Hastalıklar Hipotiroidizm

Tiroid bezi yetersiz çalışıyorsa (hipotiroidizm), tiroid bezi tarafından yeterli hormon üretilmez. Tiroid bezi hayati bir organdır. Metabolik süreçleri düzenleyen ve dengede tutan hormonlar üretir. Bu tiroid bezi hormonları insan vücudundaki birçok süreci kontrol eder.

Tiroid bezinin yetersiz çalışması metabolizmayı frenler. Bu durum yorgunluk, motivasyon eksikliği, cilt değişiklikleri veya kabızlık gibi genel şikayetlere yol açabilir.

Genellikle hipotiroidizme tiroid bezinin kronik iltihabı neden olur. Tiroid hormonları içeren hapların günlük olarak alınmasıyla şikayetler genellikle kaybolur.

Tiroid hormonları eksik olduğunda metabolizma yavaşlar. Bu durum vücudun birçok bölgesini etkileyebilir ve çok farklı şikayetleri tetikleyebilir.

Genel semptomlar şunları içerir:

• Zayıflık ve yorgunluk
• Düşük nabız
• Nefes darlığı

Psikolojik sorunlar da ortaya çıkabilir, örneğin:

• Konsantrasyon ve hafıza bozuklukları
• Apati (uyuşukluk)
• Depresyonlar veya diğer zihinsel sağlık sorunları

Ayrıca fiziksel değişiklikler de meydana gelebilir, örneğin:

• Ciltte kuruluk ve hamursu kalınlaşmalar, özellikle yüzde
• Saç kuruması, saç dökülmesi
• Hafif ila orta derecede kilo alımı
• Guatr veya struma olarak da adlandırılan büyümüş bir tiroid bezi
• Derin, kısık bir ses
• Büyümüş bir dil
• Kabızlık
• Şiddetli veya düzensiz adet kanamaları ya da adet döngüsü bozuklukları, kısırlık
• Sertleşme bozukluğu
• Ağır işitme

Ayrıca, tüm vücudu etkileyen semptomlar da görülür, örneğin:

• Üşüme ve soğuk hassasiyeti
• Kas veya eklem ağrısı
• Karıncalanma ve uyuşma
• Yavaşlamış refleksler

Bu şikayetlerin birçoğunun başka nedenleri de olabilir. Özellikle yaşlı insanlarda hipotiroidizmin yaşa bağlı değişikliklerle karıştırıldığı görülür. Bu, örneğin bir demans başlangıcında olabilir.

Hipotiroidizmin çeşitli nedenleri olabilir. Tiroid hormonlarının eksikliğine yol açan hastalıklar ve faktörler arasında şunlar bulunur:

• Tiroid bezi iltihabı
• Tiroid bezinin çıkarılması veya radyasyon tedavisi
• Belirgin iyot eksikliği
• İlaçlar
• Doğuştan gelen hipotiroidizm

Tiroid bezi iltihabı

Hashimoto tiroiditi olan insanlarda tiroid bezi kronik olarak iltihaplıdır. Bu otoimmün hastalık, bu ülkede hipotiroidizmin en yaygın nedenidir. Ayrıca bir enfeksiyon iltihaplanmayı tetikleyebilir. Bazen de neden belirsiz kalır.

Tiroid bezinin çıkarılması veya radyasyon tedavisi

Hipertiroidizm ve tiroid kanseri gibi Bazı hastalıklarda tiroid bezine radyoaktif iyot ile radyasyon verilir veya bir ameliyatla kısmen ya da tamamen alınır. Bunun sonucunda çok az tiroid hormonu üretilir ya da hiç üretilmez.

Belirgin iyot eksikliği

İyot önemli bir eser elementtir. Vücudun tiroid bezi hormonları yapmak için buna ihtiyacı vardır. Vücut iyodu kendisi üretemediği için gıda yoluyla, ör. deniz balığı, süt, süt ürünleri ve yumurtanın yanı sıra iyotlu sofra tuzu kullanımıyla alınması gerekir. Vücuda sürekli olarak çok az iyot sağlanırsa hipotiroidizm meydana gelebilir. Bununla birlikte, sanayileşmiş ülkelerde bu, bugün yalnızca çok nadiren geçerlidir.

İlaçlar

Örneğin etken maddesi lityum olan antidepresanlar gibi bazı ilaçlar tiroid hormonlarının üretimini engelleyebilir. Hipertiroidizm durumunda kullanılan ilaçlar da tiroid bezi hormonlarının üretimini engelleyebilir. Bu ilaçların çok yüksek dozda verilmesi durumunda hipotiroidizm ortaya çıkabilir.

Doğuştan gelen hipotiroidizm

Nadiren hipotiroidizm genetik kaynaklıdır, yani doğuştandır. Ancak hamile bir kadının çok az iyot alması veya bağışıklık sisteminin tiroid dokusuna karşı antikorlar oluşturması durumunda da tetiklenebilir.

Daha önce belirtilen formlarda tiroid bezinin kendisi hasar görmüştür; buna primer hipotiroidizm adı verilir. Ancak nadiren hipofiz bezi veya ara beyindeki hipotalamusun bir hastalığı da tiroid bezinin az çalışmasına yol açabilir. Hipofiz bezi ve hipotalamus, tiroid bezi tarafından hormon üretimini kontrol eden hormonlar üretir. Sonuçta, aslında sağlıklı olan tiroid bezi yanlış yönlendirilir ve artık yeterli miktarda hormon üretmez. Tıp uzmanları bunu merkezi hipotiroidizm olarak adlandırır.

Almanya gibi ülkelerde 100 kişiden yaklaşık 5'inde hipotiroidizm görülür. Kadınlarda ve yaşlılarda bu hastalık özellikle sık görülmektedir. Yaklaşık 3400 yenidoğandan 1'inde hipotiroidizm doğuştandır.

Hipotiroidizmin seyri, nedene bağlıdır. Yetişkinlerde genellikle tiroid iltihabı vardır. Bu genellikle tiroid bezi dokusunun yavaş bozulmasına yol açar. Hipotiroidizm genellikle sinsi bir şekilde gelişir ve uzun süre fark edilmeyebilir. Çünkü belirli bir süre için kalan tiroid dokusu bu kaybı telafi edebilir: Daha fazla hormon üretir ve vücut yeterince beslenmeye devam eder.

Bununla birlikte, hastalığın ilerleyen seyrinde, o kadar çok doku parçalanır ki, artık yeterli hormon üretilemez. Ardından şikayetler ortaya çıkar. Hipotiroidizm tedavi edilmezse örneğin dolaşım sorunlarına yol açabilir.

Tiroid bezi hormonlarının eksikliği tabletlerle kolayca kapatılabilir. Bu denge metabolizmayı normalleştirir ve semptomlar ortadan kalkar. Bazen, örneğin iltihap azaldığında tiroid bezi kendiliğinden de düzelebilir.

Hipotiroidizm önlenemez; bir istisna dışında: Yeterli iyot alımı, iyot eksikliğine bağlı hipotiroidizmi önler. Günlük olarak süt ve süt ürünleri ve düzenli olarak deniz balığı tüketmek ve iyotlu tuz kullanmak bunun için yeterlidir. İyot içeren besin takviyeleri de vardır.

Normal işleyen bir tiroid bezi özellikle bebekler ve çocuklar için önemlidir. Hipotiroidizm fiziksel ve zihinsel gelişim üzerinde büyük bir etkiye sahip olabilir.

Bu nedenle yenidoğanlarda tarama kapsamında TSH değeri rutin olarak belirlenir. TSH, tiroid uyarıcı hormon anlamına gelir. Bu hormon hipofiz bezinde üretilir ve tiroid bezini hormon üretmesi için uyarır. TSH değerinin yüksekliği hipotiroidizmin bir göstergesidir. Anormal bir sonuç çıkması durumunda tiroid hormonlarının değerleri de ölçülür.

Hipotiroidizmi belirlemek için doktor önce mevcut şikayetleri sorar. Daha sonra tiroid bezini palpe eder. Pek çok semptom başka nedenlere de dayanabildiğinden, bir hipotiroidizm emaresinde bir kan testi de gerçekleştirilir. Kan testinde tiroid hormonları ölçülür ve TSH değeri belirlenir.

TSH hipofiz bezinde üretilen ve tiroid hormonlarının üretimini uyaran bir hormondur. Hafifçe yükselmiş TSH seviyeleri, hipotiroidizm başlangıcının ilk işareti olabilir. Tiroid bezi zayıflarsa bezi daha güçlü uyarmak için TSH üretimi artırılır. Ancak bir noktada bu yeterli olmaz ve tiroid bezi kana çok az hormon verir. Bu durum kan testiyle de belirlenebilir.

Hipotiroidizmin tedavisi hormon eksikliğini dengelemeyi amaçlar. Bunun için eksik olan tiroid hormonu tiroksin, vücutta hormona dönüşen bir ilaçla yerine konur. Aktif bileşen ayrıca levotiroksin veya L-tiroksin olarak da bilinir. İlaç, hormon seviyelerini normale döndürür ve bu da genellikle semptomların tamamen kaybolmasına neden olur. Hipotiroidizm, nedene bağlı olarak geçici veya ömür boyu tedavi edilir.

Doğru dozajda pratikte hiçbir yan etkisi yoktur. İlacın dozu vücut ağırlığına bağlıdır. Çok yüksek bir doz kalp sorunlarına yol açabilir. Bu nedenle, ilk haftalarda dozaj düzenli olarak kontrol edilir ve gerekirse ayarlanır. Daha sonra, değerleri yılda bir kez kontrol etmek genellikle yeterlidir.

L-tiroksin günde bir kez alınır. Genellikle hapın sabah kahvaltıdan yarım saat önce bir bardak su ile alınması önerilir.

Gizli hipotiroidizm durumunda, uzmanlar tedavi edilip edilmemesi konusunda farklı görüşlere sahiptir.

Hipotiroidizmin tedavi edilip edilmemesi ve ne zaman tedavi edilmesi gerektiğine dair daha ayrıntılı bilgileri gesundheitsinformation.de sitesinde bulabilirsiniz.