Akut apandisit

Apandisin iltihaplanması genellikle sağ alt karında şiddetli ağrıya yol açar. Apandis patlaması gibi komplikasyonları önlemek için iltihaplı apandis genellikle ameliyatla çıkarılır.

Bir bakışta

  • Akut apandisitin tipik belirtileri arasında sağ alt karında ağrı, bulantı, kusma ve ateş bulunur. 
  • Apandisit, kör bağırsağın bir uzantısı olan apandisin iltihaplanmasıdır.
  • En yaygın ve etkili tedavi, iltihaplı apandisin ameliyatla alınmasıdır.
  • Tedavi edilmezse, apandis patlayabilir. İltihaplı apandisin patlaması, ölümcül karın zarı iltihabına yol açabilir. 

Not: Bu yazıdaki bilgiler bir doktor muayenesinin yerini tutamaz ve kişinin kendi kendine teşhis yapabilmesi veya tedavi etmesi için kullanılmamalıdır.

Apandisit: Bir adam midesini tutarak oturma odasında duruyor. Gergin ve acı çekiyormuş gibi görünüyor.

Apandisit nedir?

Akut apandisitte iltihaplı olan kısım kör bağırsak değil, kör bağırsağın küçük bir uzantısı olan apandistir. Apandisin duvarı iltihaplandığında, sağ alt karında şiddetli ağrı olur. 

İltihap, irin oluşmasına neden olabilir. Tedavi olmadan, bağırsak duvarında bir delik de oluşabilir, böylece iltihap tüm karın bölgesine yayılır. Apandisin patlaması, ölüme neden olabilecek bir komplikasyondur. Bu nedenle çoğu akut apandisit vakası hızlı bir şekilde ameliyat edilir.

Apandisit durumunda ne olur?

Aşağıdaki videodan, apandisit oluştuğunda vücutta neler olduğunu öğrenebilirsiniz. Hangi semptomlar görülür ve nasıl tedavi edilir?

Bu ve diğer videolar YouTube kanalında da mevcuttur

Şimdi izleyin

Bu sitede yayımlanan veri koruma bildirimleri geçerlidir.

Apandisitin semptomları nelerdir?

Apandisit genellikle göbek deliği çevresinde ağrı ile başlar.

Daha sonra aşağıdaki diğer semptomlar ortaya çıkar:

  • Tipik olarak sağ alt karında şiddetli ağrı
  • Karın duvarında gerginlik 
  • İştahsızlık
  • Mide bulantısı ve kusma
  • Sonraki süreçte: Ateşlenme
Apandisitin tipik semptomları şunlardır: Şiddetli karın ağrısı, gergin karın duvarı, iştahsızlık, bulantı ve kusma, ateş.

Bazı insanlarda semptomlar daha az tipiktir veya sadece hafiftir. Bu durumda, iltihaplanma aşağıdaki belirtilerle de fark edilebilir:

  • Midede rahatsızlık
  • Sindirim bozuklukları 
  • Gaz 
  • İshal 
  • Genel rahatsızlık hissi

Apandis herkeste aynı yerde bulunmaz. Bazen daha arkaya doğru yerleşir veya pelvise doğru daha fazla çıkıntı yapar. Bu nedenle, idrar yaparken atipik karın ağrısı veya rahatsızlık oluşabilir.

Bazen tahriş olan apandis kendi kendine sakinleşir. Bununla birlikte, vakaların yüzde 90'ında apandisteki iltihaplanma ilerleme kaydeder. Semptomlar ne kadar uzun süre devam ederse, apandisin patlama riski o kadar artar. Bu nedenle apandisit şüphesi durumunda, hızlı bir şekilde doktora gidilmelidir.

Önemli bilgi: Ateşin yükselmesi, apandis patlamasının belirtisi olabilir. Apandis patlaması, hastanede hemen tedavi edilmesi gereken hayatı tehdit eden bir komplikasyondur.

Apandisit nasıl oluşur?

Apandis, kör bağırsağın dar girişli, küçük bir uzantısıdır. Bu giriş tıkandığında apandis şişer ve kan akışı bozulur. Bu da, apandis duvarındaki hücrelerin ölmesine neden olur. Bağırsaktaki bakterilerin yol açtığı bir iltihap oluşur. 

Genellikle irinli olan bu iltihap, apandisin duvarına saldırır ve bir delik oluşmasına neden olabilir. Bu durum, apandis patlaması (perforasyon) olarak adlandırılır. İltihap tüm karın boşluğuna yayılırsa ölüm tehlikesi oluşturabilir. Bununla birlikte, bazen apandisteki yırtık kendini izole eder. Bu durumda, apse adı verilen irinle dolu bir boşluk oluşur.

Apandisin tıkanmasına ne sebep olur?

Özellikle genç insanlarda apandisin duvarında çok sayıda savunma hücresi bulunur. Bu savunma sistemi örneğin bir enfeksiyon tarafından etkinleştirilirse, mukoza şişer ve apandisin dar girişi kapanır.

Yaşlı insanlarda apandisin bu savunma sistemi yavaş yavaş zayıflar. Bu nedenle tıkanmanın nedeni yaşlı insanlarda örneğin sertleşmiş dışkı kalıntıları veya bağırsak duvarındaki değişiklikler gibi farklı nedenlerdir. Nadiren apandisteki solucanlar veya tümörler de tıkanıklığın nedeni olabilir.

Apandisitin görülme sıklığı nedir?

Akut apandisit, şiddetli karın ağrısının en yaygın nedenlerinden biridir ve dünya çapında acil karın ameliyatlarının en yaygın nedenlerinden biridir. Apandisit her yaşta ortaya çıkar, ancak en yaygın olarak 10 ila 19 yaşında görülür.

Genel olarak her yıl yaklaşık 1000 kişiden 2'sinde akut apandisit oluşur. Erkeklerin yaşamları boyunca bir kez akut apandisite yakalanma riski yüzde 8'den biraz fazladır. Kadınlarda risk yaklaşık yüzde 7'dir.

Önemli bilgi: Akut apandisit vakalarının beşte birinde apandis patlaması görülür.

Apandisit nasıl seyreder?

Bazen apandisteki iritasyon kendi kendine geçer. Bununla birlikte, çoğu zaman iltihap ilerlemeye devam eder.

Bu durumda farklı şekillerde seyredebilir:

  • Komplike olmayan apandisit: Ek komplikasyon olmaksızın apandisin iltihaplanması. Bu en yaygın olanıdır.
  • Apandis patlaması: Apandisin duvarında bir delik açılır. Bu durumda dışkı, bakteri ve irin karın boşluğuna sızarak ölüm tehlikesi arz eden karın zarı iltihabına neden olabilir. Artan ateşlenme, apandis patlamasına işaret edebilir.
  • Apse ve flegmon oluşumu: Deliğin oluştuğu yere bağlı olarak, izole bir irin boşluğu (apse) veya çevre dokuda pürülan bir iltihaplanma (flegmon) oluşabilir.

Apandisit nasıl teşhis edilir?

Apandisit için ilk ipuçları fizik muayene ile sağlanır. Bu muayenede doktor karnı palpe eder.

Akut apandisite işaret eden tipik bulgular şunlardır:

  • Sağ alt karın bölgesine basınç uygulandığında ağrı
  • Palpasyonda karnın sert, gergin olduğunun görülmesi
  • Sağ bacağı hareket ettirirken veya sol karın duvarını aniden serbest bırakırken sağ alt karında ağrı

Bağırsakların diğer bölümlerinde iltihaplanma, mesane veya üreme organları hastalıkları gibi karın ve pelvisteki diğer birçok durum, apandisite benzer karın ağrısına neden olur. Apandisiti açıkça gösteren herhangi bir fiziksel belirti olmadığından, genellikle aşağıdaki testler yapılır:

  • Kandaki iltihaplanma seviyelerini ölçmek için bir kan örneği alınması
  • Kalınlaşmış bir bağırsak duvarını tespit etmek için ultrason muayenesi
  • Apandisiti tespit etmek ve diğer koşulları ekarte etmek için bilgisayarlı tomografi (BT) veya manyetik rezonans tomografisi (MRT)
  • Bazı durumlarda teşhis amaçlı karın taraması

Apandisit nasıl tedavi edilir?

Akut apandisit için en yaygın ve etkili tedavi ameliyattır. Ameliyatta iltihaplı apandis alınır. Karın duvarındaki bir kesi ile veya minimal invaziv olarak ameliyat edilebilir. Laparoskopi adı verilen bu işlem, birkaç küçük kesiden karın boşluğuna yerleştirilen özel endoskoplar yardımıyla yapılır.

Akut apandisit için en yaygın ve etkili tedavi, iltihaplı apandisi çıkarmak için yapılan ameliyattır.

İrin (apse) ile dolu bir boşluk oluşmuşsa, apse alınır ve kalan sıvı küçük bir tüp vasıtasıyla dışarıya boşaltılır.

Ameliyatın tam olarak ne zaman yapılacağı, komplikasyonların mevcut olup olmamasına ve dolaşımın stabil kalmasına bağlıdır. Teşhisten sonra genellikle 12 saatten fazla beklenmemesi tavsiye edilir. Müdahaleden önce, iltihabın yayılmasını önlemek için bir antibiyotik verilir. Ayrıca ağrı kesiciler de kullanılabilir.

Komplike olmayan apandisit vakaları, antibiyotiklerle tedavi edilebilir. Ancak bu tedavi her zaman işe yaramaz. Antibiyotik tedavisinde gerileyen iltihap, hastaların yaklaşık yüzde 30'unda bir yıl içinde geri gelir ve ameliyat gerekli olur. 

Institut für Qualität und Wirtschaftlichkeit im Gesundheitswesen (Sağlık Hizmetlerinde Kalite ve Verimlilik Enstitüsü) (IQWiG) ile birlikte hazırlanmıştır. Tarih:

Bu yazıyı faydalı buldunuz mu?