Sağlıklı yaşam Acil bakım - Acil çağrı sonrasında ne olur?

Tıbbi acil durum ifadesi öncelikle, sağlık durumunun aniden hayati tehlike oluşturacak kadar kötüleşmesi için kullanılır. Bu durumda nefes alıp verme, kan dolaşımı ve bilinç gibi yaşam için önemli işlevler etkilenmiş olur. Bu tür olumsuz etkilerin nedeni bir hastalık, kaza veya zehirlenme olabilir. 

Zor olsa bile sakin kalmaya çalışın. Tıbbi acil durumlarda alınması gereken en önemli önlemler şunlardır:

• 112 acil çağrı numarasını aramak
• İlk yardım yapmak

Acil durumun türüne bağlı olarak farklı önlemler gerekir. Bir kaza durumunda, örneğin kaza mahallinin güvenliği de sağlanmalıdır. Ayrıca uygulanması gereken ilk yardım önlemleri de farklıdır. Bu önlemleri İlk yardım: Cesurca ve korkmadan üstesinden gelin başlıklı makalede öğrenebilirsiniz. 

112 ile acil çağrı yaptığınızda acil durum kontrol merkezine bağlanırsınız. Merkezdeki çalışan belirli bir şemaya göre acil durumla ilgili gerekli bilgileri sorar. Hayati tehlike oluşturabilecek acil durumlara olabildiğince hızlı yardım ulaştırabilmek için bu süreçte durumun aciliyeti de tahmin edilir. Gelen soruları yanıtlamak ve talimat almak için telefonda kalırsınız. Kontrol merkezi gerekirse yeniden hayata döndürme önlemleri konusunda da yönlendirme sağlayabilir. 

Acil çağrı telefon numaraları başlıklı makalede zehirlenme veya ruh sağlığı krizi gibi durumlarda başvurabileceğiniz iletişim noktalarını bulabilirsiniz. 

Kontrol merkezindeki kişi acil çağrıyı alınca bilgisayar sistemine acil durumla ilgili tüm bilgileri girer. Acil durum görüşmesi daha yeni başlamışken ikinci bir kişi gerekli acil durum personeline haber verir. 

Acil durum personeline ek olarak acil durum yeri yakınındaki profesyonel yardım hizmetlerine da haber verilebilir. Sağlık uzmanları, itfaiye görevlileri, polis ve iş yerindeki acil durum görevlileri bunlara örnek olarak verilebilir. Genel halktan eğitimli kişilere de ilk yardım uygulamaları üzerinden haber verilebilir. Acil durum çağrısı ile acil durum personelinin olay yerine varması arasındaki süre bu şekilde değerlendirilmelidir. 

İlk yardım eğitimi olan kişiler yakınlarında acil durum olduğunda akıllı telefon uygulamalarından haber alabilir ve gerekirse yardıma koşabilir. Bu tür ilk yardım sistemleri hakkında daha fazla bilgiyi Deutscher Rat für Wiederbelebung German Resuscitation Council (GRC) e.V. (Alman Resüsitasyon Konseyi) kuruluşunun web sitesinde bulabilirsiniz.

Acil durum personeli

Acil yardım hizmetlerinde çeşitli meslek gruplarından insanlar çalışır: 

• Acil sağlık görevlilerinin birkaç yıllık bir eğitimi tamamlaması gerekir. Aldıkları eğitim sayesinde hayati tehlike altındaki hastalara ve yaralılara kendi başlarına müdahale edebilirler. Örneğin, serum takabilir veya acil durum ilaçları uygulayabilirler. Olay yerine gelen acil tıp doktorlarına destek olurlar. Önceki yıllarda acil durum asistanı eğitimi de olmuştur. Günümüzde bunun yerine yalnızca acil sağlık görevlisi eğitimi verilmektedir.
• Arama kurtarma görevlilerinin üç aylık bir eğitimi tamamlaması gerekir. Bu görevliler ambulans kullanır ve acil sağlık görevlilerine destek olur. 
• Eğitimli arama kurtarma yardımcıları öncelikli olarak hasta nakliyle görevlendirilir. Acil sağlık görevlilerine de yardımcı olabilirler. 
• Acil tıp doktorlarının tıp eğitimlerini tamamladıktan sonra acil tıp alanında belirli ek uzmanlıklar almaları gerekir. Sağlığı kritik durumda olan hastaların bakımında tecrübelidirler ve örneğin tehlikeli kalp ritmi bozukluklarını tedavi edebilir veya acil anestezi uygulayabilirler. 

Acil durum araçları

Acil çağrı sonrasında kontrol merkezi duruma göre ambulans, acil tıp doktoru servis aracı veya hasta nakil aracı gönderebilir. Ambulansta genellikle bir acil sağlık görevlisi ve bir arama kurtarma görevlisi bulunur. 

Ambulanslarda hayati tehlike oluşturan durumları tedavi etmek için kullanılabilecek çeşitli tıbbi aletler olduğu için halk arasında ambulanslara “tekerlekli yoğun bakım” da denir. Aşağıdakiler, bunlar arasında sayılabilir: 

• Solunum cihazı
• Kalp pili özellikli defibrilatör
• Çeşitli ilaçlar
• Serumlar
• Pansuman malzemeleri  

Acil tıp doktorunun olay yerinde tedavi uygulaması gerekiyorsa acil tıp doktoru servis aracı gönderilir. Bu servis aracı genellikle beş acil çağrıdan biri için gerekli olur. Örneğin, nefes veya dolaşım durmuşsa ve ciddi trafik kazası olmuşsa acil tıp doktoru gelir. 

Bazı bölgelerde acil tıp doktoru aracı da vardır. Ambulansla aynı donanıma sahip olan bu araçlarda ek olarak bir acil tıp doktoru da bulunur. Acil durum yerine ilk önce yalnızca bir ambulans gönderilmişse sonradan acil tıp doktoru istemek de mümkündür. Özellikle kırsal bölgelerde tıbbi tele acil servis de aranabilir. 

Hasta nakil araçları ciddi acil durumlarda hasta bakımına değil, hasta veya yaralı kişiyi tıbbi refakat eşliğinde nakletmeye yöneliktir.  

Acil durum kontrol merkezi, acil sağlık personelinden alınan bilgilere göre hastanın nakledileceği hastaneyi belirler. Bu durumda, klinik tablonun tedavisi için uygun donanıma sahip olan ve boş yeri olan en yakın hastane seçilir. 

Bazı acil durumlarda özel uzman personel ve özel servis araçları gerekir. 

Bazı durumlarda helikopter ambulans kullanılır. Helikopter ambulanslar örneğin ağır hastaların hızlıca uzman kliniğe taşınması gerektiğinde veya omurga yaralanması geçirmiş hastanın uzak yerlere olabildiğince az sarsıntı ile taşınması gerektiğinde kullanılır. Uçuş sırasında yoğun bakıma ihtiyaç duyan hastalar için özel donanımlı yoğun bakım helikopterleri mevcuttur. Özellikle de suda, geçilemeyen arazilerde veya dağlarda helikopter ambulanslar kullanılır.   

Dağ arama kurtarma ekipleri dağlarda zorlu koşullarda kaza geçiren veya hastalanan kişilere, özellikle de kaza geçiren dağ sporcularına yardımcı olur. Teleferikle tahliye, mağaralarda veya çığ felaketleri sonrasında arama kurtarma operasyonları da görevleri arasındadır. Bazen arama köpeklerinin de katıldığı arama çalışmaları gerekebilir. 

Su arama kurtarma nehirlerde, göllerde, su kıyısında ve kışın buzlu yerlerde meydana gelen yüzme ve tekne kazalarında yardım sunar. Su arama kurtarma eğitimi su kaynaklarının gözetimi, cankurtaranlık ve acil durum dalışı gibi konuları kapsamaktadır. 

Belirli klinik tablolar veya hasta grupları için özel acil durum araçları vardır: 

Bebek ambulansı yenidoğanların daha güvenli bir şekilde nakledilmesini sağlar. Nakil sırasında çocukla, yenidoğan bakımı konusunda eğitim almış bir doktor ve diğer sağlık uzmanları ilgilenir.  

İnme vakalarında sağlık hizmetleri için inme servis aracı (Stroke-Einsatz-Mobile, STEMO) adı verilen, özel donanımlı ambulanslar geliştirilmiştir. Diğer bir isim, MSU olarak kısaltılan “Mobile Stroke Unit”tir (Mobil İnme Ünitesi).

STEMO veya MSU, bir bilgisayarlı tomografi (BT), bir röntgen cihazı ve bir mini laboratuvar ile donatılmıştır. Araçta, acil durum uzmanlarına ek olarak, acil durumlar için eğitim almış bir nörolog da bulunur. Bilgisayarlı tomografi ile henüz olay yerindeyken inmenin nedeni araştırılıp tedavi başlatılabilir. 

Bazı bölgelerde Medical Intervention Cars (Tıbbi Müdahale Araçları) adı verilen araçlar denenmektedir. Kalp-akciğer makinesi gibi donanımlara sahip olan bu araçlar özel tıbbi acil durum müdahaleleri ve kan nakli yapma imkanı sunar. 

Örneğin, ağır trafik kazası veya büyük yangınlar gibi nadir durumlarda aynı anda çok sayıda yaralıyı tedavi etmek gerekebilir. Bu tür durumlara çok sayıda yaralı bulunan olay denir. Bu durumda acil yardım hizmetlerinin, itfaiyenin, polisin ve yardım kuruluşlarının iş birliği yapması gerekir. Acil yardım ekipleri kaza yerinin güvenliğini sağlarken acil durum sağlık görevlileri yaralıları değerlendirir. Bu prosedürün amacı, ilk önce ağır yaralıları tedavi etmek, tüm yaralılarla olabildiğince hızlı şekilde ilgilenip uygun hastanelere nakletmektir. Bu vakalarda yaralılara hızlı ve etkili şekilde yardım edilebilmek için bu tür olaylara özel olarak hazırlanmış planlar ve tatbikatlar vardır.

Acil durum personeli, acil servise varınca acil durumla ilgili tüm önemli bilgileri acil servis ekibine iletir. 

Acil servis - tıbbi acil durumlarda ilk temas noktası başlıklı makalemizde acil serviste tedavi hakkında ayrıntılı bilgi bulabilirsiniz. Acil serviste tedavi sonrasında hasta taburcu edilebilir, hastanedeki bir servise yatırılabilir veya başka bir hastaneye nakledilebilir. 

Almanya'da acil servis hizmetleri konusunda çeşitli gelişmeler katedilmektedir. Bu gelişmeler, sağlık hizmetlerinin verimliliğini, kalitesini ve erişebilirliğini artırmaya yöneliktir. 

Teletıp

Gelecekte, acil servis hizmetlerinde de teletıp önlemlerinin kullanılması beklenmektedir. Teletıp, özellikle kırsal bölgelerde sağlık hizmetlerini iyileştirebilir. 

Toplum acil yardım ekipleri

Bazı bölgelerde toplum acil sağlık görevlileri ve “Akut Toplum Hemşiresi” ekipleri denenmektedir. Bu ekipler, sağlık hizmetleri ve hasta bakımı eğitiminin yanı sıra acil durumlarda müdahale ile ilgili özel bir eğitim alır. Acil durum kontrol merkezleri, bu ekipleri akut hastalarda örneğin sağlık durumunu değerlendirmek, tedavi uygulamak veya devam tedavisini koordine etmek için çağırabilir.

Bu uzmanlar, sağlık durumu akut şekilde kötüleşen kronik hastaların tedavisine de müdahale edebilir. 

Bu ekiplerin amacı hızlı tıbbi müdahale sağlamak ve gereksiz hastaneye kabullerin önüne geçmektir.

Acil sağlık hizmetleri reformu

Pek çok yerde hem acil yardım hizmetleri hem de acil servisler ve hastaneler ağır yük altındadır. Hastalarla gerektiği gibi ilgilenememesi sık görülen bir durumdur. İhtiyaçlara uygun tedavi için her durumda acil servise gidilmemelidir. Örneğin, bazı akut hastalıklarda en iyi tedavi imkanını nöbetçi muayenehaneler sunar.

Bu nedenle Bundesministerium für Gesundheit (Federal Sağlık Bakanlığı) şu anda acil sağlık hizmetleri reformu için bir yasa taslağı hazırlamaktadır. Genel olarak bu reform; acil yardım hizmetleri, tıbbi acil yardım, acil servis ve nöbetçi eczane gibi acil sağlık hizmetlerinin iş birliğini güçlendirmeye yöneliktir. Bu sayede acil durumda hastalar, uygun bakıma daha hızlı erişebilecektir.