Sağlık hizmeti Tıbbi önleyici hizmetler: Kür ile sağlığı destekleme

Günlük yaşamdaki veya işteki özel olarak zorlu durumlar uzun vadede ruhsal ve fiziksel hastalıklara yol açabilir. Durumun bu raddeye gelmemesi için günlük yaşama ve işe çok geç kalmadan bir mola vermek yararlı olabilir. Kürler bu tür mola fırsatları sunup olası hastalıkları önlemeye yöneliktir. Yani kürler, hastalık ortaya çıkmadan önce uygulanır.

Kür bu açıdan rehabilitasyondan farklıdır. Rehabilitasyon, bir hastalık ortaya çıktıktan veya kaza meydana geldikten sonra sağlığı yeniden iyileştirmek için uygulanır. Bu ayrımı vurgulamak için kürlere bazen önleyici kür adı da verilir. Bununla birlikte, önleyici kürün bir şartı olarak sağlığın bozulduğuna dair ilk belirtilerin mevcut olması gerekir. Bu nedenle kür ile rehabilitasyon arasındaki sınırlar değişken olabilir.

Önleyici kürler öncelikli olarak gevşeme ve dinlenmeye yöneliktir. Bunun için genellikle üç hafta boyunca bir kür merkezi ziyaret edilir. Tıbbi gereklilik söz konusuysa merkezde daha uzun süre kalınabilir. Kür yerine göre merkezde farklı tedavi seçenekleri sunulabilir. Örneğin masajlar, kaplıcalar ve hafif fiziksel aktiviteler sunulabilir. 

Kürler ayakta veya yatılı olarak uygulanabilir. Ayakta kürlerde kişi kabul edilen bir kür yerine gelip konaklamasını kendi ayarlar ve kür merkezini yalnızca tedaviler ve diğer uygulamalar için ziyaret eder. Yatılı kürde, konaklama ve yeme içme kür merkezinde sağlanır. 

Ayakta uygulanan önlemler yeterli değilse veya ayarlanamıyorsa yatılı kürler değerlendirilir. Ayrıca, ebeveynler veya çocuklar gibi özel hedef gruplar için kürler yatılı olarak uygulanır. Ebeveynlere yönelik seçenekler arasında anne/baba-çocuk kürleri, baba kürleri ve anne kürleri yer alır. Genellikle, ayakta kürlere üç yılda bir, yatılı kürlere ise dört yılda bir onay verilir.

Kür gibi tıbbi önleyici hizmetlerden sağlık sigortaları sorumludur. Kamı sağlık sigortası kurumları, belirli şartlar altında tıbbi kür tedavilerinin masraflarının yanı sıra ilaç, pansuman malzemeleri, destekleyici sağlık hizmetleri ve yardımcı ekipmanların masraflarını karşılar. Başka hangi masrafların karşılanacağı ve ne kadarının karşılanacağı sağlık sigortası kurumuna ve kür türüne göre değişir. Yetişkin sigortalıların genellikle yasal katkı payları ödemesi gerekir. 

Kamu sağlık sigortası bulunan herkes kürden yararlanma konusunda temel bir hakka sahiptir. Masrafların sağlık sigortası kurumu tarafından karşılanabilmesi için bir doktorun kür reçete etmesi ve gerekçe belirtmesi gerekir. Kür şu durumlarda tıbbi açıdan mantıklı sayılır: 

• Sağlık risklerinden dolayı bir hastalık tehlikesi olması
• Mevcut bir hastalığın kötüleşmesinin beklenmesi
• Bakıma ihtiyacı tehlikesi olması
• Çocukların sağlık gelişiminin tehlike altında olması

Ayrıca, sağlığın bozulduğuna dair ilk belirtilerin mevcut olması gerekir. Bu belirtiler arasında devamlı bitkinlik, tükenmişlik hissi, sırt ağrısı veya uyku bozuklukları yer alabilir. Aşırı kilo ve sigara içme gibi sağlık riskleri de kür başvurusu için önemlidir. Bu durumda kür, kilo vermeye veya sigarayı bırakmaya yönelik olabilir.

Kişiyi fiziksel veya ruhsal olarak çok yıpratan zorlu yaşam koşulları da sağlık riski sayılabilir. Bunlar arasında aşağıdakiler olabilir: 

• Engelli bir çocuk yetiştirmek
• Bekar bir ebeveyn olmak
• Yakınlara bakmak

Masrafların karşılanması için bir diğer şart da ikamet edilen konumdaki mevcut tedavi ve destekleyici sağlık hizmetlerinin zaten denenmiş olmasıdır. Bu durumda, ikamet edilen konumdaki önlemlerin kullanılmasında iş veya aile ile ilgili sebeplerden kaynaklanan bir engel olup olmadığına da dikkat edilmelidir. Örneğin, bekar veya çalışan bir anne düzenli tedavilere gidemeyebilir. Bu durumda gerekli tedavilerin kür kapsamında uygulanması daha iyi olabilir ve masrafların karşılanması için gerekçe oluşabilir.

Özel sigortaların masrafları karşılama şartları seçilen sigorta poliçesine bağlıdır.

Kürler temel olarak ayakta ve yatılı olmak üzere iki gruba ayrılır. Bunlara ek olarak ebeveynler, çocuklar, ergenler veya hasta bakan yakınlar gibi özel hedef gruplara yönelik kürler de vardır. 

Ayakta kürler

İkamet edilen konumdaki tüm sağlık hizmeti önlemleri denendiyse kür yerinde ayakta kür için başvuruda bulunulabilir. Kür yerindeki tedavilerin masraflarının karşılanabilmesi için kür yeri devlet tarafından onaylanmış olmalıdır. Bu tür yerlere kabul edilen kür yeri denir. Bu durumda kür yerine yolculuk, konaklama ve yeme içme masraflarını hastanın karşılaması gerekir. Ayakta kürlere üç yılda bir onay verilebilir.

Kompakt kürler de ayakta kür sayılır. Kompakt kürler için hem kür şartlarının karşılanması hem de osteoporoz, migren veya artroz gibi kronik bir hastalık bulunması gerekir. Bu durumda, klinik tabloları benzer olan hastalar 10 ila 15 katılımcıdan oluşan gruplar halinde toplu olarak tedavi görür. Bu sayede hastalığa özel ihtiyaçlara ve zorluklara özel olarak dikkat edilebilir. Tedaviler genellikle belirli bir zaman planına göre düzenlenir. Kompakt kürler daha yoğundur ve yatılı küre benzer miktarda önlemi kapsar.  

Yatılı kürler

Yatılı kürler genellikle ayakta kürlerin yeterli olmaması, yapılamaması veya mantıklı olmaması durumunda değerlendirilir. Vardiyalı veya sahada çalışma nedeniyle ikamet ettiği konumda ayakta sunulan önlemlerden yararlanamaması buna örnek olarak verilebilir. Ayrıca, anne-çocuk kürü veya baba-çocuk kürü gibi özel hedef gruplara yönelik kürler yatılı kür sayılır.

Yatılı kürde, konaklama ve yeme içme de kür merkezinde sağlanır. Yatılı kürlere genellikle dört yılda bir başvuru yapılabilir.

Ebeveynlere yönelik kürler

Aile ve çalışma hayatını aynı anda sürdürmek zor olabilir. Özellikle de devamlı zaman baskısı ebeveynlerin sık sık aşırı zorlanıp bitkin düşmesine neden olur. Anne-çocuk veya baba-çocuk kürlerinde anne ve babaların özel ihtiyaçları göz önünde bulundurulur. Bu kürlerde bir ebeveyn bir çocukla birlikte yatılı bir küre gider. Anne/baba-çocuk kürleri öncelikle ebeveynin dinlenmesine yönelik olduğundan çocuğun katılımı ebeveynin aldığı tedavinin başarısını riske atmamalıdır. Küre kendi başına değil çocukla birlikte katılmanın nedenleri şunlar olabilir:

• Çocuğun da tedaviye ihtiyacı olabilir ve kür merkezinde beraber tedavi alabilir. Bu durumda çocuk için ayrı sağlık raporu gerekir.
• Kür, ebeveyn ile çocuğun arasındaki ilişkiyi ve bağı iyileştirmeye de yöneliktir.
• Çocuğu annesinden veya babasından ayırmak mantıklı değildir veya çocuğa evde başkasının bakması mümkün değildir.

Genellikle 12 yaşına kadarki çocuklar küre getirilebilir. Engelli çocuklar için yaş sınırı yoktur. Ebeveynin tedavi aldığı zamanlarda kür kliniği çocuk bakımı veya gerekirse okulu destekleyici dersler sunabilir. Boş zamanları anne veya baba çocuğuyla birlikte geçirir.

Anne veya baba kürleri de anne veya babaların ihtiyaçlarına yöneliktir ancak bu kürlere çocuk katılmaz. Bu kürler de yatılıdır. Hâlâ ebeveyniyle yaşayan 17 yaş ve altı çocukları olan ebeveynlere yöneliktir. Engelli çocukların ebeveynleri için bu durumda da yaş şartı yoktur.

Kürde kaldığınız süre boyunca 12 yaşın altındaki çocukların bakımı için sağlık sigortası kurumuna ev işlerine yardımı için veya Gençlik Dairesine aile bakımı için başvuruda bulunabilirsiniz. Bu hizmetler için hanede çocuk bakımını üstlenebilecek başka birinin yaşamaması şarttır. Gerekirse sağlık sigortası kurumundan veya Gençlik Dairesinden bu konuda danışmanlık alabilirsiniz. Bu makalenin sonunda “Danışmanlık ve yardım” kısmında da danışmanlık olanaklarını bulabilirsiniz.

Hasta bakan yakınlara yönelik kürler

Hasta bakan yakınlar da hem fiziksel hem de ruhsal açıdan sık sık zorluklarla karşıya kalır. Bu nedenle dinlenmeye ve kişisel zamana daha çok ihtiyaç duyarlar.

Hasta bir yakınınıza bakıyorsanız sağlık sigortası kurumu şu şartları karşılamanız halinde bu tür kürlere onay verebilir:

• Bakıma muhtaç kişinin bakım derecesi var.
• En az 6 aydır hasta bakıyorsunuz.
• Uzun süreli bakım sigortası kurumu sizi hastaya bakan kişi olarak tanıyor.

Nadir durumlarda bakılan hastayı da küre götürmek mümkün olsa da küre yalnız katılmanız önerilir. Bu şekilde zihninizi boşaltabilir, gevşeyebilir ve güç toplayabilirsiniz. Bakıma muhtaç yakınların bakımını, kür süresince ek bakım hizmeti veya kısa süreli bakım hizmeti üstlenebilir. Bakıma muhtaç kişinin yine de kür yerine gelmesi gerekiyorsa ve bakıma muhtaç kişi bunu istiyorsa 1 Temmuz 2024'ten bu yana uzun süreli bakım sigortası kurumu masrafları üstlenebilmektedir.

Bakıma muhtaç kişiyle birlikte gidildiğinde masrafların üstlenilmesine yönelik haklar hakkında daha fazla bilgiyi ve hasta bakan yakınlara yönelik kürler hakkında genel bilgileri Müttergenesungswerk web sitesinde bulabilirsiniz.

Almanya'da 350'den fazla kabul edilen kür yeri ve kaplıca vardır ve bu yerlerde çeşitli tedavi olanakları sunulmaktadır. Genellikle konuma özel destekleyici sağlık hizmetleri sunulduğu için kür yerinin konumu belirleyici bir faktördür. Hava kürü yerleri, mineral veya termal kaynakları bulunan kür yerleri ve deniz kıyısındaki kaplıcalar örnek olarak verilebilir.

Diğer Avrupa ülkelerinde de kabul edilen kür yerleri vardır. Küre katılmak istiyorsanız nelere dikkat etmeniz gerektiğini ve masrafların geri ödenmesine yönelik şartları önceden sağlık sigortası kurumunuza danışmalısınız. 

Almanya'daki kabul edilen kür yerlerine genel bir bakışı Deutscher Heilbäderverband (Alman Kaplıcalar Birliği) web sitesinde bulabilirsiniz.

Kür yerini kendim seçebilir miyim?

Ayakta kürlerde temel olarak kabul edilen kür yerleri arasından siz seçim yaparsınız. Size en uygun kür yerini seçme konusunda doktorunuza danışmanız önerilir.

Yatılı kürlerde de kamu sağlık sigortası kurumları tercihlerinizi dikkate alır. Devlet tarafından kabul edilen bir kür merkezi seçmeniz şart koşulur. Ayrıca, kür merkezinin sunduğu tedavi olanaklarının tıbbi ve kişisel ihtiyaçlarınıza uygun olması da gerekir. Kür merkezi taleplerinizi kür başvurusunda belirtebilirsiniz.

Bununla birlikte, kamu sağlık sigortalarının verimlilik ilkesine uyması zorunlu tutulur. Yani, tüm gerekli şartları karşılayan ve daha hesaplı olan bir kür merkezi varsa sağlık sigortası kurumunuz yatılı kür için başka bir kür merkezini atayabilir veya önerebilir. Bu durumda, tercih ettiğiniz kür merkezine gitmekte kararlıysanız ek masrafları kendiniz karşılamanız gerekir. Bununla birlikte, tercih ettiğiniz kliniğin reddine itiraz da edebilirsiniz. Bunun için tercih ettiğiniz kür yerinin, neden sağlığınızı desteklemeye en uygun yer olduğunu açıklamanız gerekir.

Sağlık sigortası kurumunuzun kür yerini nasıl seçtiğini önceden öğrenmenizi öneririz.

Ayakta kürler

Kür şartları karşılanıyorsa kamu sağlık sigortası kurumları ayakta kürlerde kür merkezinde uygulanan tedavilerin ve önlemlerin masraflarını karşılar. Buna tıbbi kür tedavileri, reçete edilen ilaçlar, destekleyici sağlık hizmetleri ve sağlığı iyileştirmeye yönelik önlemler dahildir.

Terapötik uygulamalar ve tıbbi reçetelerin masrafları için yetişkin sigortalıların genellikle yasal katkı payı ödemesi gerekir. Konaklama, yeme içme ve seyahat masraflarını da sağlık sigortası kurumu kısmen üstlenebilir. Sağlık sigortası kurumu tüzüklerinde daha ayrıntılı düzenlemeler bulunur. Özel sağlık sigortalarında masrafların karşılanıp karşılanmayacağı seçilen poliçeye bağlıdır.

Yatılı kürler 

Anne/baba-çocuk kürü gibi yatılı kürlerde kamu sağlık sigortası kurumları sadece tedavi ve önlemlerin masraflarını değil aynı zamanda konaklama ve yeme içme masraflarını da karşılar. Hesaplı bir seyahat yöntemi seçilmişse seyahat masrafları da karşılanabilir.

Yetişkin sigortalılara yönelik yasal katkı payları tüm yatılı konaklamalar için günde 10 Euro'dur. Sigortalıların seyahat masrafları için günde 10 Euro'ya kadar katkı payı ödemesi gerekir.

İlk önce doktorunuzla konuşup sağlık durumunuzu anlatın. Bu konuda yalnızca fiziksel ve ruhsal şikayetler değil aynı zamanda diğer sağlık riskleri ve kişisel yaşam koşullarınız da önemlidir. Doktorunuz kür şartlarını karşılayıp karşılamadığınızı söyleyebilir.

Kür tıbbi açıdan mantıklı görünüyorsa sağlık sigortası kurumunuzdan kür başvurusu formu isteyin. Anne/baba-çocuk kürlerinin formları muayenehanelerde bulunur. Başvuruyu doktorunuzla birlikte doldurun. Anne/baba-çocuk kürü kapsamında çocuk da tedaviye katılacaksa çocuk doktorunun da reçete formunu doldurması gerekir. Kür yeri talepleri başvuruda belirtilebilir. Ardından formla birlikte sağlık sigortası kurumunuza başvurun.

Sağlık sigortası kurumu kür başvurunuzu reddederse itirazda bulunmak faydalı olabilir. Çoğu durumda itirazlar başarılı olur ve küre onay verilir. İtiraz süresi bir aydır.

İlk önce itiraz nedenini kontrol edin. Sağlık sigortası kurumlarının ret kararının en yaygın nedeni, ikamet edilen konumdaki önlemlerin yeterince değerlendirilmemiş olmasıdır. Ayrıca, sağlık sigortası kurumu, kürün sağlığınızda yeterince iyileşme sağlamayacağını düşünüyor olabilir.
Sağlık sigortası kurumunuza yazarken tekrar doktorunuzdan kürün gerekliliğini ve gerekçelerini özellikle açıklayan bir yazı alın.

Sağlık sigortası kurumunuz tercih ettiğiniz merkezi reddettiğinde de bu reddi kabul etmek zorunda değilsiniz. Bu durumda, söz konusu merkezin sağlığınızda en iyi iyileşmeyi neden sağlayacağını tekrar net olarak açıklamanız gerekir.

İtiraz yazılı şekilde ve genellikle bir mektup olarak iletilir. Sonrasında kanıtınız olması için mektubu taahhütlü posta ile göndermeniz önerilir. Pek çok sağlık sigortası kurumuna itiraz çevrimiçi olarak da (örneğin uygulama üzerinden) gönderilebilir. Bununla birlikte, e-posta veya telefonla itiraz etmek yeterli değildir. 

Küre katılmak istiyorsanız öncesinde sağlık sigortası kurumunuzdan seçenekler ve şartlar konusunda bilgi almalısınız.

Ebeveynlere ve hasta bakan yakınlara yönelik kürlerle ilgili bilgi ve danışmanlık olanaklarını Müttergenesungswerk web sitesinde bulabilirsiniz. 

Deutsche Caritasverband e.V. kuruluşuna ait Katholische Arbeitsgemeinschaft (KAG) der Müttergenesung (Anne Sağlığına Yönelik Katolik Çalışma Grubu) grubu da anne ve babalar için kür danışmanlığı sunmaktadır. Bu hizmet kapsamında çevrimiçi danışmanlık, yerel danışmanlık merkezleri ve ücretli bir danışma hattı sunulmaktadır.

Paritätischer Wohlfahrtsverband'a (Eşitlikçi Sosyal Yardım Derneği) ait Mutter-Kind-Hilfswerk e.V. (Anne-Çocuk Yardım Kuruluşu) da ebeveynlere yönelik kürler için ücretsiz bir danışma hattı sunmaktadır.

Alman Kızılhaçı da anne/baba-çocuk kürü konusunda danışmanlık sunmaktadır. Alman Kızılhaçı web sitesinde, danışabileceğiniz en yakın bölge şubesinin adresini bulabilirsiniz.

Diğer sosyal kuruluşlar ve yardım kuruluşları da üyelerine önleyici bakım ve sağlık sigortası gibi konularda danışmanlık sunmaktadır. Sosyal yardım derneklerinin internet adresleri, Institut der Deutschen Wirtschaft Köln e.V. (Köln Alman Ekonomi Enstitüsü) derneğinin bir hizmeti olan REHADAT veri tabanında bulunabilir.