Dijital sağlık Reçeteli uygulamalar - Ruhsal hastalıklarda destek

Dijital sağlık uygulamaları (DiGA), tıbbi amaca yönelik olan ve reçete edilebilen mobil uygulamalar veya web uygulamalarıdır. Bu uygulamalara reçeteli uygulamalar veya sağlık uygulamaları adı da verilir. Ruhsal hastalıklara destek olabilecek çeşitli uygulamalar mevcuttur.

Reçeteli uygulamalar şu şikayetlerin tedavisinde kullanılabilir: 

• Depresyon
• Uyku bozuklukları
• Zararlı alkol tüketimi veya alkol bağımlılığı
• Nikotin bağımlılığı

Masrafları geri ödenebilen ve reçeteyle ulaşılabilen mevcut tüm uygulamaları, Bundesinstitut für Arzneimittel und Medizinprodukte (BfArM, Federal İlaç ve Tıbbi Ürün Enstitüsü) kurumunun DiGA listesinde bulabilirsiniz.

Depresyondaki kişileri desteklemeye yönelik çeşitli dijital sağlık uygulamaları (DiGA) bulunmaktadır. Bu tür uygulamalar genellikle tek başına kullanılabilir. Devamlı bir tedaviyi tamamlayabilir veya bekleme sürelerinde boşluğu doldurabilir.

Temel işlevi kullanıcı ve uygulama arasındaki iletişimler üzerinden gerçekleşen uygulamalar vardır. Bunun için DiGA kısa bilgiler veya egzersizler sunar. Kullanıcı bu seçenekler arasından özel olarak ilgisini çeken veya geçerli duruma uygun olan bilgileri veya egzersizleri seçebilir. Buna bağlı olarak ek bilgiler veya egzersizler sunulur. Böylece, bir konuşma gibi ilerleyen şekilde iletişim kurulur.

Pek çok uygulamada depresyonla ilgili arka plan bilgileri sunulur. Genellikle bir tür günlük tutma imkanı da sunulur. Bu günlükte örneğin kullanıcı ruh halini, sorunlarını, deneyimlerini veya başkalarıyla iletişimlerini not alabilir. Ayrıca, pek çok uygulamada talimatlı egzersizler ve depresyonla başa çıkma stratejileri de sunulur. 

Bazı DiGA'larda depresyon şikayetlerinin kötüleşmesi halinde tetiklenen uyarı sistemleri veya güvenlik işlevleri de mevcuttur. Bunlar tetiklenirse örneğin irtibat kurulabilecek kişilerin bilgileri sunulabilir. Ardından kullanıcı dilerse doğrudan telefonla ruhsal danışma hizmetine de bağlanabilir. 

Uyku bozukluklarının tedavisine yönelik dijital sağlık uygulamaları (DiGA), hastaların uykuya daha iyi dalmasına, daha iyi uyumasına veya çok erken uyanmamasına yardımcı olabilir. 

Bazı uygulamalarda uyku günlüğü tutulabilir. Bu günlükte şu tür bilgiler not alınabilir:

• Uyku süresi
• Kalkma ve yatma saatleri 
• Gece uyku bölünmeleri
• Örneğin kahve tüketimi gibi uykuya zarar verebilecek alışkanlıklar
• Kişisel performans

Bu veriler kullanılarak kişisel alışkanlıklar ve uyku sorunları arasındaki ilişki gibi bilgiler elde edilebilir. Ayrıca, uyku günlüğü sayesinde uyku bozukluğunun seyri ve olası olumlu değişiklikler gözlemlenebilir.

Uyku bozukluklarına yönelik uygulamalarda genellikle uyku bozukluklarıyla ilgili arka plan bilgileri de mevcuttur. Ayrıca pek çok uygulamada örneğin kullanıcıların içinde bulundukları durum ve belirli davranış yapıları hakkında düşünüp gevşeme tekniklerini öğrenebileceği çeşitli alıştırmalar da bulunur. Bu şekilde, uykuyu engelleyen döngüsel düşüncelerle başa çıkma teknikleri öğretilir ve uygulamaya konur. Uyku analizi için fitness takipçisi gibi özellikler de bir seçenek olarak entegre edilebilir.

Diğer uygulamalarda ise temel DiGA işlevi genellikle kullanıcı ve uygulama arasındaki iletişimler üzerinden gerçekleşir. Bunun için uygulama kısa bilgiler veya egzersizler sunar ve kullanıcı özel olarak ilgisini çeken veya mevcut duruma uygun olan seçeneği seçebilir. Buna bağlı olarak ek bilgiler veya egzersizler sunulur. Bu şekilde iletişim bir konuşma gibi ilerler.

Alkolle ilgili dijital sağlık uygulamaları (DiGA), zararlı alkol tüketimi veya alkol bağımlılığı olan hastaların alkol tüketimini azaltmalarına veya kesmelerine yardımcı olmayı amaçlamaktadır. 

Bu amaçla kullanıcılar, uygulamanın içeriği ile kişiselleştirilmiş şekilde iletişim kurar. Kullanıcının ilgisini çeken konulara ve isteklerine göre zararlı alkol tüketiminin etkileriyle ilgili bilgiler gösterilir. Uygulama, tıbbi veya psikoterapötik tedaviye eşlik edecek şekilde kullanılabilir.

Tütün bağımlılığının üstesinden gelme ve sigarayı kalıcı olarak bırakma konusunda destek sunan çeşitli dijital sağlık uygulamaları (DiGA) bulunmaktadır. Kişisel ihtiyaçlara göre özel olarak uyarlanan bu uygulamalarda genellikle 90 günlük bir sigarayı bırakma programı bulunur. Çoğunda ilerlemeyi ve yaşanan zorlukları kaydetmeyi sağlayan bir günlük bulunur. Buna ek olarak, dikkat dağıtmaya yardımcı olan oyunlar, nefes egzersizleri veya videolar da yer alabilir. Örneğin, sohbet veya forum üzerinden diğer kullanıcılarla iletişim kurma imkanı da sunulabilir.

Dijital sağlık uygulamaları (DiGA) ruhsal hastalıkları olan kişilere destek olabilir. Bununla birlikte, hastalar kişisel nedenlerden dolayı DiGA kullanmamayı tercih edebilir. Belirli bir DiGA'yı kullanıp kullanmamaya karar verirken bir doktor veya psikoterapiste danışmanızı öneririz.

DiGA'lara reçete ile erişim sağlayabilirsiniz. Reçeteyi bir doktor veya terapistten alabilirsiniz. Reçeteli uygulamalar için doğrudan sağlık sigortası kurumuna da başvurabilirsiniz. Bunun için örneğin ilgili teşhisi kanıtlayan bir belge göndermeniz gerekebilir.

Hastalığınız için birden fazla DiGA varsa DiGA listesindeki uygulamaların içeriklerini karşılaştırın. Bunları temel alarak, ihtiyaçlarınıza en uygun DiGA'yı belirlemek için terapistinizle birlikte çalışabilirsiniz. 

Bir DiGA'ya erişim veya onay, çalışma şekli ya da güvenliği hakkında herhangi bir sorunuz varsa Dijital Sağlık Uygulamaları (DiGA): Reçeteli Uygulamalar giriş makalemizi okuyun.