Hastalıklar Abdominal aort anevrizması

Abdominal aort anevrizması abdominal aortun patolojik genişlemesini ifade eder.

Aort sayesinde oksijen yönünden zengin kan kalpten vücuda pompalanır. Karın boşluğu bölgesindeki ana artere abdominal aort denir. Bir noktada normal çapının en az yarısı kadar genişlerse buna abdominal aort anevrizması denir.

Genellikle anevrizma şikayete sebep olmaz ve birçok anevrizma zararsız olarak kalır. Ancak boyut arttıkça, abdominal aortun aniden yırtılma riski de artar. Bu ölüm tehlikesi arz eden acil bir durumdur.

Çoğu abdominal aort anevrizması herhangi bir şikayete yol açmaz ve genellikle fark edilmeden kalır.

Daha büyük anevrizmalar sırt, karın veya böğür ağrısı ile kendini gösterebilir.

Abdominal aort yırtılırsa sırtta ani bir ağrı ortaya çıkar. Bu, yana veya kasığa yayılabilir. Buna bulantı ve kusma, aşırı terleme veya nefes darlığı eşlik edebilir. Yırtılmayla büyük bir kan kaybı olur. Bu durumda beyin ve diğer organlar artık yeterince oksijen alamaz. Sonuçlar baş dönmesi, baygınlık ve dolaşım kollapsı olabilir.

Abdominal aort anevrizması, damar duvarının esnekliği azaldığında oluşabilir. Esneklik yaşla birlikte ve damar yoğun olarak kullanıldığında, örneğin yüksek tansiyon nedeniyle azalır. Sigara içmek de abdominal aort anevrizması riskini artırır. Nadiren, enflamatuvar süreçler de bir anevrizmaya yol açabilir.

Şişme meydana gelirse bu noktada damar duvarı daha kolay genişlemeye devam eder. Bu sebeple anevrizma genellikle zamanla genişler.

Abdominal aort anevrizması riskini artıran çok sayıda etken vardır. Bunlar aşağıdakilerdir:

• Cinsiyet: Erkeklerde abdominal aort anevrizması gelişme olasılığı kadınlara kıyasla belirgin şekilde daha yüksektir. 
• Yaş: Anevrizma riski yaşla birlikte artar. Abdominal aort anevrizması olan çoğu insan 65 yaş üzeridir.
• Sigara: İnsanın kendi iradesine bağlı olan en önemli risk faktörü sigara içmektir.
• Yüksek tansiyon, kardiyovasküler hastalıklar veya kronik obstrüktif akciğer hastalığı (KOAH) anevrizma riskini artırır.
• Kan lipitleri: Yüksek kan lipitleri anevrizma olasılığını artırır.
• Genetik yatkınlık: Abdominal aort anevrizması olan yakın akrabalar veya nadir görülen genetik bağ doku hastalıkları da riski artırır.

65 ila 75 yaş arasındaki erkeklerin yaklaşık yüzde 2’sinin abdominal aort anevrizması vardır.

Hastalığın görülme sıklığı yaşla birlikte artar. Kadınlarda abdominal aort anevrizması çok daha nadir görülür; 60 yaş ve üzeri kadınların %1'inden azı etkilenmektedir.

Abdominal aort anevrizması çoğu zaman rahatsızlık vermez ve uzun vadede zararsız kalır. Genişlemesi durumunda bu genellikle yavaş yavaş olur. 

Anevrizmaların sadece bir kısmı yüksek bir ani yırtılma riski oluşturacak derecede büyür. Abdominal bölgeye çok fazla kan sızmasına neden olan bir yırtılma ölüm tehlikesi arz eden acil bir durumdur.

Anevrizmanın hızlı büyümesi veya belirli bir boyuta ulaşması durumunda yırtılma riski daha yüksektir. 
Erkeklerde bu, en az 5,5 santimetrelik bir çaptır. Kaba tahminlere göre, 5,5 ile 7 santimetre arasındaki bir abdominal aort anevrizması, bir yıl içinde 100 erkekten yaklaşık 1 ila 5'inde yırtılmaktadır. 7 santimetre çaptan itibaren yırtılma riski kat kat daha yüksektir. 

Uzmanlar, kadınlarda yaklaşık 5 santimetrelik bir boyuttan itibaren yırtılma riskinin belirgin şekilde arttığını kabul etmektedir. Boyutu 5 ile 5,4 santimetre arasında olduğunda, bir anevrizma bir yıl içinde 100 kadından 3'e kadarında yırtılır.

Abdominal aort anevrizması oluşup oluşmadığı ultrason muayenesiyle belirlenir. Muayenede abdominal aortun çapı belirlenir. Genellikle 3 santimetrelik bir genişlemeden itibaren anevrizmadan bahsedilir. Kadınlarda abdominal aort daha dar olduğu için tanı bazen biraz daha küçük bir çapta konabilmektedir.

Abdominal aort anevrizması şikayetlere yol açtığında, genellikle tanı tetkikleri sırasında tespit edilir.

Abdominal aort anevrizması ultrason taraması ile erken teşhis edilebilir. Büyümüş anevrizmaları doktorlar yırtılmadan önce ameliyat edebilir. Daha küçük olanlar, genişleyip genişlemediklerini ve ne kadar hızlı genişlediklerini görmek için düzenli olarak kontrol edilmelidir.

65 yaş üzeri erkeklerde tarama muayenelerinin abdominal aort anevrizmasının yırtılma ve ölüme yol açma tehlikesini azalttığı tespit edilmiştir. Kadınlarda anevrizmaların erken tanı muayenesine yönelik sadece tek bir kapsamlı çalışma vardır. Kadınlar için bir avantaj olduğunu göstermemektedir. 

Almanya'da kamu sağlık sigortaları, 65 yaş üstü erkekler için abdominal aort için tarama tetkiki sunmaktadır. 

Abdominal aort anevrizmasının erken tespiti hakkında ayrıntılı bilgiyi Gemeinsamer Bundesausschuss'un (Federal Ortak Komite) broşüründe bulabilirsiniz.

Abdominal aort anevrizmasını tedavi etmenin anlamlı olup olmadığı ve hangi tedavinin seçileceği çeşitli faktörlere bağlıdır. Her şeyden önce anevrizmanın boyutu ve büyümesi belirleyicidir ancak kişinin genel sağlık durumu da önemlidir.

Genellikle, erkeklerde 5,5 santimetreden, kadınlarda ise yaklaşık 5 santimetreden daha küçük çaptaki abdominal aort anevrizmaları düzenli olarak kontrol edilir.

Sigara içmek anevrizmanın gelişmesini tetiklediğinden, içenler mümkünse bırakmalıdır. Yüksek tansiyon veya yüksek kolesterol gibi eşlik eden hastalıklar varsa bunların tedavi edilmesi tavsiye edilir.

Yırtılma riskinin yüksek olduğu durumlarda bunu önlemenin tek yolu ameliyattır. Bunun için iki seçenek vardır:

• Abdominal bölgede açık ameliyat: Anevrizma açılır ve yapay bir damar parçasıyla yer değiştirilir.
• Kasıkta küçük bir kesik yardımıyla endovasküler cerrahi: Stent protezi adı verilen bir tüp, kesikten bir artere yerleştirilir, daha sonra anevrizmaya kadar itilir ve genişleyen kısma yerleştirilir.

Her iki prosedürün de riskleri vardır ve duruma göre değerlendirilmelidir. Bir tarafta ameliyatın riskleri yer alırken, diğer tarafta anevrizmanın ani yırtılma tehlikesi vardır.

İkinci bir tıbbi görüş karar vermeyi kolaylaştırabilir. Abdominal aort anevrizması ameliyatı öneren doktorlar, ücretsiz bir tıbbi ikinci görüş alma hakkı konusunda bilgilendirme yapmak zorundadır.

Abdominal aort anevrizması hakkında, örneğin ameliyatın ne zaman mantıklı olduğu gibi ayrıntılı bilgileri ve karar verme desteğini gesundheitsinformation.de adresinde bulabilirsiniz.

Abdominal aortun açık ameliyatı büyük bir cerrahidir. Bu nedenle, bu tedaviyi genellikle bir rehabilitasyon süreci takip eder. Ameliyattan sonra iyileşmeye, yaşam kalitesini artırmaya ve günlük yaşama yeniden uyum sağlamaya yardımcı olmayı amaçlar.

Abdominal aort anevrizması teşhisi, hastada çok farklı ve aynı zamanda çelişen hislere sebep olabilir. Bazı insanlar anevrizma teşhis edildiği için minnettar olur ve sonraki kontrol muayeneleri onlara güven hissi verir.

Diğer insanlar anevrizmalarından hiç haberdar olmamayı diler. Anevrizma olduğunun bilinmesi korkuya ve güvensizliğe sebep olabilir.

Abdominal aort anevrizması teşhisi konulan birçok insan, hayatlarının risk altında olduğunu bilerek yaşar. Abdominal ağrılar gibi şikayetler korkutucu olabilir, çünkü ilgisiz olsalar bile sıklıkla anevrizma ile ilişkilendirirler. Çoğu endişelerinden dolayı günlük yaşamlarında kendilerini sınırlar. Gerekli olmasa bile daha temkinli davranırlar ve fiziksel zorlanmalardan kaçınırlar.