mensubu olmadığı sürece, Almanya'daki yaklaşık 100 sağlık sigortasından birini seçebilirsiniz.  

Krankenversicherung der Landwirte (Çiftçiler Sağlık Sigortası) üyesiyseniz bu meslek grubu için zorunlu sigorta olduğundan seçme hakkı geçerli değildir.

Tüm sağlık sigortalarının, hizmet bölgelerinin ve katkı payı miktarlarının genel bir özetini GKV-Spitzenverband (Sağlık Sigortaları ve Bakım Sigortaları Birliği) sunmaktadır.

Seçilen sağlık sigortası şirketi sizi yaşınız, cinsiyetiniz veya sağlık durumunuz ne olursa olsun kabul etmek zorundadır. Bir sağlık sigortası şirketi, üyeliğinizi yanlış veya eksik bilgi vererek engelleyemez veya zorlaştıramaz.

Özel ve kamu sağlık sigortası arasında geçiş yapmak yalnızca belirli koşullar altında mümkündür. Bu hususta sosyal sigorta durumu, gelir ve sigortalının yaşı da rol oynamaktadır.

Tüm kamu sağlık sigortası kurumları büyük ölçüde aynı hizmetleri sunmaktadır. Bu yasal bir yükümlülüktür. Bu hizmetler örneğin doktor ziyaretleri ve hastanede kalma gibi tıbbi nedenlere dayanan hizmetleri içerir.

Ancak sigortalar arasında bazı farklar vardır:

• Ek prim: Sağlık sigortası şirketleri, yasal sağlık sigortasının genel prim oranının yanı sıra ek bir prim alır. Bu katkı payı, genel prim oranı tarafından karşılanmayan finansal açıkları kapatmaya yarar. Her sağlık sigortası şirketi, primin miktarını kendisi belirler ve istediği zaman değiştirebilir. 
• İsteğe bağlı hizmetler: Bazı sağlık sigortası şirketleri özel terapiler, alternatif tedaviler ve seyahat aşıları gibi belirli hizmetlerin maliyetlerini gönüllü olarak üstlenir veya sağlık kurslarını finansal olarak destekler. Hangi hizmetlerin dahil olduğunu ilgili sağlık sigortası şirketinin tüzüğünde bulabilirsiniz.
• Hizmet: Sağlık sigortaları, şubelerinin ulaşılabilirliği, iletişim seçenekleri ve üyelerine sundukları dijital araçlar açısından farklılık gösterir.
• Bonus programlar: Bazı sağlık sigortası şirketleri, sağlık bilincine sahip davranışları teşvik etmeyi amaçlayan programlar sunar. Bunlar genellikle parasal veya parasal olmayan cezbedici ödüllerdir.
• Seçilebilir tarifeler: Sağlık sigortaları, çeşitli bireysel ihtiyaçların karşılanabileceği veya primlerin sağlanabileceği tarife seçenekleri sunmaktadır. Bunlar isteğe bağlıdır ve 1 veya 3 yıllık bir geçerlilik süresine sahiptir. 
Aile hekimi tarifesi gibi bazı hizmetler tüm sağlık sigortası şirketleri tarafından karşılanır. Aile hekimi poliçesinde, sağlık sorunlarında önce aile hekimi muayenehanesine başvurmayı taahhüt edersiniz. Aile hekimi muayenehanesi daha sonraki tedaviyi koordine eder. Birçok sağlık sigortası katkı paylı poliçe de sunmaktadır. Bu poliçede, hastalık durumunda belirlenen bir tutarı kendiniz ödersiniz ve bunun karşılığında bir prim alırsınız.

Bana uygun sağlık sigortası şirketini nasıl bulabilirim?

Sağlık sigortası şirketini değiştirmek istiyorsanız, sağlık hizmetlerinde sizin için neyin önemli olduğuna karar vermeniz gerekir.

Tasarruf etmek istiyorsanız düşük ek primli bir şirket sizin için uygundur. Ancak sunulan hizmet yelpazesine ve ilgi çekici ek avantajlara dikkat etmek de faydalı olabilir.

Önemli konular şunlardır:

• Sağlık sigortası şirketinizle nasıl iletişim kurmak istiyorsunuz? Sorularınıza şahsen cevap almayı tercih ederseniz, uzun çalışma saatlerine sahip yoğun bir şube ağı önemli olabilir. İşlerinizi evden ve kağıt kullanmadan halletmek istiyorsanız mobil uygulamaları ve dijital iletişim seçeneklerini kullanabilirsiniz.
• En iyi danışmanlık hizmetini kim sağlıyor?
• Hangi hizmetler ve şartlar sizin için önemli? 
Seçilebilir tarifeler, ek hizmetler, bonus ve tedavi programları ilginizi çekiyorsa, neyin ihtiyaçlarınıza uygun olduğunu keşfetmek için ayrıntılı bir inceleme yapabilirsiniz.
• Bu hizmetler sağlık sigortası şirketi için muhtemelen daha yüksek bir ek prim gerektiriyor mu? Daha ekonomik bir sağlık sigortası şirketi de aynı hizmet ve servisleri sunuyor mu?

Stiftung Warentest, web sitesinde düzenli olarak sağlık sigortalarının teklif ve hizmetlerinin bir karşılaştırmasını yayınlamaktadır.

Sağlık sigortasını değiştirdikten sonra aşağıdaki hizmetler için yeniden başvuru yapılması gerekir:

• Tıbbi tedaviler: Bazı tedaviler, başlamadan önce sağlık sigortası şirketi tarafından onaylanmalıdır. Bir hizmet eski sigorta şirketi tarafından onaylanmış, ancak henüz başlatılmamışsa, yeni sigorta şirketine yeni bir başvuru yapmanız gerekir. Devam eden tedavilerde yeni sağlık sigortasını bilgilendirmeniz gerekir. Yeni sağlık sigortası genellikle masrafları üstlenecektir.
• Yardımcı gereçler: Ödünç alınan yardımcı gereçlerin çoğunlukla önceki sağlık sigortası şirketine veya tıbbi ürün mağazasına iade edilmesi ve yeni sigorta şirketinden yeniden talep edilmesi gerekir. Sigortalılara genellikle eşdeğer bir ikame sağlanır.
• İlaçlar: Burada da değişiklikten sonra farklı fakat eşdeğer bir ilaç sağlanır.

Değişiklik işlemi basittir: Seçmiş olduğunuz sağlık sigortası şirketine "Üyelik başvurusu" göndermeniz yeterlidir. Fesih bildirimine gerek yoktur. Diğer tüm formaliteleri sağlık sigortası şirketleri kendi aralarında halleder, sizin yapmanız gereken herhangi bir şey yoktur. Ancak istisnalar vardır: Kamu sağlık sigortası sisteminden ayrılırsanız, örneğin özel sağlık sigortasına geçmek veya kalıcı olarak yurt dışına taşınmak için fesih yapmanız gerekir.

İhbar süresi iki aydır ve her ayın sonunda mümkündür. Bu hususta üyelik başvurunuzun tarihi değil, yeni sağlık sigortası şirketinin başvurunuzu önceki sigorta şirketine bildirdiği tarih önemlidir.

Örnek: Aynı yıl 1 Haziran'dan itibaren, seçmiş olduğunuz yeni sigorta şirketine üye olabilmeniz için yeni sağlık sigortanız üyelik başvurusunda bulunduğunuzu 17 Mart'ta önceki sigorta şirketine bildirir. 

Taahhüt süreleri

Bir sağlık sigortası şirketini seçtiğinizde en az 12 ay bu kuruma bağlı kalırsınız. Buna "taahhüt süresi" adı verilir. Tekrar bir değişiklik yapmak için bu sürenin dolması gerekir.

Örnek: Yeni sigorta şirketine 17 Mart'ta kabul başvurusu gönderirsiniz. Önceki sağlık sigortası şirketinizde aynı yılın 31 Temmuz tarihine kadar geçerli bir taahhüt süresi varsa, 1 Ağustos tarihinde yeni sağlık sigortası şirketine geçiş yapabilirsiniz.

Bunun haricinde seçilebilir bir tarife aldıysanız, diğer taahhüt süreleri geçerlidir.

Seçilebilir tarifelerin taahhüt süreleri:

• Taahhüt süresi yok: Özel bakım formları, örneğin aile hekimi modelleri veya kronik hastalıkları olan insanlar için tedavi programları için seçilebilir tarife
• 1 yıllık asgari taahhüt süresi: Prim ödemeleri ve masraf iadelerine ilişkin poliçeler
• 3 yıllık asgari taahhüt süresi: Katkı paylı poliçeler ve serbest çalışanlar için hastalık parası poliçeleri

Genellikle, zamanında feshetmediğiniz takdirde poliçe otomatik olarak uzatılır. Buna ilişkin ayrıntılı bilgileri sağlık sigortanızın tüzüğünde bulabilirsiniz.

Bazı koşullarda, taahhüt süresi dolmamış olsa bile sağlık sigortası şirketini değiştirebilirsiniz:

• Özel fesih hakkı
• Üyeliği "kanunen" sonlandırma 

Özel fesih hakkı

Şu durumlarda özel fesih hakkı doğar:

• Sağlık sigortası şirketi ilk kez ek primi yükseltirse veya
• Ek prim oranını yükseltirse

Bu durumlarda herhangi bir taahhüt süresi geçerli değildir. Ancak 2 aylık ihbar süresinde bir değişiklik olmaz.

İlk kez yükseltilen ek prim veya ek prim oranı için, özel fesih hakkınızı en geç o ayın sonuna kadar kullanmanız gerekir. Sağlık sigortası değişikliğine kadar geçen süre boyunca arttırılan ek primi ödemeniz gerekir.

Örnek: Sağlık sigortası şirketiniz ek primi 1 Mayıs'ta yükseltti. Bu durumda aynı yıl içinde en geç 31 Mayıs'a kadar "fesih" işlemini gerçekleştirebilirsiniz. İki aylık ihbar süresini göz önünde bulundurarak, 1 Ağustos'ta yeni sigorta şirketine geçebilirsiniz.

Zamanında fesih için, üyelik başvurusu yaptığınız tarih değil, yeni sağlık sigortası şirketinin önceki sağlık sigortası şirketine bu değişikliği bildirdiği tarih önemlidir. Bu nedenle, özel fesih hakkınızı kullanmak istiyorsanız yeni sağlık sigortasına üyelik başvurunuzu mümkün olduğunca erken yapın.

Sağlık sigortanız, ek primdeki bir değişiklik hakkında sizi bir ay öncesinden yazılı olarak bilgilendirmekle yükümlüdür. Bu yazılı bildiri, tüm sağlık sigortası şirketlerinin ortalama ek prim tutarı ve daha ekonomik bir sağlık sigortası şirketine geçme olasılığı hakkında bilgi içermelidir. Ayrıca bu bildiride özel fesih hakkı da belirtilmelidir. Eğer bu gecikmeli olarak gerçekleşirse, daha geç bir fesih de mümkündür: Bu durumda işleminiz zamanında yapılmış gibi kabul edilecektir.

Kanunen sonlandırma

Üyeliğin "kanunen" sona ermesi durumunda, başka bir sağlık sigortası şirketine erken geçiş yapmak da mümkündür. İş değiştirdiğinizde veya sigorta statünüz değiştiğinde durum böyledir, örneğin:

• İşsizlik ödeneği I veya II'den iş ilişkisine geçtiğinizde
• İş ilişkisinden işsizlik ödeneği I veya II'ye geçtiğinizde
• Yıl sonundaki düzenli geliriniz, yıllık gelir sınırının (JAEG) üstüne çıktığında veya altına düştüğünde. Yıllık gelir yıllık kazanç sınırından yüksekse zorunlu sağlık sigortası yükümlülüğü ortadan kalkar. Bu durumda kamu sağlık sigortasının gönüllü üyesi olarak veya özel olarak sigortalanabilirsiniz. 

Bu gibi durumlarda asgari taahhüt sürelerini ve genel ihbar süresini dikkate almanıza gerek yoktur.

İş değiştirdiğinizde ve zorunlu sigortalıysanız sağlık sigortasını değiştirmek yalnızca yeni işinize başladıktan sonraki ilk 14 gün içinde mümkündür. Gönüllü sigortalıysanız ilk 3 ay içinde sigortanızı değiştirebilirsiniz. 

Yıllık gelir sınırı (JAEG) ve güncel gelir sınırı hakkında ayrıntılı bilgiyi Bundesgesundheitsministerium (Federal Sağlık Bakanlığı) sunmaktadır.

Yalnızca kamu sağlık sigortasındaki zorunlu sigorta kapsamı dışında kalan kişiler özel sağlık sigortası yaptırabilir. Buna memurlar, serbest meslek sahipleri ve yıllık geliri belirli bir gelir sınırını (yıllık gelir sınırı) aşan kişiler dahildir.  

Geliri bu kazanç sınırının altında olan çalışanlar ise kamu sağlık sigortasında "zorunlu sigortalıdır". Öğrenciler ve emekliler de genellikle "zorunlu sigortalıdır". 

Özel ve yasal sağlık sigortası sistemleri arasında geçiş, ancak zorunlu sigorta durumu değiştiğinde mümkündür. Primlerin ve sözleşme koşullarının çok farklı olabilmesi nedeniyle, değişiklik yapmadan önce kapsamlı bir şekilde bilgi edinilmesi önerilir.

Özel sağlık sigortasından yasal sağlık sigortasına geçiş

Özel bir sağlık sigortasından yasal sağlık sigortasına geçebilmek için sigorta yaptırma zorunluluğunuz olmalıdır.

Bu, şu durumlarda gerçekleşir:

• Gelirinizin mevcut yıllık gelir sınırının altında olduğu bir işe başladığınızda
• Herhangi bir serbest mesleği tamamen bıraktığınızda veya sadece ek iş olarak yaptığınızda

Ek olarak, değişiklik yapabilmeniz için 55 yaşın üzerinde olmamanız gereklidir.

Yasal sağlık sigortasına geçmeyi düşünüyorsanız, önce aşağıdakileri iyice düşünmeniz gerekir:

• Hangi hizmetlere ihtiyacınız var? Yasal sağlık sigortası bu hizmetleri eşit ölçüde karşılıyor mu?
• Özel sağlık sigortanızın primleri çok yüksekse: Geçebileceğiniz daha ekonomik bir tarife var mı?

Özel sağlık sigortasından kamu sağlık sigortasına geçiş hakkında daha fazla bilgi ve olanakları tüketici danışma merkezleri web sitelerinde sunmaktadır.

Başka bir özel sağlık sigortasına geçmek de genellikle iyi bir alternatif değildir. Geçmeniz halinde yıllar boyunca kazanmış olduğunuz ikramiyeler ve diğer avantajlar silinebilir. Genellikle sağlığınız tekrar kontrol edilir.

Özel bir sağlık sigortası şirketine geçiş

Sigorta yaptırma zorunluluğu olmayan kişiler, yasal veya özel sigorta arasında seçim yapabilir.

Bazı koşullarda özel sağlık sigortası avantaj sağlar. Örneğin, genellikle kamu sağlık sigortasından daha fazla hizmeti karşılar, ilave ödeme yapılması gerekmez ve doktor randevuları için bekleme süreleri genellikle daha kısadır. Özel sağlık sigortasının size tam olarak hangi koşulları sunduğunu sigorta sözleşmesinde görebilirsiniz.

Özel sigorta yaptırmak istiyorsanız bazı konuları dikkate almanız yararlı olur:

• Prim koşulları: Özel sağlık sigortasında primin miktarı gelir miktarına göre değil, yaşa ve olası önceki hastalıklara bağlıdır. Genellikle yaş arttıkça prim de artar.
• Hizmet farklılıkları: Hangi hizmetlerin karşılandığını sigorta sözleşmesinde görebilirsiniz.
• Sözleşme özgürlüğü: Özel sigorta şirketlerinde sigorta sözleşmelerinin yapılması zorunlu değildir. Şirketin üyelik başvurunuzu geri çevirmesi mümkündür.
• Sağlık kontrolü: Başvuran kişinin sağlığı kontrol edilir. Sonuca dayalı olarak prim miktarı belirlenir.
• Aile sigortası: Sigortaya eklenecek olan her bir aile üyesi için ayrı bir sözleşme yapılmalıdır.
• Bakım sigortası: Sağlık sigortasına ek olarak özel bir bakım sigortası yapılmalıdır.
• Kamu sağlık sigortasına geçiş: Bu yalnızca yukarıda belirtilen koşullar altında mümkündür. Ayrıca 55 yaş sınırından itibaren değişiklik yapmak mümkün değildir.

Özel bir sağlık sigortası şirketine geçmek istiyorsanız, yasal sağlık sigortası şirketine 2 ay önceden fesih ihbarı yapılmalıdır. 12 aylık taahhüt süresi bu durumda ortadan kalkar.

Özel sağlık sigortasına geçiş hakkında daha fazla bilgiyi Bundesgesundheitsministerium'un (Federal Sağlık Bakanlığı) web sitesinde bulabilirsiniz. 

Stiftung Unabhängige Patientenberatung Deutschland (Stiftung UPD, Almanya Bağımsız Hasta Danışmanlığı Vakfı) ve tüketici danışma merkezleri, diğer konuların yanı sıra sağlık sigortası değişikliği konusunda da danışmanlık vermektedir.

Bundesverband der Versicherungsberater e.V. (Alman Sigorta Danışmanları Birlik Veri Tabanı), bağımsız sigorta danışmanlarını aramanıza olanak tanır.