Hastalıklar Akut apandisit
ICD kodları: K35 K36 K37 K38 ICD kodları nedir?
Apandisin iltihaplanması normalde şiddetli karın ağrısına, mide bulantısına ve ateşe yol açar. Apandis patlaması gibi komplikasyonları önlemek için iltihaplı apandis genellikle ameliyatla çıkarılır.
Bir bakışta
- Apandisitin tipik belirtileri karın ağrısı, mide bulantısı, kusma ve ateştir.
- Apandisitte, kör bağırsağın bir uzantısı olan ve apandis olarak adlandırılan yapı iltihaplanır.
- İltihaplanma karın içine yayılırsa hayati tehlike oluşturabilir.
- Genellikle apandis mümkün olan en kısa sürede cerrahi müdahaleyle alınır.
- Bazen antibiyotik tedavisi yeterli olabilir.
Not: Bu yazıdaki bilgiler bir doktor muayenesinin yerini tutamaz ve kişinin kendi kendine teşhis yapabilmesi veya tedavi etmesi için kullanılmamalıdır.
Apandisit nedir?
Net bir ifadeyle, akut apandisitte iltihaplanan kör bağırsağın kendisi değil, kör bağırsağın ucunda küçük bir solucan gibi sarkan ve içi mukoza ile kaplı bir tüp olan apandistir. Tıbbi terim olarak buna "apandis" denir. Apandisin duvarı iltihaplandığında, çoğu zaman karında şiddetli ağrı olur.
İltihaplanma nedeniyle irin oluşabilir ve bu irinli iltihap komşu dokulara yayılabilir. Delinme durumunda irin, yara sıvısı ve bakteriler karın boşluğuna sızar. Hayati tehlike oluşturan sonuçları önlemek için bu durumda hızlı tedavi gereklidir. Bu nedenle çoğu akut apandisit vakası hızlı bir şekilde ameliyat edilir.
Video Apandisitte ne olur?
Aşağıdaki videodan, apandisit oluştuğunda vücutta neler olduğunu öğrenebilirsiniz. Hangi semptomlar görülür ve nasıl tedavi edilir?
Bu ve başka videolar YouTube kanalında da mevcuttur
Şimdi izleyinBu sitede yayınlanan veri koruma bildirimleri geçerlidir.
Apandisitin semptomları nelerdir?
Çoğu zaman apandisit, sıkça üst karın veya göbek deliği çevresinde ağrılarla başlar.
Daha sonra aşağıdaki diğer semptomlar ortaya çıkar:
- Tipik olarak sağ alt karında şiddetli ağrı
- İştahsızlık
- Mide bulantısı ve kusma
- Kabızlık, bazen de ishal
- Ateş
Bazı insanlarda semptomlar daha az tipiktir veya sadece hafiftir: Hamileler sıkça üst karındaki ağrılardan şikayet eder, çocuklarda ve yaşlılarda bazen sadece hafif şikayetler olur.
Apandis herkeste aynı yerde bulunmaz. Bazen daha arkaya doğru yerleşir veya pelvise doğru daha fazla çıkıntı yapar. Bu nedenle, idrar yaparken atipik karın ağrısı veya rahatsızlık oluşabilir.
Karın ağrısı birkaç saat boyunca devam ederse mutlaka doktora başvurup muayene olmak mantıklıdır.
Önemli bilgi: Sert bir karın duvarı ve karın ağrıları nedeniyle eğik bir duruş apandis patlamasına işaret edebilir. Delinme hayati tehlike arz eden sonuçlara yol açabileceğinden derhal hastanede tedavi edilmelidir.
Apandisit nasıl oluşur?
Apandisitin kesin nedeni bilinmemektedir. Uzmanlar; apandisin bükülmesi, içine sertleşmiş dışkı veya parazitlerin girmesi durumunda iltihaplanma meydana gelebileceğini varsaymaktadır.
Ayrıca apandisin, bünyesinde çok sayıda bağışıklık hücresi barındırması ve genel bir savunma reaksiyonu sırasında dokunun da iltihaplanması nedeniyle iltihaplanması mümkündür.
Apandisitin görülme sıklığı nedir?
Apandisit, karın bölgesinde tedavi gerektiren en yaygın akut hastalıklardan biridir. Apandisit her yaşta meydana gelebilir ancak özellikle çocukluk ve ergenlik döneminde görülür.
Kızların ve kadınların yaklaşık %7'si, erkek çocukların ve yetişkin erkeklerin ise yaklaşık %9'u, yaşamlarında apandis iltihabı yaşar. Genel olarak her yıl 1000 kişiden yaklaşık birinde apandisit oluşur. Almanya'da her yıl 135.000'den fazla apandisit ameliyatı yapılmaktadır.
Apandisit nasıl seyreder?
Apandisit genellikle aniden ortaya çıkar ve ağrı, bulantı veya ateşle kendini belli eder. Ağrı sıklıkla üst karın bölgesinde başlar, birkaç saat içinde şiddetlenir ve sağ alt karın bölgesine kayar.
Uzmanlar farklı seyirler arasında ayrım yapmaktadır:
- Komplikasyonsuz apandisit: Apandis yalnızca iltihaplanmıştır. Günümüzde bu formun kendiliğinden de gerileyebileceği kabul edilmektedir. Ancak iltihabın ilerlemesini ve karmaşık bir seyir almasını önlemek için genellikle apandis ameliyatla alınır.
- Komplikasyonlu apandisit: Bu durumda irin oluşur ve örneğin bir irin kesesinde (apse) toplanır. İrinli iltihap komşu dokulara yayılabilir ve apandisi tahrip edebilir. Delinme (perforasyon) durumunda irin, yara sıvısı ve bakteriler karın boşluğuna sızar. Sert bir karın duvarı, eğik duruş, soluk ten, yüksek nabız ve uyuşukluk apandis patlamasına işaret edebilir. Olası hayati tehlike arz eden sonuçları önlemek için hızlı tedavi gereklidir.
Her 10 apandisit vakasından yaklaşık 2 ila 3'ü komplikasyonlu seyreder. Çocuklar ve yaşlılar komplikasyonlu seyir açısından daha yüksek risk altındadır. Komplikasyonlu apandisit hızla tedavi edilmezse hayati tehlike oluşturan dolaşım bozuklukları ve sepsis (halk arasında "kan zehirlenmesi") riski artar.
Apandisit nasıl teşhis edilir?
Semptomlar çok çeşitli olabileceği için apandisiti teşhis etmek sıklıkla zordur. Doktor önce karnın tam olarak neresinin ağrıdığını ve ateş, kabızlık veya kusma gibi başka şikayetlerin olup olmadığını sorar. Fizik muayene, apandisite ilişkin ek ipuçları sağlar. Bu muayenede doktor karnı palpe eder. Bu sırada karna bastırıldığında bazı noktalar çok ağrırsa bu apandisite veya karın zarı iltihabına işaret eder.
Bağırsakların diğer bölümlerinde iltihaplanma, mesane veya üreme organları hastalıkları gibi karın ve pelvisteki diğer birçok hastalık, apandisite benzer karın ağrısına neden olur.
Apandisiti açıkça gösteren herhangi bir fiziksel belirti olmadığından, genellikle aşağıdaki testler yapılır:
- Kandaki iltihaplanma seviyelerini ölçmek için bir kan örneği alınması
- Apandiste değişiklik olup olmadığını veya irin oluşup oluşmadığını belirlemek için ultrason muayenesi
- Apandisiti tespit etmek ve başka hastalıkları ihtimal dışı bırakmak için bazen bilgisayarlı tomografi (BT) veya manyetik rezonans tomografisi (MRG)
Apandisit nasıl tedavi edilir?
İltihaplı apandis genellikle hastalık teşhis edildikten sonraki 24 saat içinde minimal invaziv bir müdahale (laparoskopi) ile alınır. Bu işlemde gerekli aletler ve bir kamera ince borular vasıtasıyla karın boşluğuna sokulur ve kumanda edilir. İltihaplı doku da bu yöntemle çıkarılabilir. İltihap zaten yayılmaya başlamış olması gibi durumlarda bazen apandisit için açık ameliyat yapılır. Bunun için karın duvarında daha büyük bir kesi yapılması gerekir.
Doktorlar komplikasyonsuz bir apandisiti gerekirse ameliyat yerine sadece antibiyotiklerle de tedavi edebilir. Bu sayede de iltihap genellikle komplikasyon olmadan geçer. Ancak apandisin yeniden iltihaplanması ve en nihayetinde yine de ameliyat gerektirmesi riski yüksektir. Zaten irin odakları oluşmuşsa bazen yine de antibiyotikle tedavi uygulanabilir ve ilk etapta ameliyattan kaçınılabilir. Bu durumda karın boşluğuna, irinin dışarı akmasını sağlayan ince bir hortum (dren) yerleştirilir. Ancak komplikasyonlu apandisitte çoğunlukla hızlı bir cerrahi müdahale önerilir.
İltihaplanmış bir apandisin ameliyatla alınmasına ilişkin ayrıntılı bilgileri gesundheitsinformation.de adresinde bulabilirsiniz.
- Andric M, Kalff JC, Schwenk W et al. Empfehlungen zur Therapie der akuten Appendizitis bei Erwachsenen (S1-Leitlinie). AWMF-Registernr.: 088-011. 2021.
- D'Souza N, Hicks G, Beable R et al. Magnetic resonance imaging (MRI) for diagnosis of acute appendicitis. Cochrane Database Syst Rev 2021; (12): CD012028.
- Di Saverio S, Podda M, De Simone B et al. Diagnosis and treatment of acute appendicitis: 2020 update of the WSES Jerusalem guidelines. World J Emerg Surg 2020; 15(1): 27.
- Fawkner-Corbett D, Hayward G, Alkhmees M et al. Diagnostic accuracy of blood tests of inflammation in paediatric appendicitis: a systematic review and meta-analysis. BMJ open 2022; 12(11): e056854.
- Gorter RR, Eker HH, Gorter-Stam MA et al. Diagnosis and management of acute appendicitis. EAES consensus development conference 2015. Surg Endosc 2016; 30(11): 4668-4690.
- Herrod PJ, Kwok AT, Lobo DN. Randomized clinical trials comparing antibiotic therapy with appendicectomy for uncomplicated acute appendicitis: meta-analysis. BJS Open 2022; 6(4): zrac100.
- Jaschinski T, Mosch CG, Eikermann M et al. Laparoscopic versus open surgery for suspected appendicitis. Cochrane Database Syst Rev 2018; (11): CD001546.
- Kothadia JP, Katz S, Ginzburg L. Chronic appendicitis: uncommon cause of chronic abdominal pain. Therap Adv Gastroenterol 2015; 8(3): 160-162.
- Low ZX, Bonney GK, So JB et al. Laparoscopic versus open appendectomy in pediatric patients with complicated appendicitis: a meta-analysis. Surg Endosc 2019; 33(12): 4066-4077.
- Müller M. Chirurgie - Für Studium und Praxis 2020/21. Breisach: Medizinische Verlags- u. Informationsdienste.
- Poprom N, Numthavaj P, Wilasrusmee C et al. The efficacy of antibiotic treatment versus surgical treatment of uncomplicated acute appendicitis: Systematic review and network meta-analysis of randomized controlled trial. Am J Surg 2019; 218(1): 192-200.
- Poprom N, Wilasrusmee C, Attia J et al. Comparison of postoperative complications between open and laparoscopic appendectomy: An umbrella review of systematic reviews and meta-analyses. J Trauma Acute Care Surg 2020; 89(4): 813-820.
- Prechal D, Damirov F, Grilli M et al. Antibiotic therapy for acute uncomplicated appendicitis: a systematic review and meta-analysis. Int J Colorectal Dis 2019; 34(6): 963-971.
- Talan DA, Di Saverio S. Treatment of Acute Uncomplicated Appendicitis. N Engl J Med 2021; 385(12): 1116-1123.
- Téoule P, Laffolie J, Rolle U et al. Acute Appendicitis in Childhood and Adulthood. Dtsch Arztebl Int 2020; 117(45): 764-774.
- Van Dijk ST, van Dijk AH, Dijkgraaf MG et al. Meta-analysis of in-hospital delay before surgery as a risk factor for complications in patients with acute appendicitis. Br J Surg 2018; 105(8): 933-945.
- Yang Z, Sun F, Ai S et al. Meta-analysis of studies comparing conservative treatment with antibiotics and appendectomy for acute appendicitis in the adult. BMC Surg 2019; 19(1): 110.
Institut für Qualität und Wirtschaftlichkeit im Gesundheitswesen (Sağlık Hizmetlerinde Kalite ve Verimlilik Enstitüsü) (IQWiG) ile birlikte hazırlanmıştır.
Tarih:
