Sağlıklı yaşam Doğum sonrası ailelere yönelik destek

Bir çocuğun dünyaya gelmesi önemli bir olaydır ve özellikle ilk kez çocuğu olan ebeveynlerin yaşamını büyük ölçüde değiştirir. Doğum sonrasında yeni doğan çocuğu tanımaya ve ona bakmaya odaklanılır. Ebeveynler ve çocuk arasında zamanla özel bir bağ oluşur. İlk süreçte çocuğun etrafında sürekli yakınlarının bulunması gerekir. Bu değişim çoğu ebeveyn için ilk başta çok zorlayıcıdır ve ailenin yeni günlük yaşamına alışması vakit alır. Yakınların ve arkadaşların alışveriş ve diğer günlük işleri üstlenmesi yardımcı olur. 

Doğum sonrasındaki ilk 6 ila 8 haftada kadın vücudunda gebelik ve doğum sırasında yaşanan değişiklikler iyileşir (doğum sonrası yenilenme). Bu süreye lohusalık adı da verilir. Bazı kadınlarda ilk dönemde doğum sırasındaki yaralanmalar veya sezaryen nedeniyle fiziksel kısıtlamalar olabilir ve desteğe daha çok ihtiyaç duyabilirler. Bazen doğum, kadınlarda atlatılması için zaman gereken ağır bir tecrübe olabilir. Kadın hormonlarının dengesi değiştiği için doğum sonrasında ruh hali değişimleri görülmesi normaldir. Bazı kadınlarda doğum sonrasında tedavi gerektirebilen doğum sonrası depresyon görülebilir. Tüm bunlar yeni aile yaşamını ilk dönemde zorlaştırabilir. 

Doğum sonrasında ebeler önemli bir iletişim noktasıdır. Ebeler aileyi yönlendirip destekler. Ayrıca, anne ve çocuk sağlığı ile bebek bakımıyla ilgili tüm konularda önerilerde bulunabilir. 

Bazen bebeğin ilk ayları çok zorlu geçebilir. Zorluklarla baş edemeyen aileler için erken yardımlar pek çok destek hizmeti sunar. Bu hizmetler arasında yer alan aile ebeleri, zorlu yaşam koşullarında destek ve danışmanlık sunar.

Ayrıca, doğum sonrasında yapılması gereken pek çok resmi işlem vardır. Daha doğum öncesinde bazı hazırlıklar yapılabileceği veya bazı işlemler tamamlanabileceği için gebelik aşamasında bu konuda bilgi edinmek faydalı olacaktır. 

Bundesministerium für Familie, Senioren, Frauen und Jugend (Federal Aile, Yaşlı Vatandaşlar, Kadınlar ve Gençlik Bakanlığı) tarafından sunulan aile portalında doğum öncesi ve sonrasına yönelik yararlı kontrol listeleri bulunmaktadır.  

Ebeler gebelik, doğum, lohusalık ve emzirme sırasında kadınlara rehberlik eder. Her kadın bu hizmetten yararlanma hakkına sahiptir.

Özellikle de ilk kez çocuk sahibi olan ebeveynlerin aklında pek çok soru olabilir veya ilk başlarda yaptıklarından emin olmayabilirler. Ebeler bu süreçte kadınları ve çocuklarını evde ziyaret ederek destek olur. Doğum sonrasındaki ilk günlerde günlük olarak sonrasında ise ihtiyaç olduğunda gelirler. Ev ziyaretleri sırasında yeni doğan çocuğun normal gelişip gelişmediğini kontrol edip ebeveynlere çocuk bakımı konusunda pratik önerilerde bulunurlar. Bunlara ek olarak, annelerin gebelik ve doğum kaynaklı fiziksel değişimlerinin düzelip düzelmediğini (doğum sonrası yenilenme) ve doğum yaralarının iyileşip iyileşmediğini kontrol ederler. Çocuğun emzirilmesi veya beslenmesiyle ve anne ile çocuğun sağlığıyla ilgili soru veya sorun varsa da ilk olarak ebelere danışılır.

Ne kadar süre boyunca ebe desteği alabilirim?

Ebeler, genç ailelere genellikle doğumdan sonraki ilk 12 hafta boyunca destek olur. Kadının kamu sağlık sigortası varsa sağlık sigortası kurumu ilk 10 gün içinde en fazla 20 ev ziyaretinin masrafını karşılar. Sonrasında da çocuk 12 haftalık olana kadar ek 16 ev ziyaretinin veya telefon aramasının masrafları karşılanır.

Emzirmeyle ilgili sorun çıkarsa ebeler emzirme dönemi bitene kadar destek sunabilir. Çocuk emzirilmezse ve bunun yerine bebek maması veriliyorsa çocuk 9. ayını tamamlayana kadar ebe desteği alınabilir. Bu durumda ebeler telefon üzerinden veya ev ziyaretiyle danışmanlık sunabilir. Bu dönemde kamu sağlık sigortası kurumları en fazla 8 iletişimin masraflarını karşılar. Ailelerin daha fazla desteğe ihtiyacı varsa sağlık sigortası kurumunun masrafları karşılaması için doktordan reçete almak gerekir. 

Özel sağlık sigortası olan kadınların hangi masrafların karşılanacağı konusunda önceden sağlık sigortası kurumundan bilgi alması gerekir.

Önemli bilgi: Kadınlar düşük sonrasında da ebe desteği alma hakkına sahiptir. Ebeler, çocuklarını kaybeden ve yas tutan ebeveynlere rehberlik edebilir ve kadınlara gebelik sonrası yenilenme sürecinde destek olabilir.  

Doğum sonrası için nereden ebe bulabilirim?

Daha gebelik sırasında, doğum öncesi bakım kapsamında bir ebeyle tanışmanız önerilir. Pek çok ebe hem gebelik sırasında hem de doğum sonrasında destek sunar. Her durumda, yakınlarda bir ebe bulmak zor olabileceği için bu konuyla erkenden ilgilenmek gerekir. Bu konuda, jinekoloğunuza veya doğum kliniğine de danışabilirsiniz. Bu kaynaklardan ebe arayışı konusunda da destek alabilirsiniz.

Deutscher Hebammenverband e.V. (Alman Ebeler Derneği) kuruluşunun Ammely platformunda Almanya genelinde ebe arayabilirsiniz.  

Doğuma hazırlık makalemizde nasıl ebe bulabileceğiniz konusunda daha fazla bilgi bulabilirsiniz. 

Bazı aileler doğum sonrasındaki haftalarda ve aylarda zorluklarla baş edemeyebilir. Bekar ebeveynler ve sosyoekonomik durumu düşük olan aileler için bu dönem daha da zorlu olabilir. Çocukta sağlık sorunları varsa veya anne doğum sonrası depresyon yaşıyorsa da doğum sonrası dönem zor geçebilir. 

Bu tür zorlu yaşam koşullarında çeşitli erken yardım hizmetleri destek olabilir. Bu hizmetler aşağıdaki gibi durumlarda destek sunabilir:

• Çocuğunuzla günlük yaşamda bunalmış, çaresiz veya bitkin hissediyorsanız
• Çocuğunuzla yer yer yeterince ilgilenemediğinizi hissediyorsanız
• Çocuğunuzla tek başınıza bırakıldığınızı hissediyorsanız
• Bebeğiniz çok ağlıyorsa ve buna artık katlanamıyorsanız
• Partnerinizle çok kavga ediyorsanız

Bu hizmetler ücretsizdir ve özel başvuru gerektirmez. Gebelikten itibaren destek almaya başlayabilirsiniz. Bu hizmetler öncelikle zorlandıklarını veya bunaldıklarını hisseden ailelere yönelik olsa da prensipte çocuğu üç yaşından küçük olan tüm ailelere açıktır. Erken yardımların hedefi çocukların sağlıklı gelişmesini ve şiddet görmeden büyümesini sağlamaktır.

Erken yardımlar, çeşitli sistemlerin ve katılımcıların bulunduğu yerel bir ağdan oluşur. Hizmetler sorumlu Gençlik Daireleri tarafından yerel olarak yönetilir ve şehre veya bölgeye göre değişir. Erken yardım ağları çocuklara ve ergenlere yönelik yardım uzmanları, aile ebeleri, aile çocuk hemşireleri ve diğer pek çok katılımcıyı içeren profesyonellerden oluşur. Hizmetler genellikle belediye tarafından ve Bundesministeriums für Familie, Senioren, Frauen und Jugend'in (BMFSFJ, Federal Aile, Yaşlılar, Kadın ve Gençlik Bakanlığının) Bundesstiftung Frühe Hilfen (Federal Erken Yardım Vakfı) kuruluşu tarafından finanse edilir. 

Bulunduğum bölgede erken yardım hizmetlerini nerede bulabilirim?

Ebenize veya jinekoloji muayenehanesindeki personele danışarak yakınınızdaki erken yardım hizmetleri hakkında daha fazla bilgi edinebilirsiniz. 

Doğrudan elternsein.info web sitesinde de yakınınızdaki erken yardım hizmetlerini arayabilirsiniz. 

Erken yardımların düzenlenmesinden yerel Gençlik Dairesi sorumlu olduğundan bölgenizdeki erken yardımlar için irtibat bilgilerini de genellikle yetkili Gençlik Dairesinin web sitesinde bulabilirsiniz.

Yetkili Gençlik Dairesini Bundesarbeitsgemeinschaft Landesjugendämter'in (Eyalet Gençlik Dairesi Federal Çalışma Grubu) web sitesinde arayabilirsiniz. 

Aşağıda her bir erken yardım hizmeti hakkında daha fazla bilgi edinebilirsiniz.

Aile ebeleri özel bir ileri düzey eğitimi tamamlayan ebelerdir. Zorlu şartlardaki gebe kadınlara ve annelere normal bir ebe yerine veya normal ebeye ek olarak destek olabilirler. Bu hizmet ücretsizdir. Aile ebesi aşağıdaki gibi konularda rehberlik sunar:

• Bunalmışlık hissi
• Sosyal bağlantı eksikliği
• Erken doğmuş veya engelli çocuklar
• Bağımlılık sorunları
• Aile içi şiddet
• Yaşı çok genç olan veya bekar anneler
• Ailede kronik hastalık veya ruh sağlığı sorunları

Anne ile çocuğun fiziksel ve ruhsal sağlığını ve sağlıklı ilişkileri desteklemek aile ebesinin görevleri arasındadır. Aile ebeleri çocuğun normal gelişip gelişmediğine bakıp çocuk bakımı ile ilgili pratik önerilerde bulunur. Ayrıca, aile ebesi idari prosedürlerde veya doktor ziyaretlerinde refakat ederek günlük işlerde destek olabilir. Ayrıca, çocuğun gelişimi ve sağlığıyla ilgili tüm konularda ebeveynlere danışmanlık sunar. Aile ebelerinin geniş bir sosyal ağı olduğu için gerekirse ek yardım hizmetlerine yönlendirebilirler.

Nereden aile ebesi bulabilirim?

Aile ebelerine erken yardım iletişim noktalarından ulaşılabilir. Bir aile ebesinden destek almak istiyorsanız gebeliğin erken aşamalarında iletişime geçmeniz önerilir. Bu sayede aile ebesi ebeveynliğe olabildiğince iyi şartlarda başlamanıza daha en başından yardımcı olabilir. 

Örneğin, ebenize veya jinekoloji muayenehanesindeki personele başvurarak arayışınızda destek talep edebilirsiniz. 

Ayrıca, elternsein.info web sitesinde yakınınızdaki erken yardım hizmetleri için iletişim noktalarını bulabilirsiniz. 

Aile çocuk hemşiresi özel ileri düzey eğitim almış bir aile ve çocuk sağlığı hemşiresidir. Bu mesleğe aile sağlığı ve çocuk hemşiresi de denir.

Aile çocuk hemşiresi bakımı ücretsizdir ve özel bakım ihtiyacı olan çocuklara sunulabilir. Bunlara örnekler arasında şunlar sayılabilir:

• Erken doğan çocuklar
• Kronik hastalığı olan çocuklar
• Sakinleştirilmesi zor olan veya çok fazla ağlayan çocuklar

Bununla birlikte, bu hizmet temel olarak günlük yaşamlarına çocuk bakımı konusunda desteğe ve danışmanlığa ihtiyaç duyan tüm ailelere açıktır. Bu durumda, aile çocuk hemşireleri ailenin evini düzenli olarak ziyaret eder. İhtiyaç varsa ek destek hizmetlerine yönlendirebilir. En az çocuğun 1. yaş gününe kadar destek sunulabilir. Bununla birlikte, bazı belediyeler 3. veya 6. yaş gününe kadar destek sunabilir.

Erken yardım hizmetleri bölgesel ağlar şeklinde organize edildiğinden bölgeden bölgeye değişebilir. Diğer erken yardım hizmetlerine örnekler:

• Gönüllü aile programları
• Genç ebeveynleri yakınlardaki hizmetler konusunda bilgilendirmeye yönelik tanışma ziyaretleri ve rehberlik hizmetleri
• Ailelere sosyalleşme imkanları sunmaya yönelik ebeveyn-çocuk kursları, ebeveyn-çocuk buluşmaları veya emzirme kafeleri
• Örneğin yerel ağlama poliklinikleri gibi diğer yardım hizmetleri konusunda danışmanlık

Nationales Zentrum Frühe Hilfen'e (NZFH, Ulusal Erken Yardım Merkezi) ait elternsein.info web sitesinde yakınınızdaki ağlama polikliniklerini arayabilirsiniz.  

elternsein.info web sitesinde erken yardımlarla ilgili ayrıntılı bilgiler basitleştirilmiş dilde de sunulmaktadır. 

Gönüllü aile programları nedir?

Gönüllü aileler genç ailelere günlük yaşamlarında düzenli olarak destek sunarak ebeveynlerin kısa molalar vermesini sağlar. Gönüllü aileler yaşı daha büyük olan çocuklarla oyun oynayabilir, ev işlerine yardım edebilir, bebeği gezmeye çıkarabilir, idari prosedürlerde veya doktor ziyaretlerinde refakat edebilir. Ebeveynlerin taleplerini, endişelerini ve sorunlarını dinlerler. Gerekirse başka destek hizmetleri bulmaya yardımcı olabilirler.

Gönüllü aileler, eğitim almış gönüllülerdir. Gönüllü aileler genellikle belirli saatlerde ve bir yıl süreyle haftada 2 ila 4 saatliğine ailenin evine gider. Bazı hizmet sağlayıcıları daha uzun süre tanır. Destek ücretsizdir. 

Lohusalık döneminde anne öncelikle gebelik ve doğum kaynaklı fiziksel değişikliklerin düzelmesi için dinlenmelidir. Bu sürede yakınlardan ve tanıdıklardan günlük işler ve ev işleri konusunda destek almak yararlı olur. Ancak böyle bir destek almak her zaman mümkün olmayabilir. Ev işlerine yardım alınarak ev işleri halledilebilir. Buna çamaşır yıkamak, temizlik yapmak, alışveriş yapmak ve yemek pişirmek dahildir. Görevliler yaşı daha büyük olan kardeşlerin bakımına da destek olabilir.

Ev işlerine yardım masrafları hangi durumlarda karşılanır?

Sağlık sigortası, ev işlerine yardımı ancak hanede yaşayan ve gerekli ev işlerini üstlenebilecek kimse yoksa onaylar. Annenin sağlığının doğum sonrasında kötüleşmesi gibi sağlık sorunları nedeniyle ev işlerini yapmaya devam edemeyeceğini belirten bir sağlık raporu gereklidir.

Ev işlerine yardım için başvurmak istiyorsanız en kısa sürede sağlık sigortası kurumunuza başvurun. Başvuru için tıbbi nedenlerden ötürü o anda ev işleriyle ilgilenemediğinizi gösteren bir sağlık raporu gereklidir.

Sağlık sigortası kurumu, doğum sonrasında ev işlerine yardım talebinizi onaylarsa hiçbir şey ödemeniz gerekmez. En fazla 26 haftaya kadar reçete yazılabilir. Bu hizmet için onay verilirse sağlık sigortası, ev işlerine yardımı organize etmekle yükümlüdür. Sağlık sigortası bunu yapamıyorsa veya yapmaması için bir neden varsa ev işlerine yardımı kendiniz de ayarlayabilirsiniz. Masraflar daha sonra sağlık sigortası tarafından karşılanabilir.

Verbraucherzentrale (Tüketici Danışma Merkezi) web sitesinde ev işlerine yardım hakkı ve başvurusu hakkında daha ayrıntılı bilgi bulabilirsiniz. 

Anne bakıcısı nedir?

Özellikle büyük şehirlerde anne bakıcıları, annelere ek destek hizmeti sunar. Örneğin, ev işlerine ve çocuk bakımına yardımcı olup annenin ebe tavsiyelerini uygulamasına destek olurlar. Ayrıca, yaşı daha büyük olan kardeşlerle ilgilenip annenin taleplerini ve dertlerini dinleyebilirler. İhtiyaç varsa ek yardım hizmetlerine yönlendirebilirler.

Ev işlerine yardım ile anne bakıcıları arasındaki fark, anne bakıcılarının genellikle gebelik, doğum, lohusalık, emzirme ve bebek bakımı konusunda özel eğitim almalarıdır. Anne bakıcıları anne sağlığına özellikle dikkat eder. Örneğin, gevşetici masajlar yapıp annelere nefes ve gevşeme egzersizleri gösterebilirler.

Anne bakıcısı masraflarını kendiniz karşılarsınız. Bununla birlikte, bazı şartlar karşılanıyorsa kamu sağlık sigortası anne bakımı masraflarını ev işlerine yardım kapsamında karşılayabilir. Masrafların karşılanması konusunda ev işlerine yardım ile aynı şartlar geçerlidir ve yine sağlık sigortası kurumuna ev işlerine yardım başvurusunda bulunulmalıdır. 

MDEV Mütterpflege Deutschland e.V. (Almanya Anne Bakımı) meslek birliğinin web sitesinde yakınınızda anne bakıcıları arayabilirsiniz. 

Almanya genelinde çeşitli kurumlara ait aile ve ebeveynlik danışma merkezlerinden ve sayısız gebelik danışma merkezinden ücretsiz destek alabilirsiniz.

Bundesinstitut für Öffentliche Gesundheit'a (Federal Halk Sağlığı Enstitüsü) ait familienplanung.de web sitesinden yakınınızdaki gebelik danışma merkezlerini bulabilirsiniz. 

Deutsche Arbeitsgemeinschaft für Jugend- und Eheberatung e.V. (Alman Gençlik ve Evlilik Danışmanlığı Çalışma Grubu) da danışma merkezleri için kapsamlı arama seçeneği sunmaktadır. Arama sırasında aile danışmanlığı ve gebelik danışmanlığı gibi çeşitli konulara göre sonuçları filtreleyebilirsiniz. 

Netzwerk Gesund ins Leben (Yaşama Sağlıklı Başlangıç Ağı) bir yaşına kadarki dönemle çeşitli konularda danışmanlık imkanlarının yer aldığı bir liste sunmaktadır

Ruhsal sorunlar yaşıyorsanız veya kriz durumundaysanız telefonla ruhsal danışma hizmetine günün her saati ücretsiz olarak bağlanabilirsiniz.

Telefon numarası: 116 123
E-posta ve sohbet ruhsal danışmanlık hizmeti: online.telefonseelsorge.de 

Çocuğunuz konusunda bunalmış veya çaresiz hissediyorsanız ebeveynlere yönelik Nummer gegen Kummer (Tasalanma, Ara) hattını arayabilirsiniz. Danışmanlık anonim ve ücretsizdir.

Pazartesi, çarşamba ve cuma: 9.00-17.00

Salı ve perşembe: 9.00-19.00

Telefon numarası: 0800 111 0 550