Sağlık hizmeti Hastaneden taburcu olma - Sonraki adımlar neler?

Hastaneye yatış sonrasında tıbbi tedavinin kesintisiz şekilde devam etmesi ve mümkün olan en iyi bakımın sağlanması önemlidir. Kişisel duruma bağlı olarak farklı seçenekler vardır.

Bazı durumlarda hasta ya herhangi bir ek destek olmadan veya yakınlarının ya da ayakta bakım hizmetinin yardımıyla doğrudan eve dönebilir. Bazı durumlarda ise geçici olarak kısa süreli bakım hizmeti almak veya hatta bir bakım evinde kalmak gerekebilir. İyileşme beklenmeyen ağır hastalıklarda palyatif bakım organize edilebilir. Ek tıbbi tedavi gerekiyorsa başka bir hastanede veya rehabilitasyon kliniğinde takip tedavisi almak mantıklı olabilir. 

Hastaların düşündüklerinden daha erken taburcu olması nadir bir durum değildir. Taburcu olma sonrasında yeterli bakımı için bazı unsurları erkenden organize etmek önemlidir. Çeşitli uzmanlar taburcu yönetiminin organize edilmesine yardımcı olur. Sosyal hizmetlerin yanı sıra hemşireler ve tıbbi personel de sürece dahil olur.

Hastaneler ve rehabilitasyon kliniklerindeki personel, kamu sağlık sigortası olan kişilere taburcu yönetimi hizmeti sunmaktan sorumludur. Bu hizmetin hedefi, taburcu sonrasında hastaya evde veya uygun başka bir yerde olabildiğince iyi bakılmasını sağlamaktır. Taburcu yönetimine katılım isteğe bağlıdır.

Özel sağlık sigortalılar için taburcu yönetimi hizmetinden yararlanma konusunda yasal bir hak söz konusu değildir. Bununla birlikte, hastane personelinin müteakip bakım ile ilgili önemli bilgileri vermesi gerekir. 

Tıbbi personel, hemşireler ve özellikle de sosyal hizmetler gibi çeşitli uzmanlar taburcu yönetiminde rol oynar. Bu uzmanlar, hastanede yatış sırasında irtibat kişisi olarak görev alır.

Taburcu yönetiminin temelinde taburcu olma planı yer alır. Bu planda, taburcu olduktan sonra ne tür bir desteğin gerekli olacağı belirlenir. Bu kapsamda bir takip tedavisi planlanabilir veya bakım organize edilebilir. Hastaya tüm önlemler konusunda bilgi ve kapsamlı öneriler verilir. Hastanın akrabaları veya diğer yakınları da istenirse öneri sürecine dahil edilebilir.

Hastanede yatış sonrası için belirli hizmetlere başvurmak gerekirse bundan temel olarak hastalar ve hastaların yetki verdiği temsilciler sorumludur. Özellikle de bu tür zorlu durumlarda destek almak genelde faydalıdır. Hastanedeki uzmanlar gerekli adımları bilir ve başvuru konusunda yardım edebilir ve gerekirse ilgili taraflarla iletişimde aracılık edebilir.

Gerekirse hastane, sağlık sigortası veya bakım sigortası kurumlarıyla iletişime geçer. Bunun için hastanın dilediği zaman iptal edebileceği yazılı bir onay gereklidir.

Hastaneye yatış sonrasında hastalar derhal günlük yaşama dönmeye uygun olmayabilir. Bazı durumlarda iyileşmeyi hedefli şekilde desteklemek için tıbbi rehabilitasyon yararlı olabilir. Bazı durumlarda günlük yaşamda ev işleri, kişisel bakım veya tıbbi önlemler gibi alanlarda geçici yardım almak gerekebilir. Hastaya atanmış bir bakım derecesi olmasa bile tedavi sonrası bakımı kolaylaştırabilecek çeşitli destek imkanları mevcuttur.

Hizmet başvurularını hastanın veya hastanın yetki verdiği bir kişinin yapması gerekir. Hastane personeli organizasyon konusunda destek sunup önerilerde bulunur.

Tıbbi rehabilitasyon

Tıbbi rehabilitasyon hastalık veya ameliyat sonrasında fiziksel ve ruhsal sağlığı hedefli şekilde güçlendirmeye yöneliktir. Şikayetleri hafifletmeye, olumsuz yan etkileri azaltmaya ve günlük yaşamda bağımsızlığı yeniden kazanmaya yardımcı olabilir.

Rehabilitasyon gerekirse hastanenin sosyal hizmetler bölümü başvuru ve organizasyon konusunda destek sunar. Rehabilitasyon, bir rehabilitasyon kliniğinde yatılı olarak veya eve yakın bir merkezde ayakta gerçekleştirilebilir.

Rehabilitasyonun doğrudan hastanede yatış sonunda başlamasına takip rehabilitasyonu (AHB) adı verilir. Bu tedavinin taburcu olduktan sonraki 2 hafta içinde başlaması gerekir. Bunun için 2 seçenek vardır:

1. Rehabilitasyon hastanede yatıştan hemen sonra başlar. Hasta doğrudan bir rehabilitasyon merkezine transfer edilir. Bunun için hizmet sağlayıcının kararının beklenmesi gerekmez.
2. Hasta taburcu edildiğinde ilk önce eve gönderilir. Hizmet sağlayıcı başvuruya onay verdiğinde rehabilitasyon başlar.

Kısa süreli bakım

Hastanede yatış sonrasında hasta kendi bakımıyla ilgilenebilecek durumda olmayabilir. Bu tür durumlarda kısa süreli bakım faydalı bir çözüm olabilir. Bu hizmette, hastaya geçici olarak, genellikle birkaç gün veya hafta boyunca, bir bakım merkezinde bakılır.

Hastanede yatış sırasında hasta için sürekli bakım gerekeceği ortaya çıkarsa da kısa süreli bakım faydalı olabilir. Evde bakım organize edilene veya bakım merkezi bulunana kadar köprü görevi görebilir.

Yılda 8 haftaya kadar kısa süreli bakım alınabilir. Bu durumda da hastanenin sosyal hizmetler bölümü başvuruya yardımcı olur.

Geçiş bakımı

Hastanın hastanedeki tedavi sonrasında ek destek ihtiyaçları olmasına rağmen uygun bir bakım hizmetinin organize edilemediği durumlar da olabilir. Bu tür durumlarda en fazla 10 gün boyunca hastaya hastanede ek bakım sunulabilir. Bu bakım sosyal hizmetler bölümü yardımıyla organize edilebilir. Kısa süreli bakım veya tıbbi rehabilitasyon mümkün değilse sağlık sigortası kurumları bu tür geçiş bakımı masraflarını karşılayabilir.

Evde hasta bakım hizmeti

Taburcu edildikten sonra ayakta bakım hizmetinden geçici olarak destek alması gereken hastalara, hastanedeki doktorlar tarafından 7 günlük evde hasta bakım hizmeti reçete edilebilir.

Evde hasta bakım hizmeti şunları kapsayabilir.

• Yara bakımı veya ilaç uygulama gibi tedavi bakımı
• Yıkanma veya giyinme yardımı gibi temel bakım
• Ev işlerinde destek

Ev işlerine yardım

Taburcu olduktan sonra ev işleriyle kendisi ilgilenemeyen hastalar belirli şartları karşılamaları durumunda 4 haftaya kadar ev işlerine yardımdan yararlanma hakkına sahiptir. Bu hizmet yemek pişirme, ev temizliği veya alışveriş gibi konularda destek sunabilir. Ev işlerine yardım için sağlık sigortası kurumuna başvurmak gerekir. Hastanedeki sosyal hizmetler bölümü başvuru konusunda destek sunabilir. Hastayı tedavi eden doktorlar da tıbbi gereklilik onayı verebilir. Bu onay başvuruya eklenir. Ev işlerine yardıma yalnızca belirli şartlar karşılanırsa onay verilir. Hanede ev işlerini gerekli ölçüde üstlenebilecek başka bir kişinin yaşamıyor olması gerekir.

Bazı durumlarda henüz taburcu edilmemiş olan hastanın uzun süreli destek olmadan günlük yaşama dönemeyeceği net olarak anlaşılabilir. Özellikle de bu tür durumlarda taburcu olma sürecini iyi planlamak çok önemlidir. Ne tür yardımların gerekli olacağını ve hizmetlere başvurmak gerekip gerekmediğini vakitlice kontrol etmek gerekir.

Temel olarak başvurunun, hasta veya hastanın yetki verdiği kişiler tarafından yapılması gerekir. Bununla birlikte, hastanenin sosyal hizmetler bölümü bu süreçte destek olabilir ve gerekirse ilgili taraflarla iletişime aracılık edebilir.

Uzun süreli bakım ihtiyacı ortaya çıkarsa ne yapılmalıdır?

Uzun süreli bakım ihtiyacı olduğu düşünülüyorsa en kısa sürede ilgili bakım sigortası kurumuna başvurularak bakım derecesi talep edilmelidir. Sosyal hizmetler bölümü bu konuda yardımcı olabilir. Başvuru alındıktan sonra bakım sigortası kurumu Tıbbi Hizmetleri değerlendirme için görevlendirir. Bu değerlendirmede özel eğitimli bakım uzmanları bakıma ihtiyaç olup olmadığını ve hangi bakım derecesinin kabul edileceğini kontrol eder.

Acil durumlarda bakım derecesi için acil başvuruda bulunmak mümkündür. Taburcu olduktan sonra hastaneden veya rehabilitasyondan bakım sağlanabileceği kesin değilse bu tür bir acil başvuruda bulunulabilir. Acil başvuru kapsamında ilk önce kısa bir uzman görüşü hazırlanır. Detaylı bilirkişi raporu daha ileri bir tarihte tamamlanır.

Bazı durumlarda mevcut bakım derecesi artık yeterli olmayabilir. Artan bakım ihtiyacının uzun süre devam edeceği düşünülüyorsa yükseltme talebinde bulunulabilir. Bunun için de acil durumlarda acil başvuru yapılabilir.

Bakım derecesi başvurusunda bulunan kişiler bakım danışmanlığından yararlanma hakkı elde eder. Bu danışmanlık hastanede de verilebilir. Danışmanlık için iletişim noktaları sorumlu bakım sigortası kurumları veya hastanın konumundaki bakım danışma merkezidir. 

Yakınlarınızdaki çeşitli bakım danışmanlığı imkanlarını Zentrum für Qualität in der Pflege (ZQP, Bakımda Kalite Merkezi) veri tabanından bulabilirsiniz.

Özel sigortalılara ve bakıcılarına, özel sigorta şirketleri adına Compass private Pflegeberatung gGmbH tarafından danışmanlık hizmeti verilir.

Uzun süreli bakım ihtiyacı durumunda destek için hangi seçenekler vardır?

Çeşitli ayakta bakım hizmetleri bulunmaktadır. Örneğin, evde bakım veya destek hizmetleri alınabilir. Bu hizmetler kişisel bakım, ilaç uygulama ve yara bakımı gibi alanların yanı sıra ev işlerinde ve günlük yaşamın yönetiminde yardımcı olabilir. Hizmetlerin amacı, hastanın evde olabildiğinde bağımsız bir yaşam sürebilmesini sağlamaktır.

Evde bakım yeterli değilse veya tercih edilmiyorsa bakım evine yerleşmek de uygun bir alternatif olabilir. Burada hastalar sürekli bakım ve destekten yararlanabilir. Gündüz bakımı gibi kısmi yatılı bakım seçenekleri de kullanılabilir.

Uzun süreli bakım ihtiyacı söz konusuysa bazı soruları netleştirmek gerekir. Aşağıdakiler, bunlar arasında sayılabilir:

• Evde bakım veya destek mümkün mü?
• Yakınlar bakımı üstlenebilir mi yoksa bakım veya destek hizmeti organize etmek mi gerekiyor?
• Tamamen tek başına veya yakınlar tarafından evde bakım sağlanamadığı için hastanın kısmi yatılı bakım alması veya bakım evine yerleşmesi gerekiyor mu?
• Yürüteç veya bakım yatağı gibi yardımcı bakım ekipmanları talep etmek gerekiyor mu?

Bakıma ihtiyaç duyan kişinin ve yakınlarının bu soruları birlikte netleştirmesi ve en kısa sürede bakım danışmanlığı için başvurması önerilir. Hastanenin sosyal hizmetler bölümü uygun bir bakım merkezi arama konusunda destek olabilir.

Bakım evleri arasında konum ve donanımın yanı sıra bakım ve tedavi imkanları bakımından farklılıklar mevcuttur. Bu nedenle yakınların uygun bakım evi bulması konusunda hastaya yardım etmesi yararlı olur. Yine de özellikle kısa süre içinde yer bulmak zordur.

Bakıma muhtaç insanların bakımı – Kim ne yapar? başlıklı makalede Almanya'da bakım hizmetleri hakkında daha fazla bilgi bulabilirsiniz.

Pflegewegweiser NRW'nin hazırladığı Bakıma muhtaç olanlar için ilk adım kontrol listesi pratik öneriler sunmaktadır.

Yoğun tıbbi bakım gereken durumlarda ne tür destek imkanları mevcuttur?

Tıbbi bakım ihtiyacı özel olarak yüksek olan ağır hastalarda (ör. mekanik ventilasyon gerekliyse) hastane dışında da yoğun bakım sunulabilir. Buna klinik dışı yoğun bakım adı verilir. Hayati tehlike oluşabilecek durumlar ekarte edilemeyeceği için bu merkezlerde daima eğitimli uzmanların bulunması zorunludur.

Ancak, pratikte uygun bakım hizmeti bulmak genellikle zordur. Reçete almak da uğraştırıcıdır. Hastanedeki doktorlar taburcu olduktan sonra 7 güne kadar ilk reçeteyi düzenleyebilir. Ardından, özel yetkilere sahip olan uzman doktordan devam reçetesi almak gerekir.

Klinik dışı yoğun bakım ve bu tür bakıma yönelik reçeteler hakkında daha fazla bilgiyi, bu konuyla ilgili makalemizde bulabilirsiniz.

İyileşme beklenmeyen ağır hastalıklar için ne tür imkanlar mevcuttur?

Hastanede yatış sırasında ağır bir hastanın artık iyileşemeyecek durumda olduğuna karar verilirse palyatif bakım söz konusu olur. Bu bakımın amacı ağrı, nefes güçlüğü ve endişe gibi şikayetleri hafifletip yaşam kalitesini olabildiğince korumaktır.

Çoğu durumda, genel ayakta palyatif bakım (AAPV) gibi hizmetlerle evde bakım verilebilir. Bu destek yeterli olmazsa uzman ayakta palyatif bakım (SAPV) uygulanabilir. Uzman bakım personeli ve tıbbi uzmanlardan oluşan SAPV ekibi evde veya bakım merkezlerinde geceleri ve hafta sonları da dahil olmak üzere ağır hastalara bakar. 

Artık, evde bakım verilemiyorsa veya tercih edilmiyorsa yatılı hospiz bir alternatif olabilir. Bu merkezlerde ağır hastalara ve ölmekte olan kişilere yaşamlarının son döneminde bakım hizmeti verilir.

Hastanedeki sosyal hizmetler bölümü palyatif bakım organize etme konusunda destek sunabilir. Maliyetleri genelde sağlık sigortası kurumları karşılar.

Deutschen Gesellschaft für Palliativmedizin e.V. (Alman Palyatif Tıp Derneği) “Hospiz ve Palyatif Bakım Kılavuzu” veritabanı, Almanya genelindeki seçenekler ve merkezler hakkında kapsamlı bir genel bakış sunar.

Gerektiği takdirde hastanedeki doktorlar taburcu olduktan sonraki birkaç gün için belirli hizmetleri reçete edebilir.

İlaçlar

Taburcu edildikten sonra yeni ilaçlar almanın iki yolu vardır. İlk yol, taburcu edildikten sonra 7 güne kadar süre için hastanedeki doktorlardan ilaç reçetesi almaktır. Bu reçetelerle taburcu edildikten sonra eczanelerden ilaç alınabilir. İkinci yol ise hafta sonu veya resmi tatil öncesinde taburcu edilme gibi durumlarda gerekli ilaçları doğrudan hastaya vermektir. Ancak bu durumda yalnızca ilaç almanın zor olacağı süre için gereken miktarda ilaç verilebilir.

Devam reçeteleri almak için en kısa sürede aile hekiminizden randevu almanız önerilir.

Pansuman malzemeleri, destekleyici sağlık hizmetleri ve yardımcı ekipmanlar

Bazı reçeteler; taburcu olduktan sonra iyileşmeyi, hareket kabiliyetini veya bağımsız yaşamı desteklemeye yöneliktir. Taburcu olduktan sonrası için ilk reçete hastaneden alınabilir.

Aşağıdakiler, bunlar arasında sayılabilir: 

• Yara bandajı gibi pansuman malzemeleri
• Fizik tedavi veya ergoterapi gibi destekleyici sağlık hizmetleri
• Tekerlekli sandalye veya kompresyon çorabı gibi yardımcı ekipmanlar

Sosyoterapi

Belirli şartlar karşılanıyorsa ruhsal hastalığı olan kişilere taburcu olduktan sonra sosyoterapi reçete edilebilir. Sosyoterapi hastaların günlük yaşamla daha iyi başa çıkmasına yardımcı olmaya yöneliktir. Terapistler randevulara vaktinde gitme ve tedavileri takip etme konusunda destek olur.

Dijital Sağlık Uygulamaları (DiGA)

Dijital sağlık uygulamaları da hastanede yatış sonrasında müteakip bakımın bir parçası olabilir. Bunlar, doktorların reçete edebildiği uygulamalar veya çevrimiçi programlardır. Örneğin, kronik ağrı veya psikolojik şikayetler gibi belirli hastalıklarda destek sunar.

Taburcu olduğu gün hastaya önemli belgeler verilir. Epikriz raporu veya ilaç planı gibi belgelerde hasta, tedaviyi sürdürecek doktorlar ve sağlık sigortası kurumu için önemli olan tıbbi belgeler yer alır. Belirli belgeler doğrudan kağıt olarak verilirken diğerleri elektronik olarak iletilir.

Epikriz raporu

Taburcu edilen hastalara genellikle kısa sürelik bir epikriz raporu verilir. Tedaviye koordinasyon halinde devam edilebilmesi için hastanın bu epikriz raporunu aile hekimi ile ilk randevusuna götürmesi gerekir.

Nihai epikriz raporu, daha sonra posta yoluyla gönderilir. Başka bir talep belirtilmemişse nihai epikriz raporu hastayı sevk eden doktora otomatik olarak iletilir. Bununla birlikte, hasta epikriz raporunun kime gönderileceğini kendi belirleme hakkına sahiptir. Ayrıca, hastanedeki doktorlar dilerlerse epikriz raporunu doğrudan tedaviyi sürdüren kliniğe elektronik olarak gönderebilir (eEpikriz).

Epikriz raporunda aşağıdakiler gibi bilgiler yer alır:

• Tıbbi öykü
• Hastalıklar (tanılar)
• Uygulanan tedaviler
• Tedavinin seyri ve bulgular
• Reçete edilen ilaçlar
• Devam tedavisi için öneriler

Taburcu olduktan sonra ortaya çıkabilecek sorular olması durumunda hastanede sorumlu irtibat kişilerinin iletişim bilgileri de epikriz raporunda yer alır.

Tanıların standart bir biçimde belirtilmesi için sayı ve harflerle şifrelenmiş kodlar kullanılır. gesund.bund.de web sitesindeki ICD kodu arama özelliğini kullanarak tanılarınızla ilgili kolay anlaşılır açıklamalara erişebilirsiniz.

İlaç planı

Hastanede yatış sırasında daha önceki ilaçların değiştirilmesi veya yeni ilaçlar eklenmesi sık karşılaşılan bir durumdur. Taburcu olunan gün, epikriz raporuyla birlikte güncel bir ilaç planı da verilir.

İlaç planında şunlar yer alır:

• Tüm mevcut ilaçlara genel bakış
• Doz ve alım saatleri
• İlacın ne kadar süre boyunca alınacağına dair plan
• Varsa olası yan etkilere yönelik öneriler

Ayrıca, ilaç planı elektronik olarak (eMP) doğrudan sağlık kartına kaydedilip erişilebilir.

İş göremezlik belgesi (hastalık raporu)

Hasta, hastanede yatış sonrasında iş göremez durumdaysa doktorlar 7 güne kadar süre için hastalık raporu düzenleyebilir. Bu rapor genellikle elektronik olarak sağlık sigortası kurumuna iletilir (eAU) Hasta bu sürenin ardından hâlâ iş göremez durumdaysa uzman doktorun devam raporu düzenlemesi gerekir.

Hastanede yatış belgesi

Hastanede yatış belgesi, hastanın hastanede yattığı süre boyunca iş göremez durumda olduğunu gösterir. Hasta hastalık parası almak veya talep etmek istiyorsa bu belge sağlık sigortası kurumu için önemlidir. Bu rapor artık iş göremezlik belgesi gibi elektronik olarak iletilmektedir.

Ulaşım belgesi

Hasta yakınları veya tanıdıkları taburcu olduğu gün hastayı hastaneden almak için her zaman uygun olmayabilir. Ancak, sağlık sigortası kurumlarının taksi veya ambülans ile ulaşım masraflarını karşılaması için farklı şartlar geçerlidir. Ulaşım masraflarının karşılanması için ulaşımın tıbbi gerekliliği olması gerekir. Hastanedeki doktor bu gerekliliği değerlendirir ve gerekirse ulaşım belgesi düzenler. Bu tür ulaşım hizmetleri için genellikle katkı payı ödemek gerekir.

Hastanın hastaneden sorunsuz şekilde taburcu edilip mümkün olan en iyi devam tedavisinin sunulabilmesi için planlama iyi yapılmalıdır. Geçiş sürecinin başarılı olması için bazı soruların yanıtlarını önceden netleştirmeniz gerekir:

• Takip tedavisi veya tıbbi rehabilitasyon planlandı mı?
  Planlandıysa en kısa sürede başvuruda bulunmak gerekir. Hastane personeli başvuru ve organizasyon konusunda destek sunacaktır.
• Eve, bir merkeze veya devam tedavisine nasıl ulaşım sağlayabilirim?
  Hasta nakli organize edilmesi gerekiyor mu yoksa hasta kendi başına eve dönebilir mi? Hastane servisindeki hemşirelerden taksi çağırmalarını da isteyebilirsiniz.
• Yardımcı ekipmanlara ihtiyacım var mı?
  Bu ekipmanlar arasında yürüteç, tekerlekli sandalye veya kompresyon çorabı yer alır. Gerekirse hastane personeli 7 güne kadar süre için reçete düzenleyebilir.
• İş göremezlik belgesine (hastalık raporu) ihtiyacım var mı?
  İhtiyacınız varsa doktorlar taburcu olduktan sonra 7 güne kadar süre için hastalık raporu verebilir.
• Sonraki günler için gerekli ilaçlar elimde var mı veya ilaçlar için reçete aldım mı?
  Tedavinin kesintisiz şekilde devam edebilmesi için ilaç tedavisinin vaktinde yapılması önemlidir.
• Ek kontroller veya takip muayeneleri gerekli mi?
  Gerekirse bunların ne zaman ve nerede yapılacağı netleştirilmelidir.
• Taburcu olduktan sonrası için aile hekimimden veya uzman bir klinikten randevu aldım mı?
• Taburcu olduktan sonra günlük yaşamda yardıma ihtiyaç duyacak mıyım?
  Ev işleri, alışveriş veya doktor ziyaretleri konusunda destek gerekecekse bunların taburcu olmadan önce planlanması gerekir.

Günlük yaşamda veya bakım konusunda ek desteğe ihtiyacım var mı?

Günlük yaşamda devamlı desteğe ihtiyacınız varsa şu soruların yanıtlarını netleştirmek gerekir:

• Şu anda bakım derecem var mı? Yoksa başvuruda bulunuldu mu?
  Uzun süreli bakım sigortası hizmetlerinden yararlanabilmeniz için bakım derecesi şarttır.
• Bakım masraflarının nasıl karşılanacağı netleşti mi?
  Finansman konusunda bakım sigortası kurumu veya Sosyal Yardım Dairesi ya da işveren sorumluluk sigortası birlikleri gibi diğer kurumlarla önceden görüşmek gerekir.
• Ayakta bakım hizmeti organize edildi mi veya istediğim bakım merkezinde yerim ayrıldı mı?
  Ayakta veya yatılı bakım gerekliyse yerin erkenden organize edilmesi gerekir. Taburcu yönetimi bu konuda yardımcı olacaktır.
• Bakım hizmetine veya bakım evine ne zaman taburcu olacağım bildirildi mi?
• Başka yardım imkanlarının organize edilmesi gerekiyor mu?
  Örneğin, yemek sipariş hizmeti veya gündüz bakımı bu tür yardım imkanları arasındadır.

Taburcu olduğum gün nelere dikkat etmeliyim?

Taburcu olduğunuz gün tüm önemli belgeler ve bilgiler size verilmiş olmalıdır:

• Tüm gerekli belgeler bana verildi mi?
  Bu belgeler arasında epikriz raporu ve ilaç planının yanı sıra varsa reçeteler yer alır.
• İlaç planındaki kullanım talimatlarını anladım mı?
  Emin olmadığınız konuları sormalısınız.
• Taburcu görüşmesi yapıldı mı?
  Yapılmadıysa talep etmeniz gerekir. Bu görüşmede devam tedavisiyle ilgili son sorulara yanıt alabilirsiniz.
• Diğer sorularımı iletebileceğim irtibat kişilerini not aldım mı?
  Taburcu edildikten sonra sormak istediğiniz başka sorular olursa kiminle iletişim kurabileceğinizi bilmek önemlidir.