Alzheimer demansı

Demans ile hafıza ve konsantrasyon yeteneği yavaş yavaş azalır. Zamanla, demans hastaları için günlük işleri yapmak daha zor hale gelir. Demansın en yaygın şekli Alzheimer demansıdır.

Bir bakışta

  • Alzheimer hastalığı en yaygın demans türüdür.
  • Demansta yaşam kalitesi ilaçsız tedavilerle iyileştirilebilir.
  • Alzheimer demansı henüz durdurulamamakta veya tedavi edilememektedir.
  • İlerleyen yaşla birlikte Alzheimer demansı riski artar (yaklaşık 65 yaşından itibaren).
  • Birçok insan, hastalıklarını gizlemeden ele aldıklarında anlayış ve destek görür.

Not: Bu yazıdaki bilgiler bir doktor muayenesinin yerini tutamaz ve kişinin kendi kendine teşhis yapabilmesi veya tedavi etmesi için kullanılmamalıdır.

Alzheimer demansı: Bastonlu bir kadın mendili gözüne tutuyor ve aşağı bakıyor.

Alzheimer demansı nedir?

Demans durumunda, önemli beyin fonksiyonları yavaş yavaş azalır. Hafıza ve konsantre olma yeteneği genellikle ilk etkilenenler olur. Demans hastaları için, yollarını bulmak ve bağımsız bir yaşam sürmek giderek daha zorlaşır.

Demansın en yaygın nedeni Alzheimer hastalığıdır. Adı, hastalığı ilk kez 20. yüzyılın başında tanımlayan psikiyatrist Alois Alzheimer'dan gelmektedir.

Önemli bilgi: Alzheimer demansının seyri, çeşitli ilaçlı ve ilaçsız tedavi önlemleriyle olumlu etkilenebilir. Alzheimer demansı henüz durdurulamamakta veya tedavi edilememektedir.

Alzheimer demansında hangi semptomlar görülür?

Çoğu insan yaşlandıkça, hafıza ve öğrenme yeteneği gibi zihinsel yetenekleri bozulur. Yaşlılıkta yeni koşullara ve durumlara eskisi kadar çabuk uyum sağlayamamak normaldir. Ancak yine de ileri yaşlarda önceden edinilen bilgilere ulaşmak mümkündür. Odaklı, bağımsız ve muhakeme yeteneğine sahip kalınır.

Ancak Alzheimer demansı olan kişilerde durum farklıdır: zihinsel yetenekler zamanla daha fazla azalır. Genellikle bu durum ilk olarak kısa süreli bellekte fark edilir: Etkilenenler az önce yaşadıklarını unuturken, geçmişteki olayları iyi hatırlarlar. Bununla birlikte, zamanla, uzun süreli bellek de bozulur.

Ayrıca demanslı birçok kişi bir noktada davranış değişiklikleri gösterir. İnsanların kişiliği de değişebilir. Etkilenenler daha korkak, utangaç veya pasif, şüpheli ve hatta saldırgan hale gelir.

Alzheimer demansının nedenleri nelerdir?

Alzheimer demansına nelerin neden olduğu hala büyük ölçüde belirsizdir. Hastalığın gelişiminde birkaç nedenin bir araya gelmesi çok olasıdır.

Alzheimer demansında, ölen beyin hücrelerinin sayısı zaman içinde giderek artar. Bugüne kadar, bunun neden olduğuna dair sadece tahminler var. Araştırmalar, Alzheimer hastalığı olan kişilerin beyninde asetilkolin oranının az olduğunu bulmuştur. Bu önemli bir iletici maddedir.

Ek olarak, Alzheimer demansında küçük protein parçacıklarının beyinde biriktiği de bilinmektedir. Bunlar, giderek daha fazla beyin hücresinin ölmesinden sorumlu olabilir.

Demans nedir?

Bu videoda demansın nasıl ortaya çıktığını ve tedavi seçeneklerini öğreneceksiniz.

Bu ve diğer videolar YouTube kanalında da mevcuttur

Şimdi izleyin

Bu sitede yayımlanan veri koruma bildirimleri geçerlidir.

Alzheimer demansı için risk faktörleri nelerdir?

Alzheimer demansı olasılığı yaşla birlikte artar (yaklaşık 65 yaşından itibaren). Çok sayıda araştırmada, belirli hastalıkların veya belirli davranışların ve yaşam koşullarının demans riskini etkileyip etkilemediğini araştırılmıştır. Bu araştırmalar henüz net cevaplar sağlayamamıştır, ancak aşağıdaki etken faktörlerin varlığını göstermişlerdir:

Olası etken faktör "kalıtım" da tartışılmaktadır. Şimdiye kadar, Alzheimer hastalığının olasılığını etkileyen birkaç gen bilinmektedir. Bazı ailelerde Alzheimer demansı, birkaç aile üyesinde orta yaşta ortaya çıkar. Özel gen araştırmaları ile, presenil Alzheimer demansı olarak bilinen hastalığın mevcut olup olmadığını belirlenebilmektedir. Eğer öyleyse, etkilenenlerin kardeşleri ve çocuklarında da hastalığa yakalanma riski yüksektir.

Diğer genetik özellikler de sıklıkla Alzheimer demansının gelişimi ile ilişkilidir. Bununla birlikte, bu özelliklere dayanarak, birinin gerçekten hastalanıp hastalanmayacağı konusunda güvenilir bir tahmin yapılamaz.

Demanslı kaç kişi var?

Almanya'da yaklaşık 1,6 milyon insan demans hastası. Çoğunluk kadındır.

Almanya'da yaklaşık 1,6 milyon insanda demans bulunuyor. Hastalığın erkeklerden çok kadınlarda görülmesi, özellikle kadınların yaşam beklentilerinin daha yüksek olmasından kaynaklanmaktadır. Çünkü demans hastalığı çoğunlukla yaşlılıkta ortaya çıkmaktadır. 65 ila 69 yaşındakilerin yaklaşık yüzde 2'si ve 80 ila 84 yaşındakilerin yaklaşık yüzde 10'u etkilenmektedir. Demans hastalarının yüzde 70'inin Alzheimer hastalığı olduğu tahmin edilmektedir.

Alzheimer demansı nasıl seyreder?

Alzheimer demansının ilk semptomları ortaya çıktığında, etkilenenler genellikle 65 yaşın üzerindedir. Alzheimer hastalığı, birkaç yıl içinde ilerleyen kronik bir hastalıktır.

Alzheimer demansının erken evresi

  • Erken evrelerdeki semptomlar genellikle yaşlılık unutkanlığından ayırt edilemez.
  • Etkilenenlerin tamamen bağımsız bir yaşam sürmeleri daha zordur.
  • Daha karmaşık günlük görevler büyük bir zorluk olabilir.
  • Artan unutkanlık korkulara, stres duygularına, saldırganlığa ve utanç duygusuna neden olabilir.
  • Bazı hastalar depresif ruh halleri yaşarlar ve çoğu zaman asabidirler.

Alzheimer demansı orta evresi

  • Etkilenenler artık bağımsız bir yaşam sürdüremezler.
  • Bağımsız yiyecek alımı, kişisel hijyen ve muhtemelen evde basit aktiviteler de mümkündür, ancak bir hatırlatmaya ihtiyaç vardır.
  • Alışveriş yapmak, yemek pişirmek, temizlik yapmak ve hatta yürüyüşe çıkmak gibi daha karmaşık işler ancak başkalarının desteği ile mümkündür.
  • Genel olarak, kaybolma ve eve dönüş yolunu bulamama, sobayı veya ütüyü açık bırakma ve böylece kendinizi ve başkalarını tehlikeye atma riski artık daha yüksektir.
  • Gündüz-gece ritmi de sıklıkla bozulur.
  • Konuşulanları anlama ve konuşma becerileri azalır.
  • Geçmişle bugünü ayırt etmek giderek zorlaşır.

Alzheimer demansının ileri aşaması

  • Bu aşamada, etkilenenler sürekli olarak başkalarının yardımına bağımlıdır.
  • Konuşmanın ve anlamanın zorluğu o kadar artar ki, karşılıklı konuşma neredeyse mümkün olmaz.
  • Basit aktiviteler bile artık bağımsız olarak yapılamaz ve yeme ve içme konusunda yardıma ihtiyaç duyulur.
  • İlerlemiş demansı olan kişiler genellikle kendilerine yakın olan kişileri de tanımazlar. Genellikle huzursuzdurlar, halüsinasyonlar görürler veya güncel ve geçmişteki olayları karıştırırlar.
  • Vücut fonksiyonları üzerindeki kontrollerini de kaybedilebilirler.  

Alzheimer demansı nasıl tespit edilir?

Bilgisayarlı beyin tomografisi veya kanın özel laboratuvar testleri gibi testler ve muayene yöntemleri ile Alzheimer demansı tam olarak tespit edilemez.

Bu nedenle, demans şüphesini doğrulamak veya reddetmek için kapsamlı bir teşhis gereklidir. Başlangıç noktası genellikle aile hekiminin muayenehanesidir. Daha ileri teşhislerde, özellikle nöroloji, psikiyatri ve radyoloji alanlarından farklı uzmanlar sıklıkla birlikte çalışır.

Güvenilir bir teşhis için, mevcut semptomların olası tetikleyicileri olarak diğer hastalıklara dikkat etmek önemlidir: çünkü artan unutkanlık, oryantasyon sorunları ve davranış değişiklikleri gibi şikayetlerin çok farklı nedenleri olabilir. "Alzheimer demansı" teşhisi, sadece semptomlar altı ay boyunca devam ettiğinde ve diğer tetikleyicilerin olası olmadığı durumlarda konur.

Önemli bilgi: Bir hastanede özel bir hafıza kliniğine yapılacak bir ziyaret, özellikle erken aşamalarda yardımcı olabilir.

Alzheimer demansı nasıl tedavi edilebilir?

Alzheimer'dan muzdarip insanlar uzun süreli terapi ve desteğe ihtiyaç duyarlar. Kişisel ihtiyaçlara, özel yaşam durumuna ve hastalığın evresine bağlı olarak tıp, psikoloji, hemşirelik ve sosyal hizmet alanlarından uzmanlardan oluşan bir bakım ekibi gerekli olabilir.  

Aile desteği de genellikle bakımın önemli bir temel direğidir. Gönüllüler de bakım çalışmalarına katılabilir.

İlaçlı ve ilaçsız demans tedavisinin amacı,

  • bağımsızlığı ve günlük becerileri mümkün olduğunca uzun süre sürdürmek
  • psikolojik şikayetleri hafifletmek
  • genel yaşam kalitesini artırmak
  • akrabaların günlük yükünü azaltmak

demans için ilaçsız tedavi seçenekleri şunları içerir:

  • Hafıza ve oryantasyon egzersizleri
  • Ortak günlük aktiviteler
  • Sanat, aroma, hayvan ve müzik terapisi
  • Fiziksel aktiviteler
  • Masaj
  • Akraba eğitimleri

En yaygın ilaçlar şunları içerir:

  • Kolinesteraz inhibitörleri
  • Memantin
  • Ginkgo ağacının yapraklarından elde edilen özler

Önemli bilgi: Alzheimer demansı henüz tedavi edilememektedir. Hafif ve orta derecede demansta zihinsel yeteneklerdeki düşüşü geciktirebilecek çeşitli ilaçlar mevcuttur. Bu ilaçların yan etkileri de olabilir. Demans için bazı ilaçların diğerlerinden daha etkili olup olmadığı belirsizdir.

Alzheimer demansı hakkında, örneğin ilaçsız tedavi hakkında daha ayrıntılı bilgiyi gesundheiteitsinformation.de adresinde bulabilirsiniz.

Alzheimer hastalığı olan insanların günlük yaşamı nasıldır?

Demansı olan insanlar bu durumlarını çok farklı yaşarlar. Bazıları hastalığı kabul etmeyi ve mümkün olduğunca uzun süre aktif, mutlu bir yaşam sürmeyi başarır. Diğer hastalar depresyona girerler ve kendilerini giderek daha fazla geri çekerler. Bazıları hastalıklarını ve buna bağlı şikayetlerini mümkün olduğunca yok saymaya çalışır.

Demanslı birçok insan, durumları hakkında kendilerine ve başkalarına karşı açık olduklarında iyi deneyimler yaşarlar. Çünkü o zaman ailenin, aynı zamanda arkadaşların ve tanıdıkların çeşitli şekillerde destek ve yardım sunma olasılığı vardır.

Demans ilerledikçe, etkilenenler kapsamlı bakıma giderek daha fazla bağımlı hale gelir.

Bu yardımlar giderek daha önemli hale gelmektedir, çünkü demans sırasında hastalar ve yakınları için günlük yaşam sürekli değişmektedir. Ortak faaliyetler ve hobileri yapmak daha zor hale gelir. Roller ve sorumluluklar değişir. Aile ve birliktelik içindeki çatışmalar artabilir. Bakım ve destek çalışanları, hasta yakınlarının kendilerinin bile desteğe ihtiyaç duyacağı kadar büyük görevlerle karşı karşıya bırakabilir.

Başkalarıyla - örneğin yardım gruplarında - fikir alışverişi genellikle değerli ve destekleyici olarak deneyimlenir. Mümkün olduğu kadar aktif olmaya devam etmek ve bir şeyler yapmak da önemlidir: yürüyüşe çıkmak, el işleri yapmak, yemek pişirmek, şarkı söylemek - Alzheimer demansı ile bile, uzun bir süre boyunca birçok şey yine de mümkündür.

gesundheitsinformation.de adresinde Alzheimer demansı olan kişiler de dahil olmak üzere diğer insanların deneyimlerini bulabilirsiniz. Görüşülen kişiler arasında, anneleri Alzheimer hastalığından muzdarip çocuklar da bulunuyor.

Alzheimer demansı hakkında daha fazla bilgiyi nerede bulabilirim?

Demans sırasında, hastalananlar bir noktada bağımsızlıklarını kaybederler. Demansı olan kişilerin giderek başkaları tarafından bakıma ihtiyacı vardır. Bir noktadan sonra, önemli kararlar artık bağımsız olarak alınamaz.

Bu nedenle demansın erken evrelerinde beklenen etkileri kaul ederek ve özel önlemler almak önemlidir. Bir sağlık hizmeti vekaletnamesi veya denetim kararı ile daha sonra kimin bakım görevlerini üstleneceği ve karar vereceği belirlenebilir. Ayrıca vekaletnamenin hangi konularda uygulanacağı da belirlenebilir. Ciddi bir hastalık durumunda yaşamı uzatan tıbbi önlemlerin alınıp alınmayacağını ve alınması gerektiğini belirlemek için bir ön yönerge de kullanılabilir. 

Federal Adalet ve Tüketici Koruma Bakanlığı'nın web sitesinden bir sağlık hizmeti vekaletnamesi indirebilirsiniz.

Demans ilerledikçe, psikososyal bakım, hemşirelerin bakımı ve onlara bakan yakınları rahatlatmak giderek daha önemli hale gelir. Yardıma yönelik desteğe yönelik ilk adım, yerel teklifler olabilir: örneğin demans hastaları için gündüz bakım tesisleri veya saatlik bakım, bakım kursları veya hasta yakınları için tartışma grupları. Ayrıca, ana bakıcılardan birinin hastalanması veya izine ihtiyacı olması durumunda önleyici ve kısa süreli bakım talep hakkı bulunmaktadır.

Federal Aile, Yaşlılar, Kadınlar ve Gençlik Bakanlığı da "Wegweiser Demenz" web sitesinde kapsamlı bilgi ve tavsiye ve yardım için adresler sunmaktadır.

Federal Sağlık Bakanlığı, internet sitesinde "Çevrimiçi Bakım Rehberi"nde bakım ve aile bakıcılarının yükünün hafifletilmesi konularındaki sorulara cevaplar vermektedir.

Alman Alzheimer Derneği'nin web sitesinde, hastalıkla ilgili yararlı arka plan bilgilerinin yanı sıra, hastalar ve aileleri için değerli bilgiler bulabilirsiniz.

Institut für Qualität und Wirtschaftlichkeit im Gesundheitswesen (Sağlık Hizmetlerinde Kalite ve Verimlilik Enstitüsü) (IQWiG) ile birlikte hazırlanmıştır. Tarih:

Bu yazıyı faydalı buldunuz mu?