Bademcik iltihabı

Akut bademcik iltihabı boğaz ağrısına, yutma güçlüğüne, yorgunluğa ve ateşe neden olur. Enflamasyon kısa aralıklarla birkaç kez tekrar ederse çok stresli olabilir ve bazen komplikasyonlara yol açabilir.

Bir bakışta

  • Bademcik iltihabı (tonsillit) aniden başlar.
  • Genellikle bir veya iki hafta sonra biter.
  • Ancak bazen bademcik iltihabı yılda birkaç kez ortaya çıkar.
  • Tekrarlanan hastalıklar çok rahatsız edici olabilir, ancak komplikasyonlar nadirdir.
  • Semptomlar çok şiddetli ise bademcikler cerrahi olarak da alınabilir.

Not: Bu yazıdaki bilgiler bir doktor muayenesinin yerini tutamaz ve kişinin kendi kendine teşhis yapabilmesi veya tedavi etmesi için kullanılmamalıdır.

Bademcik iltihabı: Bir kadın boynunu tutar, yüzünü buruşturur ve gözlerini kısması.

Bademcik iltihabı nedir?

Boğaz ağrısına genellikle, soğuk algınlığı virüslerinden kaynaklanan ve bademciklere de yayılabilen boğaz iltihabı neden olur. Damak bademciklerinin bakteriyel iltihabı daha az görülür. Ancak hangi patojenin iltihaplanmaya neden olduğunu belirlemek kolay değildir. Bademcik iltihabı çocuklarda ve ergenlerde yetişkinlerden çok daha fazla ortaya çıkar.

Ani başlangıç, bademcik iltihabında (Tonsilit) tipik bir durumdur. Genellikle bir ila iki hafta içinde iyileşir. Ama bademcik iltihabı bir yıl boyunca birkaç kez ortaya çıkabilir. Sık görülen hastalıklar kişiye yük olabilir. Fakat komplikasyon görülmesi nadirdir.

Bademcik iltihabı ve kronik bademcik büyümesi arasında ayrım yapmak önemlidir: Bunlar farklı hastalıklardır. Bademcik büyümesi (bademcik hiperplazisi) damak bademciklerinin yanı sıra boğaz bademciklerini de etkileyebilir.

Bademcik iltihabı semptomları nelerdir?

Bu rahatsızlıklar akut bademcik iltihabına işaret eder:

  • Boğaz ağrısı
  • Yutma güçlüğü
  • Sarımsı bir kaplama ile şişmiş ve kızarmış bademcik
  • 38 °C'nin üzerinde ateş
  • Baş ağrısı
  • Halsizlik ve yorgunluk
  • Ağız kokusu
  • İştahsızlık
  • Şişmiş ve ağrılı boyun lenf bezleri
Akut bademcik iltihabına işaret eden semptomlar şunlardır: boğaz ağrısı, ateş, yutma güçlüğü, iştahsızlık, bademciklerde şişme, baş ağrısı, bademciklerde sarımsı kaplama ve ağız kokusu.

İltihap virüsler tarafından tetiklendiyse buna genellikle öksürük ve nezle gibi soğuk algınlığı rahatsızlıkları eklenir.

İltihap öncelikle bademcikleri etkilerse bademcik iltihabından söz edilir. Boğaz da iltihaplanırsa hastalığa farenjit denir.

Bademcik iltihabı, özellikle çocuklarda karın ağrısı, bulantı ve kusma gibi atipik rahatsızlıklarla kendini gösterebilir.

Bademcik iltihabının nedenleri nelerdir?

Bakteriler ve virüsler genellikle damlacık enfeksiyonu yoluyla bulaşır. Konuşurken veya hapşırırken küçük damlacıklar oluşur. Bunlar, diğer insanların soludukları hava yoluyla mukozalarına ulaşır ve orada çoğalır.

Bakteriyel bademcik iltihabı için tetikleyiciler genellikle belirli streptokoklardır. Ancak, bu bakterilere sahip tüm insanlar bademcik iltihabına yakalanmaz.

Bademcik iltihabı, örneğin bakteriyel kaynaklı kızıl enfeksiyonu veya Pfeiffer glandüler ateşi gibi viral bir hastalık şeklinde diğer hastalıklarda da ortaya çıkabilir.

Bademcik iltihabı nasıl seyreder?

Akut bademcik iltihabı genellikle bir ila iki hafta içinde iyileşir. İlk başta, boğaz ağrısı devam ederken ateş tipik olarak azalır. En uzun sürem durum genellikle bademciklerin şişmesidir.

Bademcik iltihabı nasıl teşhis edilir?

Boğaz ağrısı durumunda tıbbi muayenenin amaçlarından biri aşağıdaki soruları cevaplamaktır:

  • Bademcik iltihabı şikayete neden olur mu?
  • Bademcikler ne kadar iltihaplanmış?
  • Bakteriyel bademcik iltihabı var mı?
  • Antibiyotikler gerekli mi yoksa iltihaplanma kendi kendine hızla azalabilir mi?
  • Komplikasyon riskinde artış var mı? 

Bu soruları netleştirmek için doktor boğazı inceler ve rahatsızlıkları tam olarak sorgular. Şişmiş ve kaplanmış bademcikler ve ateş var, ancak öksürük yok. Bu kombinasyon bakteriyel bademcik iltihabına işaret eder.

Hızlı test de gerçekleştirilebilir. Sağlık sigortaları bunu 16 yaşına kadar olan çocuklar için öder. Test için bademciklerden smear alınır ve streptokok yönünden incelenir. Sonuç birkaç dakika içinde elde edilebilir, ancak her zaman doğru değildir.

Kan nadiren alınır, örneğin diğer hastalıkların dışlanması gerektiğinde.

Bademcik iltihabı nasıl tedavi edilir?

Tedavinin amacı semptomları azaltmak ve komplikasyonları önlemektir. Akut bademcik iltihabı için aşağıdaki ilaçlar kullanılır:

  • İbuprofen veya parasetamol gibi ağrı kesici ve ateş düşürücüler.
  • İltihaplanmaya bakterilerin neden olduğu durumlarda antibiyotikler.

Antibiyotikler hastalık süresini kısaltır. Bunları alan kişiler de tedavinin başlamasından en geç 24 saat sonra artık hastalığı bulaştıramaz. Antibiyotikler ayrıca komplikasyon riskini de azaltır. Ancak bunlar zaten nadiren ortaya çıkar. Antibiyotikler semptomları çok az hafifletebildiğinden ve yan etkileri olduğundan, birçoğu bunları almaktan vazgeçebilir.

Akut semptomları hafifletmek için birçok kişi boğaz pastillerine veya tuzlu su ya da çay ile gargara yapmak gibi ev yapımı ilaçlara başvurur. Boyun sargıları da faydalı bulunur.

Bademcik iltihabı: Akut semptomları hafifletmek için tuzlu su veya çay ile gargara yapmak gibi ev ilaçları da yardımcı olabilir.

Bademcik iltihabı tekrarlarsa genellikle ağrı kesiciler veya antibiyotiklerle tedavi edilir. Semptomlar çok şiddetli ise bademcikler cerrahi olarak da alınabilir.

Önemli bilgi: Bademcik ameliyatı tavsiye edilirse ikinci bir tıbbi görüş almak mantıklı olabilir: Bu, başka bir muayenehane veya klinikte tavsiye almak demektir.

Bir ameliyatın yapılmasına veya yapılmamasına karar vermek için gesundheitsinformation.de'nin çocuklarda bademcik iltihabı için karar verme konusunda yardım hizmetini veya yetişkinlerde bademcik iltihabı için karar verme konusunda yardım hizmetini kullanabilirsiniz. 

 

  • Deutsche Gesellschaft für Allgemeinmedizin und Familienmedizin (DEGAM). Halsschmerzen. DEGAM-Leitlinie Nr. 14 (S3-Leitlinie). AWMF-Registernr.: 053-010. 10.2009. Aufgerufen am 01.06.2020.
  • Deutsche Gesellschaft für Hals-Nasen-Ohren-Heilkunde, Kopf- und Hals-Chirurgie (DGHNO-KHC). Therapie entzündlicher Erkrankungen der Gaumenmandeln – Tonsillitis (S2k-Leitlinie). AWMF-Registernummer: 017-024. 08.2015. Aufgerufen am 01.06.2020.
  • Georgalas CC, Tolley NS, Narula PA Tonsillitis. BMJ Clin Evid 2014: pii: 0503. Aufgerufen am 01.06.2020.
  • Kenealy T. Sore throat. BMJ Clin Evid 2014: pii: 1509. Aufgerufen am 01.06.2020.

Institut für Qualität und Wirtschaftlichkeit im Gesundheitswesen (Sağlık Hizmetlerinde Kalite ve Verimlilik Enstitüsü) (IQWiG) ile birlikte hazırlanmıştır. Tarih:

Bu yazıyı faydalı buldunuz mu?