Hastalıklar Hipertiroidizm

Tiroid bezi çok sayıda vücut fonksiyonunu düzenleyen bir hormon bezidir. Aşırı miktarda hormon ürettiğinde buna aşırı aktif tiroid (hipertiroidizm) adı verilir. Böyle bir aşırı çalışmanın çok sayıda nedeni olabilir. En sık nedeni Basedow tiroid bezi hastalığıdır.

Kandaki tiroid hormonu miktarı uzun süre yüksek kalırsa çok sayıda metabolizma sürecinin dengesi bozulur. Bu da çok çeşitli semptomlara yol açabilir. Tipik semptomlar kilo kaybı, terleme, sinirlilik veya kalp çarpıntısıdır.

Hipertiroidizm tedavi edilmezse, kalp-dolaşım sistemi hastalığı riski artar.

Hipertiroidizmde çoğu zaman tiroid bezi büyür ve boğazda görülür bir şişme meydana gelir. Tıp uzmanları bu büyümeyi guatr (struma) olarak adlandırır. Bazen bezin tamamı şişmez, sadece elle hissedilebilen veya gözle görülebilen nodüller oluşur. Ancak hipertiroidizm guatr veya nodül olmadan da mevcut olabilir ve her ikisinin de başka nedenleri bulunabilir.

Kanda çok fazla tiroid hormonu olduğunda, çeşitli metabolik fonksiyonlar ve vücut fonksiyonları dengesini kaybeder. Bu durumda aşağıdaki gibi semptomlar ortaya çıkar:

• Çarpıntı ve kalbin çok hızlı çalışması, hatta bazen kalp ritmi bozukluğu
• Yüksek tansiyon
• Yoğun açlık hissine rağmen kilo kaybı
• İshal
• Titreme, huzursuzluk, asabiyet, uykusuzluk
• Güçsüzlük, yorgunluk
• Terleme

Ayrıca hipertiroidizmi olan insanlar sıcaktan daha çabuk rahatsız olur. Cilt genellikle sıcak ve nemlidir, saçlar seyrekleşir.

Neden, Graves (Basedow) hastalığı ise gözlerin öne çıkması ve görme bozuklukları da görülebilir.

Tiroid bezinin aşırı çalışmasının en sık nedeni, tiroid bezinin otoimmün hastalığı olan Basedow hastalığıdır. Bu hastalıkta bağışıklık sistemi, tiroid bezinin daha yoğun hormon üretmesine neden olan antikorlar oluşturur.

Tiroid otonomisi de tiroid bezinin çok fazla hormon üretmesinin bir nedeni olabilir. Normalde tiroid bezini hipofiz bezi kontrol eder. Doğru miktarda tiroid hormonu üretilip üretilmediğini sürekli "ölçer" ve gerektiğinde dengeyi sağlar. Tiroid bezi otonomisi söz konusuysa, tiroid bezi hücreleri artık hipofiz bezinin sinyallerine tepki vermez. Bunun sonucunda tiroid hormonlarının üretiminde bir artış meydana gelebilir.

Otonom tiroid bezi hücreleri bazen bezin tamamında, bazen sadece bir veya birkaç iyi huylu düğümün dokusunda da görülür. Böyle bir düğüme otonom tiroid adenomu denilir.

Bazen tiroid bezi iltihaplandığında da kanda çok fazla tiroid hormonu birikir: Bu durumda iltihaplı dokudan depolanmış tiroid hormonları salınır ve geçici olarak hipertiroidizm benzeri semptomlar ortaya çıkar.

Hipertiroidizm yaklaşık her 100 kişiden birinde görülür. Kadınlarda hipertiroidizm, erkeklere göre daha sık gelişir. Hastalık genellikle orta yetişkinlik döneminde ortaya çıkar.

Hipertiroidizm gerektiği gibi tedavi edilmezse, örneğin atriyal fibrilasyon gibi kalp-dolaşım sistemi hastalıkları gelişebilir. Uzun vadede, kemiklerdeki hızlanan yeniden biçimlenme nedeniyle kemik erimesine (osteoporoz) de yol açabilir.

Nadiren, hipertiroidizm çerçevesinde tirotoksik kriz olarak adlandırılan ve hayati tehlike arz eden bir durum ortaya çıkar. Örneğin iyot içeren ilaçlar veya röntgen kontrast maddeleriyle tetiklenebilir. Hipertiroidizmin tipik semptomlarının yanı sıra yüksek ateş, kusma, huzursuzluk ve anksiyete, komaya varabilen bilinç bozuklukları ile dolaşım yetmezliğine varabilen kalp ritim bozuklukları görülebilir. Tirotoksik kriz acil bir tıbbi durumdur; hastaların yoğun bakım ünitesinde tedavi edilmesi gerekir.

Tiroid bezinin aşırı çalışmasını tespit etmek için önce doktorla ayrıntılı bir görüşmenin yapılması önemlidir. Ardından genellikle doktor bir fizik muayenede tiroid bezini eliyle muayene eder. Bu sayede organın büyüyüp büyümediği veya bir düğümün olup olmadığı tespit edilebilir. Ultrason muayenesi tiroid bezi dokusundaki değişiklikleri ve mevcut düğümleri daha ayrıntılı tespit etme ve değerlendirme olanağı verir.

Gözlerin muayenesi başka ipuçları verebilir. Örneğin öne çıkmış, şişmiş gözler, hipertiroidizmin en sık nedeni olan Basedow hastalığının varlığına işaret eder.

Kan testleri de önemli bilgiler sağlar. Bu sayede tiroid bezinin kendisi tarafından fazla hormon üretilip üretilmediği veya aşırı üretimin hipofiz bezinin bozulmuş kontrolünün bir sonucu olup olmadığı belirlenebilir. Ayrıca Basedow hastalığının varlığına dair bilgi veren kandaki belirli antikorlar tespit edilebilir.

Hipertiroidizm ve nedeni çeşitli testlerle tespit edilebilir. Çeşitli tiroid muayenelerine ilişkin bilgileri gesundheitsinformation.de adresinde bulabilirsiniz.

Hafif hipertiroidizm bazen kendiliğinden geriler. Ancak çoğu zaman tiroid bezindeki aşırı hormon üretimi tireostatiklerle frenlenir. Bunlar tiroid hormonu oluşumunu engelleyen ilaçlardır. İlaçlar kesildiğinde hipertiroidizm tekrar ortaya çıkabilir. Bu durumda bez önce antitiroid ilaçlarla tekrar "sakinleştirilir" ve ardından ameliyat edilir veya radyoaktif iyot ile tedavi edilir.

Hipertiroidizmden tek bir tiroid nodülü sorumluysa yalnızca bu nodülün kesilip çıkarıldığı bir müdahale yeterli olabilir. Aksi takdirde, ameliyatta genellikle bezin tamamı alınır. Bazen hormon üretmeye devam eden küçük bir tiroid dokusu kalıntısı bırakılır.

Radyoaktif iyot tedavisinde, tiroid bezinde biriken ve çok fazla hormon üreten hücreleri tahrip eden radyoaktif iyot alınır. Ameliyatın mümkün olmadığı veya tercih edilmediği durumlarda bu tedavi sıklıkla değerlendirilir.

Hipertiroidizm tedavisi hakkında ayrıntılı bilgileri gesundheitsinformation.de sitesinde bulabilirsiniz.