Pulmoner emboli

Pulmoner emboli, vücutta dolaşan bir kan pıhtısı akciğerlere girdikten sonra bir pulmoner arter tıkandığında meydana gelir. Bu acil bir durumdur.

Bir bakışta

  • Pulmoner embolide akciğerlere kan sağlayan bir kan damarı tıkanır.
  • Tıkanıklığa genellikle bacaktan veya pelvisten gelen bir kan pıhtısı neden olur.
  • Tıkanan damar, kanın kalp ve akciğerler arasında birikmesine neden olur.
  • Pulmoner emboli acil bir durumdur ve hızlı bir şekilde tedavi edilmesi gerekir.
  • Şiddetli nefes darlığı durumunda, acil durum numarası (112) bu nedenle derhal aranmalıdır.

Not: Bu yazıdaki bilgiler bir doktor muayenesinin yerini tutamaz ve kendi kendine teşhis veya tedavi amacıyla kullanılmamalıdır.

Pulmoner emboli: Yaşlı bir kadın, eli göğsünde bahçede duruyor. Kocası arka planda duruyor, ikisi de korkmuş görünüyor.

Pulmoner emboli nedir?

Pulmoner emboli, bir pulmoner arter veya arter dalları tıkandığında meydana gelir. Bu, vücuttan akciğerlere büyük bir kan pıhtısı gittiğinde olabilir.

Pulmoner emboli nedir?

Aşağıdaki videoda pulmoner emboli semptomları, risk faktörleri ve tedavi seçenekleri hakkında daha fazla bilgi edinebilirsiniz.

Bu ve başka videolar YouTube kanalında da mevcuttur.

Şimdi izleyin

Bu sitede yayımlanan veri koruma bildirimleri geçerlidir.

Pulmoner emboli nasıl anlaşılır?

Akciğerlerde sadece küçük bir kan damarı tıkanırsa çok az rahatsızlık görülür veya hiç görülmez.

Emboli akciğerlerdeki daha büyük damarlarda gelişirse aşağıdaki belirtiler ortaya çıkabilir:

  • Ani nefes darlığı
  • Özellikle nefes alırken veya öksürürken göğüs ağrısı
  • Baş dönmesi, dengeyi kaybetme veya bayılma
  • Çarpıntı
  • Oldukça nadiren öksürürken kanlı balgam çıkarma 

Önemli Bilgi: Bu rahatsızlıklarda acil tıbbi yardım gereklidir. Bu nedenle, hastalar veya yakınları her zaman 112 acil numarasını aramalı ve acil doktoruyla birlikte bir ambulans talep etmelidir (acil sağlık hizmeti veya aile doktorunuzun nöbetçi servisini ARAMAYIN).

Pulmoner emboli durumunda ne olur?

Kişi kendini yaralar ve kanama başlarsa vücut kanamanın hızlı bir şekilde durmasını ve yaranın kan pıhtısıyla (kan tıkanması oluşumu) kapanmasını sağlar. Vücudun bu reaksiyonu hayati önem taşır. Vücudun mümkün olduğu kadar az kan kaybetmesini, mikropların yaraya girmesini önler ve yaranın daha sonra iyileşmesini sağlar.

Ancak bazen, dışarıdan bir yaralanma olmasa bile kan dolaşımında bir pıhtı oluşur ve bu da bir kan damarını tıkayabilir. Bu, kalp krizi, inme veya pulmoner emboli gibi tehlikeli komplikasyonlara yol açabilir. Bu sağlıklı insanlarda nadiren görülür. Ama örneğin bazı hastalıklar ve kalıtsal yatkınlıklar kan pıhtılaşması riskini artırabilir.

Pulmoner emboli yapan kan pıhtıları vücudun farklı yerlerinde gelişebilir. Ancak çoğu zaman bacak damarlarından gelirler.

Pulmoner emboliye neden olan kan pıhtıları vücudun farklı yerlerinde gelişebilir. Bunlar çoğunlukla bacak damarlarından kaynaklanır.

Bir damar kan pıhtısı ile tıkandığında uzmanlar buna tromboz der. Bacaklardaki pıhtılar genellikle fark edilmez ve kendi kendine erirler. Ancak bazı trombozlar da ağrıya ve şişmeye neden olur. Nadiren bir pıhtı çözülüp akciğer damarlarına girebilir.

Doğum sırasında yağ birikintileri, hücre bileşenleri, hava veya amniyotik sıvı nadir durumlarda pulmoner emboliyi tetikleyebilir. Örneğin hava embolisinde bir hava kabarcığı ameliyat sırasında bir kan damarına girebilir. Bu hava kabarcığı daha sonra akciğerleri tıkayabilir.

Pulmoner embolinin risk faktörleri nelerdir?

Pulmoner emboli çoğunlukla trombozun sonucu olduğundan, risk faktörleri benzerdir. Bazıları kalıtsaldır, yani genetik olarak belirlenir, diğerleri yaşam boyunca gelişir.

Bir kişinin ebeveynleri veya kardeşlerinde tromboz varsa bu bir aile yatkınlığı anlamına gelebilir. Bu tür kalıtsal risk faktörleri, kan pıhtılaşmasını etkileyen genlerdeki değişiklikleri içerir.

Emboli riskini artıran diğer faktörler şunlardır:

Önemli bilgi: Tek başına ele alındığında, bu risk faktörlerinin çoğu tromboz ve emboli olasılığını çok az artırır. Ancak, birkaç faktör bir araya geldiğinde risk artar.

Pulmoner embolinin görülme sıklığı nedir?

Pulmoner emboli nadir görülür: Almanya'da her yıl 100.000 kişiden yaklaşık 60 ila 70'i pulmoner emboli geçirir. 

Pulmoner emboli nadir görülür Almanya'da her yıl 100.000 kişiden yaklaşık 60 ila 70'i pulmoner emboli geçirir.

Pulmoner emboli nasıl seyreder?

Pulmoner emboli akut, subakut veya kronik seyredebilir:

  • Akut: Akut pulmoner embolide aniden nefes darlığı, çarpıntı, bilinç kaybı gibi belirtiler ortaya çıkar.
  • Subakut: Bazı kişilerde pulmoner emboli semptomları birkaç saat sonra başlar.
  • Kronik: Kronik pulmoner embolide genellikle diğer akciğer hastalıklarına benzeyen semptomlar bazen aylarca sürebilir.

Pulmoner emboli nasıl önlenebilir?

Bir ameliyattan sonra veya kişinin çok az hareket edebildiği uzun bir sürenin ardından, doktorlar genellikle trombozu önlemek için pıhtılaşma önleyici ilaçlar almayı önerir.

Ameliyat geçirmiş veya yaralanmış ve birkaç gün yatakta kalmak zorunda olan kişiler için de bir an önce kalkıp hareket etmeleri önemlidir. Ayağınızı sallamak gibi küçük egzersizler de kan dolaşımını teşvik etmek için önerilir.

Derin ven trombozu riski yüksekse antitromboz çorapları (kompresyon çorapları) faydalı olabilir. Sıkı oturmaları nedeniyle bacaklara baskı uygularlar ve bu da kanın kalbe daha hızlı geri akması anlamına gelir.

Pulmoner emboli nasıl teşhis edilir?

Nefes darlığı, göğüs ağrısı, bilinç kaybı ve kanlı öksürük gibi rahatsızlıklar akut pulmoner embolinin ilk belirtileridir. Herhangi bir şüphe varsa doktor önce detaylı bir sorgulama ve muayene ile başlar. Mümkün olduğunca çabuk güvenilir bir teşhis koymak önemlidir.

Ancak birlikte bir teşhis konulmasını sağlayan farklı testler yapılır. Kan incelemesine ek olarak, buna kan gazı analizi, elektrokardiyogram (EKG) veya bilgisayarlı tomografi (BT) ile akciğer muayenesi de dahildir. Pulmoner arterin kateter muayenesi (pulmoner anjiyografi) gibi diğer görüntüleme teknikleri de kullanılabilir. 

Pulmoner emboli nasıl tedavi edilir?

Pulmoner emboli tedavisi öncelikle rahatsızlıkların şiddetine bağlıdır. Çarpıntı veya ağrılı nefes alma gibi semptomları olan kişiler, en başından itibaren yoğun bakımda tedavi edilir ve izlenir.

Mümkünse kan pıhtısı tromboliz ile eritilmeye çalışılır. Vücuda özel aktif maddeler aşılanır. Kanama riskinde artış varsa tromboliz bir seçenek değildir. Emboli daha sonra bir kateter aracılığıyla yapılan cerrahi müdahale ile tedavi edilebilir.

Kateter, kan damarlarından tıkalı pulmoner artere itilen ince, esnek bir hortumdur. Daha sonra pıhtıyı parçalamaya çalışılır. İlaçlar, kan pıhtısını lokal olarak çözmek için kateterler yoluyla da verilebilir.

Daha az şiddetli semptomları olan kişiler de genellikle izlenir, ancak bu izleme yoğun bakım ünitesinde gerçekleşmez. Pulmoner emboli antikoagülanlarla tedavi edilecektir. Bunlar, kanın pıhtılaşma yeteneğini azaltan enjekte edilebilen veya oral alınabilen ilaçlardır.

Cilt altına veya damar içine enjekte edilen ilaçlar sadece birkaç saat sonra etkisini gösterir. Oral ilaç söz konusu olduğunda, kumarinler ve doğrudan oral antikoagülanlar arasında bir ayrım yapılır. Kumarinlerin etkileri ancak birkaç gün sonra, doğrudan oral antikoagülanların etkileri ise birkaç saat sonra ortaya çıkar.

Pulmoner embolinin üstesinden geldikten sonra, doktorlar genellikle daha fazla trombozu önlemek için bir antikoagülan ile uzun süreli tedavi önerir.

Antikoagülanların ne olduğu ve nelere dikkat edilmesi gerektiği hakkında ayrıntılı bilgi gesundheitsinformation.de sitesinde bulunabilir.

Institut für Qualität und Wirtschaftlichkeit im Gesundheitswesen (Sağlık Hizmetlerinde Kalite ve Verimlilik Enstitüsü) (IQWiG) ile birlikte hazırlanmıştır. Tarih:

Bu yazıyı faydalı buldunuz mu?