Diz kapağı çıkığı (patella çıkığı)

Talihsiz bir döndürme veya itme hareketi, diz kapağının üzerinde hareket ettiği yuvasından dışarı fırlamasına neden olabilir. Bazen kendi kendine geri yerleşir. O zaman bile dizin bir doktor tarafından muayene edilmesi önem arz eder. Bunun nedeni, çevredeki kemiklerde ve bağlarda yaralanmaların meydana gelmesi ihtimalidir.

Bir bakışta

  • Diz kapağı çıkığı (patella çıkığı) genellikle egzersiz sırasında meydana gelir.
  • Patella çıkıkları en çok ergenlerde ve genç yetişkinlerde görülür.
  • Bazen diz kapağı çıkığı yuvasına kendi kendine geri yerleşir.
  • Ama diz, her durumda bir doktor tarafından muayene edilmelidir.
  • Ameliyat sadece belirli durumlarda veya ek yaralanmalar varsa gereklidir.
  • Yaralanmanın ciddiyetine ve tedaviye bağlı olarak, çıkığın yaşandığı diz birkaç haftadan birkaç aya kadar korunmalıdır.

Not: Bu yazıdaki bilgiler bir doktor muayenesinin yerini tutamaz ve kendi kendine teşhis veya tedavi amacıyla kullanılmamalıdır.

Patella çıkığı: Genç bir kadın tıbbi bir masada yatıyor. Bir fizyoterapist bükülmüş dizini iki eliyle kontrol ediyor.

Patella çıkığı nedir?

Doktorlar, diz kapağı dışarı çıktığında patella çıkığından bahseder.

Diz bükülürken veya esnetilirken diz kapağı (patella) uyluk kemiğindeki üzerinde hareket ettiği yuvanın içinden kayar. Talihsiz bir döndürme hareketi veya yandan bir itiş diz kapağının yuvasından çıkmasına (çıkık) neden olabilir. Bunun genellikle özellikle gençler ve genç yetişkinlerde egzersiz sırasında olduğu görülür.

Dışarı çıkan diz kapağı genellikle kendi kendine başlangıç ​​pozisyonuna geri döner. Buna rağmen diz yine de bir doktor tarafından muayene edilmelidir. Çıkık kemikleri, kıkırdakları ve bağları yaralayabilir.

Çıkıktan sonra diz kapağı eskisi kadar sağlam olmadığı için tekrar çıkma durumu meydana gelebilir.

Patella çıkığı nasıl anlaşılır?

Patella çıkığı genellikle şiddetli ağrılara neden olur. Çoğu zaman, kaymış diz kapağı açıkça görülebilmektedir. Bazen çıkık sırasında bir çatırdama sesi duyulabilir ve diz "yerinden oynuyor" gibi hissedilir.

Ayrıca, eklem kapsülü ve diz kapağını içeride sabitleyen bağ yırtıldığı için şişme meydana gelebilir. Bu bağ, aynı zamanda medial patellofemoral ligament bağı (MPFL) olarak da adlandırılır. Bu, diz kapağı neredeyse her zaman yaptığı gibi dizin dışına çıktığında olur. Çıkık tekrarlanırsa şişlik olmayabilir.

Patella çıkığı nedenleri nelerdir?

Ayak yerde düz dururken diz eklemi hafif bükülü bir pozisyonda içe doğru döndürülürse diz kapağı dışarı çıkabilir. Bu genellikle egzersiz sırasında olur ve akut veya travmatik çıkık olarak adlandırılır. Bu yaralanmaya neden olabilecek tipik sporlar futbol, hentbol, dans ve jimnastiktir.

Patella çıkığına neden olabilecek tipik aktiviteler futbol, hentbol, dans ve jimnastiktir.

Akut patella çıkığı yüzde 80 ile en sık görülen formdur. Patella çıkığı daha az yaygındır. Subluksasyon durumunda, diz kapağı tamamen dışarı çıkmadan üzerinde hareket ettiği yuvasında yana doğru hareket eder. Bu, önceki bir diz yaralanmasından veya çok gevşek olan bağlardan dolayı meydana gelebilir.

Patella çıkığı için risk faktörleri nelerdir?

Diz kapağı çıkığı riskini artıran çok sayıda etken vardır. Aşağıdakiler bunlar arasında sayılabilir:

  • Çarpık bacak gibi bacaklarda görülen şekil bozuklukları
  • Deforme olmuş hareket yuvası veya diğer anatomik özellikler
  • Diz kapağının normalden daha yüksekte bulunması
  • Zayıf bir iç uyluk kası
  • Hipermobil (aşırı hareketli) eklemler veya zayıf bağlar 

Patella çıkıkları görülme sıklığı nedir?

Patella çıkıkları en çok 10 ila 20 yaşındaki gençlerde görülür. Bu durum, kızlar ve genç kadınlarda erkeklerden daha esnek bağlara ve daha zayıf kaslara sahip oldukları için daha sık görülür.

Patella çıkıkları en çok 10 ila 20 yaş arasındaki gençlerde görülür. Kız çocukları ve genç kadınlar daha sık etkilenir.

Patella çıkığı nasıl seyreder?

Dizin tamamen iyileşmesinin ne kadar süreceği ne kadar kötü yaralandığına ve nasıl tedavi edildiğine bağlıdır.

Dizde ciddi bir hasar yoksa günlük aktivitelerin kısıtlama olmaksızın tekrar yapılabilmesi yaklaşık 6 hafta sürer.

Egzersiz genellikle ancak yaklaşık 3 ila 4 ay sonra mümkündür. Bu, ciddi yaralanmalar nedeniyle bir ameliyat gerekliyse çok daha uzun, hatta bazen bir yıldan uzun sürebilir.

Ancak patella çıkığı, sporu sonsuza kadar bırakmanız gerektiği anlamına gelmez. Araştırmalara göre, bu çıkığı yaşayanların yaklaşık yarısı bir süre sonra sporlarına eskisi gibi devam etmektedir. Ancak tekrar başlamadan önce bir fizyoterapist veya doktorla konuşmak iyi bir fikirdir.

Çıkıktan sonra diz kapağı eskisi kadar sağlam değildir. Bazen artık yeterince sağlam tutmuyormuş gibi hissedilir. Özellikle diz daha fazla baskıya maruz kaldığında ön dizde ağrı da oluşabilir.

İnsanların yüzde 15 ila 45'inde, ilk çıkıktan sonra diz kapağı tekrar çıkar. Bu, birkaç hafta, ay veya hatta yıllar sonra olabilir.

Dizkapağı çıkığının uzun vadeli etkileri iyi çalışılmamıştır ve bu nedenle değerlendirilmesi zordur. Bununla birlikte, patella çıkığının diz artrozu riskini artırabileceğine dair kanıtlar vardır.

Patella çıkığı nasıl teşhis edilir?

Çıkmış bir diz kapağı genellikle dışarıdan görülebilir. Muayene sırasında doktor dize bakar ve inceler. Dizi tekrar yuvasına yerleştirdikten sonra herhangi bir kemiğin yaralanıp yaralanmadığını görmek için bir röntgen çekilecektir.

Doktorlar, bağların ve menüsküslerin yaralanıp yaralanmadığını belirlemek için çeşitli fiziki muayeneler ve manyetik rezonans görüntüleme (MRG) kullanabilir. MRG görüntüleri ayrıca anatomik deformiteler ve kıkırdak hasarı olup olmadığını gösterir.

Patella çıkığı nasıl tedavi edilir?

Bazen diz kapağı kendi kendine normal konumuna geri döner. Bu gerçekleşmezse hemen bir ambulans çağırmalısınız (acil durum numarası 112). Diz kapağı geri yuvasına yerleşirse, bir araçla acil servise götürülmek yeterlidir.

Kazadan hemen sonra ilk yardım önlemleri şunlardır:

  • Sakin kalmak
  • Bacağı rahatlatmak için oturmak veya uzanmak
  • Dizi daha fazla incitmemek için sabit tutmak
  • Şişliği ve ağrıyı biraz azaltmak için dizin üzerine soğuk bir şey koymak

Hastanede önce hızlı etkili bir ağrı kesici alınır. Ardından diz kapağı yerine oturtulur. Genellikle bacağı yavaşça germek yeterlidir. Bazen doktorun belirli bir el hareketiyle yardım etmesi gerekir. Dizi tekrar yuvasına yerleştirdikten sonra diz kapağını stabilize etmek için birkaç hafta özel bir bandaj giyilir. Başlangıçta, yaralı dizi rahatlatmak için yürüme yardımcıları da faydalı olabilir.

Diz kapağı tekrar tekrar çıkarsa ameliyat düşünülebilir. Daha fazla çıkık veya büyük kıkırdak veya kemik yaralanmaları için risk faktörleri varsa cerrahi işlem de gerekli olabilir.

Patella çıkığı için rehabilitasyon süreci nasıl işler?

Hastanedeki tedaviden sonra diz birkaç gün hareket ettirilmemelidir. Bunu fizyoterapi ile rehabilitasyon takip eder. Yapılacak ilk şey dizi tekrar esnek hale getirmektir. Lenfatik drenajla şişme tedavi edebilir.

Bacak kasları daha sonra bu amaca uygun bir idmanla güçlendirilir. Bu diz kapağına daha fazla destek verir. İç uyluk kasının güçlendirilmesi özellikle önemlidir. Bu, diz kapağını stabilize eden bağa bağlıdır. İdmanla iyi geliştirilmiş kalça, pelvik, ayak bileği ve gövde kasları da dizlerin stabilitesini sağlar. Özel germe egzersizleri, belirli kaslar kısaldığında faydalıdır. Bu da tek taraflı gerginliğe neden olabilir.

Patella çıkığının fizyoterapiyle tedavisine yönelik ayrıntılı bilgiyi gesundheitsinformation.de sitesinde bulacaksınız.

Institut für Qualität und Wirtschaftlichkeit im Gesundheitswesen (Sağlık Hizmetlerinde Kalite ve Verimlilik Enstitüsü) (IQWiG) ile birlikte hazırlanmıştır. Tarih:

Bu yazıyı faydalı buldunuz mu?